II SA/Kr 1183/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. oddalającego wniosek W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi Wspólnota Mieszkaniowa na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 2017 r. znak: [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia zmienić zaskarżone postanowienie referendarza w ten sposób, że zwolnić W. P. od kosztów sądowych i ustanowić dla W. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.. Sygn. akt II SA/Kr [...] UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W piśmie z dnia 27 grudnia 2017 r. (k. 62) W. P. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowania w charakterze uczestnika celem zaskarżenia wyroku oraz o przyznanie jej prawa pomocy. Postanowieniem z 23 lutego 2018 r. Sąd oddalił wniosek W. P. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. W. P. zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, domagając się również zwolnienia od kosztów i ustanowienia z urzędu adwokata w osobie J. Ż.. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. oddalił wniosek stwierdzając, że na mocy art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane wyłącznie stronie, a W. P. na obecnym etapie postępowania nie ma statusu strony. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła W. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl art. 12 p.p.s.a. ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. W. P. domagała się dopuszczenia do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Sąd oddalił jej wniosek, jednakże postanowienie to jest nieprawomocne, bowiem W. P. zaskarżyła je zażaleniem. Prawo pomocy, którego się domaga, ma na celu zapewnienie jej możliwości zweryfikowania tegoż nieprawomocnego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, co wymaga poniesienia dodatkowych kosztów (wpis od zażalenia, koszt pomocy profesjonalnego pełnomocnika). Przyjęcie a priori braku po stronie W. P. przymiotu strony stanowiłoby w istocie pozbawienie jej prawa do sądu i uniemożliwiało dokonanie kontroli instancyjnej postanowienia o odmowie dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu. Sąd doszedł do wniosku, że w tej sytuacji należy zastosować przez analogię art. 33 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Postępowanie incydentalne dotyczące dopuszczenia W. P. do postępowania w charakterze uczestnika niewątpliwie wpływa na interes prawny W. P.. Od jego wyniku zależy, czy będzie ona mogła zaskarżyć wydany w sprawie wyrok skargą kasacyjną. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zasadne przyznanie jej statusu strony w zakresie tego właśnie postępowania incydentalnego. Jeżeli postanowienie o odmowie dopuszczenia wnioskodawczyni w charakterze uczestnika postępowania zostanie zweryfikowane pozytywnie przez Naczelny Sąd Administracyjny, to wyrok zyska przymiot prawomocności. Jeżeli zaś Sąd II instancji przyjmie pogląd odmienny, to W. P. będzie mogła skorzystać z przyznanego jej obecnie prawa pomocy i zaskarżyć wyrok skargą kasacyjną. Wobec powyższego zachodziła podstawa do merytorycznego rozpoznania wniosku W. P. o przyznanie jej prawa pomocy. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - a taki właśnie jest zakres rozpoznawanego obecnie wniosku - może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W oecnie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jest ona osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z emerytury w wkocie [...] zł miesięcznie, z czego stałe comiesięczne wydatki na czynsz, media, leki i konserwację wówzka inwalidzkiego sięgają kwoty [...]zł. Tym samym na wyżywienie i pozostałe konieczne wydatki pozostaje W. P. mniej niż [...] zł miesięcznie. Nie można oczekiwać, by z tak niewielkiej kwoty była w stanie odłożyć jakiekolwiek oszczędności celem opłacenia kosztów sądowych bądź pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego należało uwzględnić wniosek i przyznać W. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym – na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a.