II SA/Kr 1185/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi R. P. na postanowienie Wojewody Małopolskiego , z dnia 11 lipca 2025 r., znak: WI-I.7840.11.53.2024.JO w przedmiocie odmowy wtrzymania wykonania decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej R. P. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1185/25 UZASADNIENIE Starosta Wielicki postanowieniem z 5 listopada 2024 r., znak: AB.6740.5.11.2024.W, odmówił R. P. i Z. J. wstrzymania wykonania decyzji Starosty Wielickiego nr 856/2024 z 17 maja 2024 r., znak: AB.6740.6.30.2024.W, którą udzielono E. sp. z o.o. w Ż. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami podziemnymi i parkingami w poziomie terenu, z instalacjami wewnętrznymi, układem pieszo-jezdnym, infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obr. [...] w W. - we wznowionym postępowaniu. Wojewoda Małopolski postanowieniem z 11 lipca 2025 r., znak: WI-I.7840.11.53.2024.JO, wydanym po rozpatrzeniu zażalenia R. P., utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że 5 listopada 2024 r. organ pierwszej instancji zarówno odmówił uchylenia pozwolenia na budowę z uwagi na brak przesłanki wznowieniowej (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), jak i odmówił wstrzymania jego wykonania. Następnie przedstawił argumentację świadcząca o tym, że wnioskodawcy nie są stronami postępowania. W skardze R. P. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając przy tym naruszenie art. 152 kpa (przez odmowę wstrzymania wykonania), art. 28 Pb (przez nieuznanie za stronę) i rozporządzenia WT (przez błędną analizę i niepełne założenia, które skutkowały nieuznaniem za stronę). W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Działając w granicach tak zakreślonej kognicji, Sąd - niezależenie od zarzutów skargi - stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, gdyż w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji zachodzi w przypadku, gdy decyzja administracyjna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu I instancji, Starosty Wielickiego, z dnia 5 listopada 2024 r. zostało doręczone skarżącej w trybie art. 44 Kpa poprzez tzw. Fikcję doręczenia. Zgodnie z tym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (osobiście adresatowi lub dorosłemu domownikowi) : 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. (§ 1) Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. (§ 2) W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. (§ 3) Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. (§ 4). W elektronicznych aktach sprawy znajduje się koperta zawierająca przesyłkę skierowaną do skarżącej, nadaną przez Starostwo Powiatowe w W., opisaną jako: "numer pisma: AB.6740.5.11.2024.MK post+dec". Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w dniu 8 listopada 2024 r. przesyłka została po raz pierwszy awizowana, o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Powtórne awizo nastąpiło dniu 18 listopada 2024 r. W dniu 25 listopada odnotowano "zwrot nie podjęto w terminie". (akta administracyjne w pliku PDF oznaczone 2024_07_12, strona 47/202) Zgodnie z art. 44 § 4 Kpa termin, w którym przesyłka zawierająca postanowienie została skutecznie doręczona skarżącej w trybie tzw. fikcji doręczenia, upływał w dniu 22 listopada 2024 r. (piątek) tj. 14 dni od daty pierwszego awiza. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem w dniu 29 listopada 2024 r. Tymczasem zażalenie zostało wniesione przez skarżącą w dniu 2 grudnia 2024 r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Data wniesienia zażalenia wynika z datownika Poczty Polskiej znajdującego się na kopercie zawierającej przesyłkę nr [...], akta administracyjne w pliku PDF oznaczone 2024_12_23, str. 30/1997. Jednocześnie w postanowieniu organu I instancji zawarte zostało pouczenie o uprawnieniu do wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Błędnie zatem Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że zażalenie zostało wniesione w terminie. Przypomnieć należy, że gdy do organu odwoławczego wpływa zażalenie, to organ ten w pierwszej kolejności zobowiązany jest je zbadać w postępowaniu wstępnym pod względem formalnoprawnym. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a wydane postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z art. 144 kpa, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (rozdział 11 "Zażalenia") do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, jeżeli uchybienie takie miało miejsce. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Należy mieć na uwadze, że wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, powoduje bezskuteczność tego środka zaskarżenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia organu I instancji. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, rozpatrzenie przez organ odwoławczy środka zaskarżenia od ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 1999 r., I SA 1823/98; uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 1998 r., OPS 11/98; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2020 r., II OSK 1357/19 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). W konsekwencji należało stwierdzić, że Wojewoda rozpoznając zażalenie wniesione od postanowienia organu I instancji, które wskutek upływu terminu do złożenia zażalenia, zyskało przymiot ostateczności, dopuścił się rażącego naruszenia art. 141 § 2 k.p.a. Z uwagi na charakter stwierdzonego naruszenia prawa Sąd nie był uprawniony do merytorycznego badania zaskarżonej decyzji i odniesienia się do zarzutów skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 100 zł składa się kwota tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu