II SA/Kr 1189/15
PostanowienieWSA w Krakowie2016-09-13
Skład orzekający: Sędzia WSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wykazując stratę netto za ostatni rok obrotowy i brak środków na rachunkach bankowych, spełnia przesłanki do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, może zmienić to postanowienie i przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku spółki z o.o., wykazanie straty netto, braku środków na rachunkach bankowych oraz braku majątku uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy ustalenia warunków zabudowy, powołując się na pogarszający się stan finansowy i brak środków. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2016r. oddalił ten wniosek. Spółka wniosła sprzeciw, podnosząc, że została niewłaściwie zastosowana norma prawna i że jej sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2016r. i przyznał A. Spółka z o.o. w G. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. Spółka z o.o. w G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2016r. oddalającego wniosek A. Spółka z o.o. w G. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółka z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 lipca 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. postanawia : zmienić postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2016r i przyznać A. Spółka z o.o. w G. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.
W dniu 27 czerwca 2016r. A. Spółka z o.o. z siedzibą w G. , działając przez swego profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję SKO w K. z dnia 2 lipca 2015r. wydaną w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Spółka domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na pogarszający się stan finansowy, brak wystarczających środków finansowych koniecznych do uiszczenia należnych opłat sądowych. W uzasadnieniu swego wniosku, skarżący wskazuje, iż bieżąca sytuacja finansowa i aktualny brak środków są przesłanką do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Aktualnie Spółka nie posiada środków finansowych ani majątku, który pozwalałby na uiszczenie choćby w części wpisu od skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 8.08.2016r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 29.08.2018r.
W dniu 8 września 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw wniesiony w terminie przez pełnomocnika strony skarżącej od przedmiotowego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł niewłaściwie zastosowano art.246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a sam wnioskodawca na chwilę orzekania znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym i została ona wykazana przez stronę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej ppsa), rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 246 par. 2 p.p.s.a. pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Analizując dane zawarte w złożonym formularzu oraz uwzględniając dokumenty nadesłane przez stronę skarżącą przy piśmie z 28 lipca 2016 r. Sąd rozpoznając sprzeciw doszedł do przekonania, iż w sprawie zachodzi podstawa do zmiany postanowienia z 8 sierpnia 2016 r. o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy. Z nadesłanych przez spółkę dokumentów wynika rzeczywista sytuacja ekonomiczna, w jakiej w obecnej chwili znajduje się strona skarżąca. I tak: strata netto skarżącej za ostatni rok obrotowy (2015) wynosi [...] zł; skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, na których nie posiada żadnych środków pieniężnych (na jednym debet w wysokości [...] zł, a na drugim debet w wysokości [...] zł). Zdaniem Sądu, skarżąca wykazała, iż nie posiada nadwyżek pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Prezes Spółki oświadczył, że nie posiada ona żadnych nieruchomości ani ruchomości. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadnia zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych. Na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 § 1 p.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło