II SA/Kr 1185/05
WyrokWSA w Krakowie2005-12-29
Skład orzekający: M. Brachel - Ziaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zasadne, jeśli osoba pełniła służbę w Milicji Obywatelskiej w okresie utrwalania władzy ludowej i nie brała udziału w walkach z oddziałami UPA?Ratio decidendi
Pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zasadne, gdy działalność osoby polegała na zbrojnym utrwalaniu władzy ludowej w okresie od 1945 do 1947 roku, a nie na udziale w walkach z oddziałami UPA. Służba w Milicji Obywatelskiej w tym okresie, nawet w baonie operacyjnym, jeśli jego działania skupiały się na zwalczaniu polskiego podziemia niepodległościowego, nie kwalifikuje się jako działalność kombatancka w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Skarżący F.W. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ ustalił, że uprawnienia przyznano mu z tytułu utrwalania władzy ludowej w szeregach MO, a nie z tytułu walk z UPA. Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana bez wnikliwego postępowania dowodowego i że brał udział w walkach z UPA. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA M. Brachel - Ziaja po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2005 r. w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi F.W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...].09. 2005 r. Nr[...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - oddala skargę -
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...].09. 2005 r., Nr:[...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm./ oraz art. 138 par l pkt l w zw. z art. 127 par. 3 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek F.W. utrzymał, w mocy decyzję własną z dnia [...].10.2000r. Nr:[...] o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kierownika Urzędu, kwestionowana decyzja nie narusza prawa, gdyż w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, iż uprawnienia kombatanckie zostały przyznane F.W. przez ZBoWiD w B. z tytułu utrwalania władzy ludowej w szeregach MO. Twierdzenia F.W., jakoby brał udział w walkach z bandami UPA służąc w zmilitaryzowanym baonie MO nie potwierdziły się w toku postępowania. Z archiwalnych dokumentów wynika iż baon operacyjny MO w K., zwalczał wyłącznie polskie niepodległościowe podziemie. Brak natomiast jakichkolwiek zapisów w raportach o jego walkach z grupami UPA, brak także jakichkolwiek dokumentów potwierdzających podporządkowanie baonu operacyjnego MO w K. rozkazom wojskowym oraz udziału baonu w walkach zbrojnych z oddziałami UPA w latach 1945 - 1947. W takiej sytuacji podstawą prawną pozbawienia uprawnień jest przepis art. 25 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący F.W. wniósł o uchylanie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że został ona wydana bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego. W szczególności Kierownik Urzędu nie uwzględnił, iż brał on udział w walkach zbrojnych z oddziałami UPA na terenie powiatów J., K., S., pełniąc służbę w zmilitaryzowanej jednostce jaką był Baon Operacyjny Milicji Obywatelskiej w K. W związku z czym ma podstawę do zachowania uprawnień kombatanckich.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji; że skarżący otrzymał uprawnienie kombatanckie za utrwalenie władzy ludowej w ramach pełnionej służby w MO w latach 1945 - 1947, która wchodził w skład baonu operacyjnego w K. Informację podane prze IPN oraz przekazane kopie materiałów archiwalnych jednoznacznie wskazują, że baon operacyjny, w którym pełnił służbę skarżący nie brał udziału w walkach z UPA, a jedynie zwalczał polskie podziemie niepodległościowe. Brak więc podstaw do dokonania odmiennej oceny działalności weryfikowanego niż "utrwalanie władzy ludowej" - co powoduje utratę uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach. Ponieważ żadne nowe elementy w sprawie nie wystąpiły, przeto brak było podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w decyzji; opartego na dogłębnej analizie zebranych materiałów dowodowych.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, prawidłowo ustalił w oparciu o znajdującą się w aktach dokumentację, że F.W. został przyjęty w poczet członków zwyczajnych ZBoWiD w dniu 21.05.1976 r. i uzyskał uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od dnia 18.06.1945r. do 31.12.1947 r. pełniąc służbę w Milicji Obywatelskiej.
Jak wynika z akt sprawy, F.W. zarówno w swoim własnoręcznie sporządzonym życiorysie z dnia 10.03.1976 r., jak i w deklaracji członkowskiej ZBoWiD podał, że w latach 1945-1947, jako funkcjonariusz MO brał czynny udział w walkach z reakcyjnym podziemiem na terenie niemal całego województwa krakowskiego. Zastępca Wydziału Prezydialnego KWP w K., w piśmie z dnia 15.01.2004 r. skierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów, stwierdził, na podstawie akt osobowych i analizy przebiegu służby F.W. w organach MO, że akta nie zawierają informacji dotyczących jego udziału w walkach z formacjami zbrojnego podziemia w okresie służby w organach MO. Z kolei z materiałów archiwalnych uzyskanych w wyniku kwerendy IPN wynika, że baon MO w K. brał udział wyłącznie w zwalczaniu polskiego podziemia niepodległościowego, nie brał natomiast udziału w walkach z oddziałami UPA. /por. k 6-63, /
W świetle przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 14.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego zwanej dalej ustawą, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Zaś w ust. 2 ustawy wyszczególniona jest działalność, którą uznaje się za kombatancką w tym w pkt 6 uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach Państwowych z oddziałami UPA i grupami Wherwolfu.
Działalność skarżącego polegająca na zbrojnym utrwalaniu władzy ludowej we wskazanym okresie - nie mieści się w pojęciu działalności kombatanckiej w ujęciu powołanej ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 prawa o po stepowaniu przed sadami administracyjnymi
Powołane przepisy
art. 25 ust. 2art. 138art. 127art. 1 ust. 1 ustawyart. 151
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło