II SA/Kr 1188/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Mirosław Bator Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi I. K. i R. W. na decyzję Wojewody z dnia 29 maja 2009r ., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala W dniu [....] .2008 r. I.K. wystąpiła z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa części działki ewidencyjnej nr [....] , obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. w granicach byłych parcel l. kat. [....] oraz l. kat. [....] b. gm. kat. [....] . W dniu [....] .2008 r. do wniosku tego przyłączył się R.W. Podnieśli oni, iż są dziećmi właścicielki przedmiotowych parcel M.D. z [....] zmarłej w [....] r. Jednocześnie wnioskodawcy wyrazili nadzieję, iż w oparciu o ustawę o gospodarowaniu nieruchomościami (Dz. U. Nr 261 poz. 2603 z 2004 r.) zostanie wydana stosowana decyzja zwracająca im wyżej wymienioną działkę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 29.XII.2008 r. znak [....] orzekł o odmowie zwrotu części działki ewidencyjnej nr [....] , obr. [....] jedn. ewid. [....] m. [....] w granicach byłych parcel l. kat. [....] o pow. 2354 m2 oraz l. kat. [....] o pow. 474 m2 b. gm. kat. [....] . Podstawą wydanej decyzji stały się art. 136, art. 142, art. 4 pkt 9b1 oraz art. 229 ustawy z 21.VIII.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z 14.VI.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), oraz Upoważnienie Prezydenta Miasta K. Nr [....] z [....] 2004 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że parcele l. kat. [....] o pow. 2354 m2 oraz l. kat. [....] o pow. 474 m2 b. gm. kat. [....] , stanowiące własność M. z [....] D. , zostały wywłaszczone ostatecznym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z 15.VIII.1966 r., znak: [....] na rzecz Państwa w zarząd i użytkowanie [....] w K. Spadek po M.D. z d. M. nabyły jej dzieci I.K. i R.W. Ze zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej, a w szczególności z wykazu równoważników (nr....) wynika, iż b. parcela l. kat. [....] oraz b. parcela l. kat. [....] wraz z innymi utworzyły działkę ewidencyjną nr [....] o pow. 235642 m2 obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. Następnie operatem nr [....] działka nr [....] podzieliła się na działki: nr [....] o pow. 123 m2, [....] o pow. 62 m2, [....] o pow. 59 m2, [....] o pow. 76 m2 i [....] o pow. 235322 m2 obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. Planem podziału nr [....] działka nr [....] podzieliła się na działkę nr [....] o pow. 279 m2 oraz działkę nr [....] o pow. 235043 m2, której częścią zgodnie z ustaleniami są zawnioskowane do zwrotu b. parcele l. kat. [....] oraz l. kat. [....] b. Gm. Kat. [....]. Działka nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] , stanowiąca własność Skarbu Państwa, została oddana w użytkowanie wieczyste [....] w K. do dnia 27.IX.2089 r. i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr KW [....] w dniu 1.XII.1994 r. Zgodnie z aktualnym odpisem z księgi wieczystej w chwili obecnej działka ta stanowi własność [....] . Prawo własności nabyła [....] z mocy prawa z dniem 1.IX.2005 r. w trybie art. 256 ustawy o szkolnictwie wyższym z 27.VII.2005 r., co potwierdza ostatecznie decyzja Wojewody [....] z 29.XI.2005 r. znak: [....] . Prezydent Miasta K. w swoim uzasadnieniu oparł się na regulacji art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z wyżej wymienionym artykułem oraz art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.VIII.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje jeżeli przed dniem wejścia w życie wspomnianej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki tego przepisu. Ponadto skoro 1.IX.2005 r. [....] stała się właścicielem przedmiotowej działki, jest to również przeszkoda prawna, gdyż nie może zostać zwrócona nieruchomość, której właścicielem w czasie rozpatrywania wniosku o zwrot nie jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I.K.. Wskazała ona, iż takie rozstrzygnięcie sprawy wywołuje w niej uczucie bezprawia. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji o przejęciu przedmiotowych parcel przez Skarb Państwa lub o inny sposób zadośćuczynienia za zabrane mienie. Wobec niejasności treści pisma zwrócono się o jego sprecyzowanie, co strona uczyniła w piśmie z dnia [....] .2009 r. Decyzją z 29.V.2009 r. nr [....] wydaną na podstawie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 k.p.a. Wojewoda [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż jest ona prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia. Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska zajętego w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji. Ponadto Wojewoda [....] odnosząc się do zgłoszonego przez I.K. postulatu innego zadośćuczynienia za wywłaszczone nieruchomości stwierdził, iż obecne prawo polskie nie przewiduje przyznania uprawnionym podmiotom rekompensaty za nieruchomości wywłaszczone, a niemożliwe do zwrócenia byłym właścicielom. Organ zauważył również, iż wniosek skarżącej dotyczący uchylenia decyzji o przejęciu parcel przez Skarb Państwa nie może być rozpatrywany w ramach postępowania odwoławczego. Jest to bowiem zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, wymagający stosownego wniosku do właściwego organu administracji publicznej. Na powyższą decyzję I.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniosła, iż parcele będące od pokoleń w rodzinie zostały wywłaszczone, a obecnie zamiast zwrotu nieruchomości wydana została decyzja, która stwierdza brak jakichkolwiek możliwości odzyskania własności lub innego ekwiwalentu materialnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania [....] w K. w piśmie z dnia [....] 2009 r. wniosła o oddalenie skargi podzielając w całości stanowisko Wojewody [....] . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji i stosuje środki przewidziane ustawą. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania. W myśl art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jednakże zgodnie z art. 229 tej ustawy roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Takie brzmienie przepisu wskazuje, że w razie stwierdzenia zaistnienia przesłanki w nim opisanej nie bada się, czy nieruchomość wywłaszczona została użyta na cel wywłaszczenia. Jest to stanowisko utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych, między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2009 r., sygn. I OSK 722/08 ("Wspólnota" 2009/30/27) stwierdził, że w przypadku sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości wywłaszczonej, nieruchomość ta nie podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny odpowiada treści przepisu art. 229 u.g.n. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. znalazło odbicie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nie budzi wątpliwości, że wnioskowane do zwrotu wywłaszczone parcele l. kat. [....] oraz l. kat. [....] b. gm. kat. [....] weszły w skład działki nr [....] , a obecnie stanowią część działki nr [....]. Jak wynika z zawiadomienia Sądu Rejonowego dla [....] w K. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 1 grudnia 1994 r. (k. 38 akt administracyjnych I instancji) w dniu 1 grudnia 1994 r. do księgi wieczystej nr [....] wpisano prawo użytkowania wieczystego działki nr [....] obr. [....] o pow. 23 ha 56 a 42 m2 do dnia 27 września 2089 r. oraz prawo własności znajdujących się na tym gruncie budynków na rzecz [....] im. [....] w K. Stwierdzenie tej okoliczności zwalniało organ prowadzący postępowanie od dalszego postępowania dowodowego i przesądzało o konieczności wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaskarżona decyzja jest więc prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami. Wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami).