II SA/Kr 1189/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.J. na decyzję Wojewody [....] z dnia 1 czerwca 2011 r. Nr: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a I) zwolnić A.J. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla A.J. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A.J. , dziećmi: M.J. ur. [....] 1986 r., J.J. ur. [....] 1991 r. i K.J. ur. [....] 1995 r. oraz wnukiem J.J. ur. [....] 2006 r. Ich miesięczny dochód wynosi 2.304 zł i stanowi go renta skarżącego w wysokości 728 zł i emerytura jego żony w wysokości 1.576 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni użytkowej 81 m², nieruchomość rolna wielkości 4,750 ha oraz las. A.J. nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. A.J. jest inwalidą II grupy. Ma poważne problemy z poruszaniem się. Przeszedł dwie operacje kręgosłupa, wymaga stałego leczenia. Na utrzymaniu skarżącego pozostają dzieci pobierające naukę, nie osiągające żadnych dochodów. Córka J. studiuje w N. w [....] , gdzie czesne wynosi 470 zł miesięcznie. Na żywność i opłaty rodzina wydaje około 1.000 zł. Po opłaceniu kosztów koniecznego leczenia i zakupie żywności skarżącemu nie pozostają wolne środki na opłacenie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Do wniosku skarżący załączył następujące dokumenty: wypis z treści orzeczenia z dnia 11 czerwca 1997 roku o zaliczeniu skarżącego do drugiej grupy inwalidów, wynik badania radiologicznego z dnia 1 sierpnia 2000 roku, nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2010, dwie karty leczenia szpitalnego z dnia 9 kwietnia 1975 roku i z dnia 20 grudnia 2008 roku, wyciąg z rachunku bankowego żony skarżącego z wykazaną wysokością świadczenia emerytalnego za listopad 2011 roku, potwierdzenie wypłaty świadczenia rentowego skarżącego za listopad 2011 roku oraz dowód wpłaty przez J.J. czesnego za studia zaoczne (za marzec 2011 roku) w wysokości 440 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący jest osobą schorowaną, jest inwalidą II grupy. Źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 728 zł brutto (634,64 zł netto). Małżonka skarżącego pobiera emeryturę w wysokości 1.578 zł netto (na podstawie danych z załączonego przelewu bankowego). Łączna wysokość dochodów małżonków J. wynosi zatem 2.212,64 zł i przypada na sześcioosobową rodzinę. Na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostaje bowiem troje uczących się dzieci i pięcioletni wnuk. Oznacza to, że na osobę w rodzinie przypada kwota 368,77 zł miesięcznie. Ze względu na stan zdrowia, wymagający stałego leczenia skarżący ponosi znaczne koszty zakupu lekarstw. Uzyskiwane w miesiącu środki finansowe z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego bliskich. A.J. nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego z urzędu. W tym miejscu należy jednak podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie odmowa przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby doprowadzić do pozbawienia strony konstytucyjnego prawa do sądu, zważywszy na fakt, iż na etapie sporządzenia skargi kasacyjnej (na którym znajduje się obecnie niniejsza sprawa) zachodzi tzw. przymus adwokacko-radcowski. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).