II SA/Kr 119/15

WyrokWSA w Krakowie2015-03-27

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w przypadku samowoli budowlanej, nie badając wystarczająco kwestii zgodności usytuowania obiektu z przepisami, w szczególności odległości od granicy działki po zmianie konstrukcji dachu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego zaniechały wnikliwego zbadania kwestii zgodności usytuowania obiektu budowlanego z przepisami, w szczególności odległości od granicy działki po zmianie konstrukcji dachu. Organy oparły się na nieprawidłowo sporządzonym projekcie zagospodarowania terenu, nie dokonując własnych pomiarów ani nie wzywając inwestora do uzupełnienia dokumentacji geodezyjnej, co naruszyło przepisy Prawa budowlanego oraz K.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą kształtu dachu, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wznowienie robót, uznając, że roboty są zgodne z przepisami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący J.G. zarzucał naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności dotyczących odległości budynku od granicy działki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2015 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego J.G. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 29 maja 2014 r. nr [....] działając na podstawie art. 49 ust. 4 i ust. 5, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. zatwierdził inwestorowi S.M. projekt budowlany pn. "Projekt budowlany nadbudowa na cele nieużytkowe wraz ze zmianą kształtu dachu oraz przebudowa elewacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [....] obr. [....] ul. [....] w K. " oraz udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Jednocześnie organ nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nadbudowanej części budynku. W uzasadnieniu organ wskazał, że z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym, położonym przy ul. [....] w K. na działce nr [....] obr. [....] , polegających na jego nadbudowie poprzez podniesienie ścianek kolankowych i zmianę konstrukcji dachu, zrealizowanych bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej. W trakcie przeprowadzonej kontroli na działce organ ustalił, że budynek mieszkalny usytuowany na wymienionej nieruchomości został zrealizowany w latach siedemdziesiątych XX wieku, natomiast w okresie czerwiec – sierpień 2003 r. p. M. jako wspólni inwestorzy wykonali jego nadbudowę poprzez podniesienie ścianki kolankowej i zmianę konstrukcji dachu – w wyniku czego nastąpiło podwyższenie poziomu kalenicy o około 4 m. W dniu kontroli współwłaściciele przedłożyli między innymi projekt budowlany, zatwierdzony przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. , Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, na podstawie którego zrealizowano przedmiotowy budynek mieszkalny oraz zgłoszenie z czerwca 2003 r., złożone w Urzędzie Miasta K. , o planowanym przystąpieniu do prac remontowych, związanych z wymianą pokrycia dachowego w budynku mieszkalnym przy ul. [....] w K. W oparciu o ustalenia dokonane w trakcie kontroli organ stwierdził, że roboty budowlane zrealizowane w roku 2003 wykroczyły poza zakres ujęty w powyższym zgłoszeniu. Przedmiotowe roboty budowlane, wykonane w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, położonym przy ul. [....] w K. , na dz. nr [....] obr. [....] , polegające na jego nadbudowie poprzez podniesienie ścianek kolankowych i zmianę konstrukcji dachu, zdaniem organu nie wypełniają przesłanek żadnego z punktów art. 29 ustawy Prawo budowlane, które stanowią wyjątek od zasady wyrażonej w art. 28 Prawa budowlanego, a zatem wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec powyższych ustaleń organ nadzoru budowlanego stwierdził, że wskazane roboty budowlane podlegają dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Dlatego też postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. PINB w K. wstrzymał inwestorom roboty budowlane związane z nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr [....] i ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń oraz nałożył na inwestorów – M.M. i S.M. obowiązek przedłożenia oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie, do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr [....] , obr. [....] w K. ; zaświadczenia Prezydenta Miasta K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego, sporządzonego zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 03.07.2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami oraz innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu - w terminie do dnia 31.05.2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 18 maja 2012 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie administracyjne. W dniu 30 września 2013 r. wpłynął wniosek inwestora: S.M. , o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla inwestycji pn.: Nadbudowa na cele nieużytkowe wraz ze zmianą kształtu dachu oraz przebudowa elewacji budynku mieszkalnego - jednorodzinnego na dz. nr [....] obr. [....] , ul. [....] w K. , do którego załączono m. in. decyzję z dnia 12.04.2013r, o ustaleniu warunków zabudowy. Mając na uwadze powyższe, w związku z faktem, iż ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ nadzoru budowlanego, zgodnie ze wskazaniem art. 97 § 2 K.p.a., postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r., podjął zawieszone postępowanie. W wyniku sprawdzenia dokumentacji projektowej przedłożonej przez inwestora, stwierdzono, że jest ona niekompletna, w związku z powyższym, postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r. nałożono na inwestora obowiązek uzupełnienia i usunięcia przez projektanta określonych nieprawidłowości. W dniu 4 marca 2014 r. przedłożono w ogranie uzupełnioną dokumentację projektową. Analizując zebrany materiał dowodowy, organ nadzoru budowlanego uznał, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, tj. nadbudowa obiektu budowlanego, zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Ponadto inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast projektanci dołączyli do projektu oświadczenie, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami i zasadami wiedzy technicznej oraz postanowieniami decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Organ podkreślił, że nie posiada kompetencji, które uprawniałyby go do merytorycznej oceny przedłożonego projektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na niego obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nadbudowanej części przedmiotowego obiektu budowlanego. W odniesieniu do uwag strony postępowania J.G. PINB w K. wyjaśnił, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez przedstawicieli organu w dniu 8.12.2011 r., na działce nr [....] obr. [....] , przy ul. [....] w K. , stwierdzono, iż odległość budynku od ogrodzenia między dz. [....] i [....] wynosi ok. 3m, jest stała. Po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej z 1971 r., na podstawie której wybudowano budynek przy ul. [....] w K. , ustalono, że okna w wysokim podpiwniczeniu oraz wnęka z tarasem na parterze, usytuowane od strony zachodniej, są nim objęte. Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał ich wykonanie - zatem brak jest podstaw do nakazania zamurowania otworów i wnęki. Równocześnie projekt budowlany, zatwierdzony w roku 1971 przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. , Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury - przewidywał usytuowanie przedmiotowego budynku w następujących odległościach od działek sąsiednich - 3,5 m od granicy zachodniej oraz 3,0 m od granicy wschodniej. Organ zaznaczył również, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie realizacji budowy na działce nr [....] obr. [....] , przy ul. [....] w K. , tj. § 20 ust. 2 Zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego - dla budynków zaliczonych do III, IV i V kategorii niebezpieczeństwa pożarowego i o wysokości do 5 kondygnacji w budynkach mieszkalnych lub o wysokości do 15 m w innych budynkach - odległość pomiędzy budynkami wolnostojącymi, nieosłoniętymi ścianą przeciwpożarową, powinna wynosić co najmniej 4 - 10 m i była uzależniona od średniego obciążenia ogniowego tych budynków. Ponadto - w przypadku gdy w ścianie jednego budynku zwróconego do sąsiedniego budynku znajdowały się płaszczyzny szklone szkłem zwykłym o łącznej powierzchni obejmującej 35-70 % powierzchni ściany - odległość ta musiała być zwiększona o 50% ww. wartości. Równocześnie przepis § 20 ust. 13 zarządzenia mówił, że w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości, odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. Z projektu zagospodarowania terenu z roku 1971 wynika, że działki sąsiednie, tj. działka nr [....] i [....] były już zabudowane a odległości, znajdujących się na nich murowanych budynków mieszkalnych, do granicy z działką nr [....] wynosiły odpowiednio 16,0 m i 11,0 m. W związku z powyższym PINB w K. - Powiat Grodzki nie stwierdził niezgodności budowy budynku przy ul. [....] w K. z wydanym pozwoleniem na budowę oraz naruszenia przepisów w zakresie usytuowania przedmiotowego budynku na działce. Od tej decyzji odwołanie wniósł J.G. domagając się jej uchylenia. Stwierdził, że przedłożony projekt narusza przepisy Prawa budowlanego i jest niezgodny z zasadami współżycia społecznego. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 4 listopada 2014 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszym stanie faktycznym mamy do czynienia z samowolą budowlaną, polegającą na nadbudowaniu budynku przy ulicy [....] w K. , bez stosownego pozwolenia na budowę. Co do zasady taki stan faktyczny skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego. Jednakże ustawodawca w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania postanowienia w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 i umożliwienia inwestorowi zalegalizowania wykonanych samowolnie robót budowlanych, o ile roboty te są zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami technicznymi. Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Organ administracji przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych zobowiązany jest do zbadania zgodności zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w szczególności z zapisami obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), a także kompletności projektu budowlanego, jego wykonanie przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, a ponadto ustalić, czy inwestor jest w posiadaniu wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. To, czy projekt budowlany jest kompletny, ustala się na podstawie art. 34 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W niniejszej sprawie ostatecznie uzupełniony projekt budowlany został przedłożony w dniu 4 marca 2014 r. Po dokonaniu sprawdzenia projektu budowlanego nadbudowy budynku na cele nieużytkowe wraz ze zmianą kształtu dachu oraz przebudową elewacji budynku jednorodzinnego na działce nr [....] z czerwca 2013 r. poprawionego w dniu 21 lutego 2014 r. organ stwierdził, że jest on kompletny. Projekt architektoniczno-budowlany, określa funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną, oraz zawiera analizę możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło. Powyższy projekt spełnia także wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 49 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie mają uprawnień do prowadzenia postępowania w sprawie realizacji okien w ścianach budynku zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 4 m od strony granicy, oraz istniejącego tarasu, jeżeli taki stan został zaakceptowany przez organ administracji architektonicznej. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, że budynek położony na działce nr [....] obr. [....] położony przy ul. [....] w K. został wybudowany w latach siedemdziesiątych XX w. w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. Jak wynika z planu zagospodarowania terenu sporządzonego budynek jest zlokalizowany w odległości 3 m od granicy. W przedmiotowym budynku nie ma gzymsu, a powstały okap dachu zmniejsza wskazaną odległość od granicy o 102 cm (vide: rys. nr 6 - karta 41 proj.). Zachowany jest więc wymóg § 12 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W związku z powyższym organ orzekł jak na wstępie. Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J.G. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 49 ust. 4 i ust. 5 Prawa budowlanego, podczas gdy zastosowanie winny znaleźć art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego oraz naruszenie art. 7 i art. 85 K.p.a. W ocenie skarżącego decyzja zatwierdzająca projekt budowlany oraz uprawniająca do wznowienia budowy jest błędna i nie odpowiada prawu. Organ l instancji w tej sprawie winien zastosować art. 48 ust 1 Prawa budowlanego w związku z brakiem spełnienia w sprawie wymogów art. 48 ust. 2 pkt ustawy oraz faktycznym niespełnieniem przez inwestora nałożonego na niego obowiązku dostarczenia projektu budowlanego budowy (rozbudowy) będącej przedmiotem legalizacji (art. 48 ust. 3 pkt 2). Skarżący w ramach toczącego się postępowania przed organami administracji wyraźnie powoływał się na okoliczność, iż zarówno z uwagi na otwory okienne skierowane w stronę jego nieruchomości, jak i z uwagi na konstrukcję dachu zmniejszającą odległość budynku S.M. (powstałego wskutek samowoli budowlanej) od granicy nieruchomości skarżącego, przedmiotowy obiekt budowlany nie odpowiada warunkom, jakie powinny zostać zachowane zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tym zakresie MWINB wskazał, iż jak wynika z planu zagospodarowania terenu sporządzonego budynek zlokalizowany jest w odległości 3 m od granicy"(...), a powstały okap dachu zmniejsza w/w odległość o 102 cm", wobec czego zdaniem organu zachowany został wymóg, o którym mowa w § 12 ust. 5 pkt 1 przywołanego wyżej rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, iż do tego przekonania organ doszedł wskutek analizy zgromadzonego w sprawie materiału, w tym "sporządzonego planu zagospodarowania terenu" oraz "rys. nr 8 -karta 43 projektu" (por. str.4 decyzji MWINB). Nie dokonał natomiast analizy rzeczywistego stanu, pomimo, iż skarżący w sposób bezpośredni powoływał się na okoliczność, iż nowopowstała część budynku narusza odległości przewidziane przepisami prawa. Zdaniem skarżącego, mimo iż brak jest możliwości w pełni dokładnego określenia odległości budynku od granicy z działką, nie ulega wątpliwości, iż zarówno nie zostały zachowane odległości dotyczące ścian z otworami okiennymi (3m), jak i odległości dotyczące okapu (1,5m), a zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o niepełny i nieprawidłowo zgromadzony materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Działając w granicach przyznanych kompetencji, sąd administracyjny dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j Dz.U. z 2012 r., poz. 270.- zwanej dalej P.p.s.a.) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c powołanego przepisu). W niniejszym postępowaniu kontroli Sądu, zgodnie z przedstawionymi wyżej kryteriami poddana została decyzja [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 listopada 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 maja 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany pn. "Projekt budowlany nadbudowa na cele nieużytkowe wraz ze zmianą kształtu dachu oraz przebudowa elewacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [....] obr. [....] ul. [....] w K. " oraz udzielającą inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z samowolą budowlaną, która polegała na nadbudowaniu budynku przy ul. [....] w K. bez stosownego pozwolenia na budowę. W takim przypadku należało rozważyć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przesądza, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Od zasady, że obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega rozbiórce ustawodawca przewidział wyjątek, wskazany w ust. 2 art. 48, dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Przepis ten stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 pkt 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1), dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (pkt 2). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W niniejszej sprawie inwestor, w wyznaczonym przez organ terminie złożył wymagane dokumenty, ostatecznie w dniu 4 marca 2014 r. została przedłożona uzupełniona dokumentacja projektowa. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Z powyższego jednoznacznie wynika, że organ nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych zobowiązany jest do zbadania zgodności zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w szczególności z zapisami obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), a także kompletności projektu budowlanego. To czy projekt budowlany jest kompletny ustala się na podstawie art. 34 Prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W tym miejscu należy odnieść się do dokonanych przez organy administracji prowadzące niniejsze postępowanie ustaleń. Organy stwierdziły, że projekt architektoniczno –budowlany określa funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną oraz zawiera analizę możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektowych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło. Z ustaleniami poczynionymi w tym przedmiocie przez organy należy się zgodzić. Jednak zauważyć należy, że organy nie odniosły się do zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania administracyjnego przez J.G. Skarżący wyraźnie powoływał się na okoliczność, że nowopowstała konstrukcja dachu zmniejsza odległość spornego budynku od granicy nieruchomości skarżącego. Jak wynika z planu zagospodarowania terenu budynek na działce nr [....] obr. [....] , ul. [....] w K. zlokalizowany jest w odległości 3 m od granicy. Ponadto z protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 8 grudnia 2011 r. wynika, że odległość budynku od ogrodzenia między działkami nr [....] i nr [....] wynosi około 3 m i jest stała. Z powołanego protokołu wynika również, że inwestorzy wykonali nadbudowę budynku podnosząc dach w kalenicy o około 4 m, a przy ścianach elewacyjnych o około 40 cm. Ponadto wykonano nową konstrukcje drewnianą dachu zmieniając dach dwuspadowy na dach czterospadowy. Okoliczność ta powinna zostać wnikliwie zbadana przez organy nadzoru budowlanego. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w swojej decyzji podaje, że powstały okap dachu zmniejszył pierwotną odległość 3 m od granicy o 102 cm. Jednakże z materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy nie wynika jak organ zmierzył niniejszą odległość. W protokole kontroli z dnia [....] 2011 r. nie zanotowano wskazanej wielkości. Z powyższego wynika, że organ zaniechał dokonania pomiarów bezpośrednio na nieruchomości, a jedynie sugerował się projektem budowlanym i wymiarami w nim podanymi. Tym istotniejsze było sprawdzenie przez organy prawidłowości i poprawności wykonanego projektu budowlanego, a także jego zgodności z przepisami prawa określającymi jego elementy konstytutywne. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 43 ust. 1 Prawa budowlanego obiekty budowlane wymagające pozwolenia na budowę oraz obiekty, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, podlegają geodezyjnemu wyznaczeniu w terenie, a po ich wybudowaniu - geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, obejmującej położenie ich na gruncie. Wytyczeniu w terenie i utrwaleniu na gruncie podlegają elementy określające usytuowanie w poziomie oraz posadowienie wysokościowe, wznoszonego obiektu, stosownie do wymagań projektu budowlanego, a więc i projektu zagospodarowania działki. Jak wyżej wskazano ten ostatni projekt określa między innymi granice działki. Oznacza to, że wytyczenie obiektu w terenie zapewnia zachowanie przewidzianych w projekcie odległości od granic działki. W rozpoznawanej sprawie właśnie te granicy są sporne. Dlatego też geodezyjne wyznaczenie obiektu budowlanego w terenie miało istotne znaczenie. W wyniku delegacji ustawowej zawartej w art. 43 ust. 4 Prawa budowlanego Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wydał rozporządzenie z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie. Zgodnie z § 8 niniejszego rozporządzenia projekt zagospodarowania działki lub terenu należy opracować geodezyjnie w celu określenia danych liczbowych potrzebnych do wytyczenia w terenie położenia poszczególnych elementów projektowanych obiektów budowlanych. W § 8 określone zostały wymogi dotyczące takiego opracowania geodezyjnego projektu zagospodarowania działki lub terenu, które jest potrzebne do wytyczenia w terenie poszczególnych elementów projektowanych obiektów budowlanych. Geodezyjne wytyczenie obiektów budowlanych w terenie służy przestrzennemu usytuowaniu obiektów zgodnie z projektem budowlanym, a w szczególności zachowaniu przewidzianego w projekcie położenia wyznaczonych obiektów względem obiektów istniejących i wznoszonych oraz granic nieruchomości (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Przepis został sformułowany tak, jak gdyby miał znaczenie wyłącznie informacyjne, jednakże można się w nim doczytać tego, że w istocie nakazuje on takie geodezyjne wytyczenie obiektów, które zapewnia zachowanie rozwiązań projektowych dotyczących usytuowania obiektu na gruncie. Tymczasem jak wynika z planu zagospodarowania działki zamieszczonego w projekcie budowlanym zaniechano geodezyjnego wytyczenia obiektu (brak podpisu i pieczęci geodety). Tym samym organy nie miały podstaw do dokonania ustaleń w oparciu o tak sporządzoną mapę. Brak ten mógł być uzupełniony poprzez wezwanie inwestora do przedłożenia poprawnie sporządzonej mapy lub dokonania własnych pomiarów, czego jednak organ zaniechał. Wskazać zatem przyjdzie, że organy uchyliły się od rozważenia i wyjaśnienia czy w okolicznościach niniejszej sprawy po zmianie konstrukcji dachu i jego podniesieniu zachowane zostały warunki zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe wskazania i ocenę prawną. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż naruszają art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., które w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 34 w związku z art. art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Na mocy art. 152 P.p.s.a. należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło