II SA/Kr 1190/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Janusz Kasprzycki /spr./ Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2002 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody S. na rzecz skarżącego J.S. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm. Wójt Gminy P. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę na rzecz G. i R. S. dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego na zasadzie wymiany z przyłączami: wodociągowym, energetycznym i kanalizacyjnym do projektowanego szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne na działce o nr ew. "1" położonej w Z. W odwołaniu od tej decyzji J.S. podniósł, że nie wyraża zgody na budowę budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 347 w granicy działki nr "2". wniósł o odsunięcie projektowanego budynku o 1,5 m od granicy działki. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r., znak: [...] Wojewoda S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że G. i R. S. w dacie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wystąpili z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Do wniosku dołączyli dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane - akt notarialny z dnia 19 lutego 1990r., ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany zawierający projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany obiektu. Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do wymogów art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego zaskarżona decyzja została wydana w zgodności z decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] września 2000r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z dnia 23 czerwca 1993 r. Projekt budowlany został opracowany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, jest kompletny i zgodny z wymaganiami przepisów techniczno-budowlanych. Odnośnie podniesionych w odwołaniu zarzutów wskazał, że zgodnie z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jaki m powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy jeżeli w projekcie zagospodarowania przestrzennego terenu zostanie wskazana możliwość zachowania określonych w w/w przepisach. Z projektu wynika, że budynek mieszkalny przylega od strony zachodniej ścianą oddzielenia przeciwpożarowego od istniejącego na działce sąsiedniej budynku mieszkalnego i jest przesunięty w głąb działki o 3 m. Dach budynku został zaprojektowany ze spadkiem w stronę działki inwestora, a odległość wylotów otworów wentylacyjnych projektowanego szamba pozostaje w zgodzie z § 36 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W skardze do sądu administracyjnego podniósł, że G. i R. S. realizują budynek mieszkalny w granicy z jego nieruchomością, gdy w świetle przepisów odległość od granicy winna wynosić 4 m. Decyzja zezwalająca na to jest przejawem bezprawia. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Treść art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, była następująca: Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ zobowiązany był zatem sprawdzić, czy spełnione zostały wymogi zawarte w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a także warunki zawarte w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Dopiero w sytuacji spełnienia wskazanych wymogów organ zobowiązany jest do udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu organy orzekające: I instancji i II instancji - Wojewoda S. - nie dokonały sprawdzeń wymogów wynikających ze wzmiankowanych wyżej przepisów. W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest tak rysunku planu jak i opisu obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Samo stwierdzenie, że decyzja została wydana w zgodności z ustaleniami tego planu oraz przytoczenie zapisu tego planu, iż: "zgodnie z tym planem wnioskowana pod zabudowę działka nr "1" w Z. położona jest na obszarze zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem mieszkalnej jednorodzinnej z możliwością lokalizacji usług nieuciążliwych. Wysokość zabudowy do 2 kondygnacji. Przewiduje się adaptację istniejącej zabudowy z możliwością wymiany, modernizacji, rozbudowy oraz uzupełnienia zabudowy na wolnych działkach" jest zabiegiem niewystarczającym. Nie wiadomym jest dlaczego, zdaniem organu, przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z zapisem tego planu. Podobnie stwierdzenie zgodności z wymaganiami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie zostało w żaden sposób przez organy uzasadnione. W decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jako jeden z warunków, ustalono obowiązek zachowania wymogów architektoniczno-budowlanych dotyczących wysokości zabudowy nie większej niż 2 kondygnacje, ograniczenie wysokości podpiwniczenia do 1,30 m ponad poziom terenu, rodzaju dachu dwuspadowego symetrycznego lub czterospadowego o spadku minimum 35 stopni, zastosowania poszerzonych okapów, kolorystyki elewacji z zakazem realizacji na obiekcie dachów płaskich, kopertowych, asymetrycznych, pulpitowych, uskokowych oraz zakazu stosowania jako detalu architektonicznego i materiału wykończeniowego stłuczki szklanej, porcelanowej, luster z uwagi na położenie inwestycji na terenie C.-K. Parku Krajobrazowego. Co do tego warunku zabudowy organy w ogóle się nie wypowiedziały. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę ważną rolę odgrywa także projekt budowlany. Stanowi on samodzielną przesłankę wydania pozwolenia na budowę (art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego). Ponadto, w ust. 1 art. 34 Prawa budowlanego ustawodawca sformułował powinność spełniania przez projekt budowlany wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią ust. 3 art. 34 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać: 1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, 2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych, 3) stosownie do potrzeb, oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych, 4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Szczegółowy zakres i forma projektu budowlanego zostały natomiast określone w rozporządzeniu z dnia 3 listopada 1998 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz.U. z 1998 r., Nr 140, poz. 906). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w projekcie budowlanym na stronie tytułowej należy zamieścić między innymi imiona i nazwiska projektantów opracowujących wszystkie części projektu obiektu budowlanego wraz z określeniem zakresu ich opracowania, specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych, oraz datę opracowania i podpisy pod projektem, spis zawartości projektu budowlanego wraz z wykazem załączonych do projektu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii, także specjalistycznych, oraz, stosownie do potrzeb, oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 34 ust. 3. Stosownie natomiast do przepisu § 8 w/w rozporządzenia, dotyczącego szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W przedłożonych aktach znajduje się projekt budowlany składający się z: projektu- "adaptacji projektu budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego symbol W-7.12.", projektu architektoniczno-budowlanego budynku W-7.12, projektu przyłącza napowietrznego n/n, projektu przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego, projektu typowego zbiornika bezodpływowego. Pierwszą stroną projektu-adaptacji stanowi kserokopia uprawnień budowlanych projektanta, drugą strona tytułowa, w której brak jest wyszczególnienia w spisie uzgodnień, pozwoleń i opinii, w tym specjalistycznych. Jest pieczęć, z której można odczytać imię i nazwisko projektanta oraz nr jego uprawnień budowlanych, nie ma jednak wymienionej specjalności. Ze wzmiankowanej na wstępie nieuwierzytelnionej kserokopii, uprawnień wynika, że projektant C.B. nie posiada uprawnień do projektowania o specjalności architektonicznej, a jedynie do kierowania robotami budowlanymi i projektowania tych robót. Wymóg wynikający zatem z art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie został spełniony. Nadto dalsze części projektu, tj., projekt przyłącza napowietrznego n/n, projekt przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego, są opracowane przez różnych projektantów. Pierwszy z nich został opracowany przez K.D., którego uprawnień do projektowania w tym zakresie brak w aktach sprawy. Drugi z projektów - przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej został opracowany przez M.K., którego uprawnień także brak w aktach sprawy. Trzeci z nich, projekt typowy zbiornika bezodpływowego został opracowany przez tego samego projektanta, który dokonał opracowania projektu-adaptacji - C.B. i który nie posiada uprawnień do projektowania w specjalności architektonicznej, lecz do kierowania robotami budowlanymi i projektowania tych robót. O ile przepisy Prawa budowlanego nie zawierają pojęcia "projektu typowego", to należy stwierdzić, że w § 4 ust. 3 rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego nawiązano do projektu przeznaczonego do wielokrotnego zastosowania i spełniającego wymagania rozporządzenia, stwierdzając, że może on być zastosowany jako projekt architektoniczno-budowlany przez projektanta danego obiektu budowlanego, po przystosowaniu go do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji wzizt do warunków otoczenia. Opracowanie projektu jest warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Projekt jest więc ściśle związany z realizowanym obiektem, jego lokalizacją oraz decyzją wzizt. Projekt gotowy nie jest związany z konkretną lokalizacją. Projektant sporządzający projekt obiektu o określonej lokalizacji, którego częścią ma być projekt gotowy powinien zatem: nanieść na projekcie gotowym kolorem i trwałą techniką graficzną ewentualne zmiany adaptacyjne, rysunkowe i tekstowe, nadać nową jednolitą numeracje aktualnym stronom i rysunkom biorąc pod uwagę całość materiału składającego się na projekt budowlany w rozumieniu art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego, zapewnić sprawdzenie projektu, zaopatrzyć projekt gotowy swym podpisem, datą z podaniem rodzaju i numeru swoich uprawnień. O ile dokonano spełnienia wyżej wskazanych wymogów, to brak jest w projekcie gotowym także uprawnień autorów gotowego projektu oraz ich zgody na wprowadzenie przez projektanta przedmiotowego obiektu - C.B. - zmian adaptacyjnych oraz określenia dopuszczalnego zakresu tych zmian. W aktach sprawy znajduje się plan zagospodarowania działki, który został sporządzony na podstawie mapy w skali 1:1000 i pomiaru uzupełniającego, z pieczęcią Starostwa Powiatowego w K., Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przyjęciu pomiarów uzupełniających dniu 19 grudnia 2000 r. do zasobu powiatowego i stanowiący załącznik do decyzji. Nie wiadomym jest, czy został on sporządzony na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej. Nadto winien on zawierać dane, czy działka lub teren, na którym jest projektowany obiekt budowlany podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z warunków zabudowy ustanowionych decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że działka wraz z projektowaną inwestycją położone są na terenie C.-K. Parku Krajobrazowego. Według pkt 6 ust. 3 § 8 powoływanego rozporządzenia w części rysunkowej planu zagospodarowania działki powinien być określony układ sieci i przewodów uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń w tym: wodociągowych, ujęć wody ze strefami ochronnymi, cieplnych, gazowych i kanalizacyjnych lub służących do oczyszczania ścieków, oraz określający sposób odprowadzania wód opadowych, z podaniem niezbędnych profili podłużnych, spadków, przekrojów przewodów oraz charakterystycznych rzędnych, wymiarów i odległości, wraz z usytuowaniem przyłączy, urządzeń i punktów pomiarowych. Według pkt 7 ust. 3 § 8 rozporządzenia wspomniana część rysunkowa winna także zawierać układ linii lub przewodów elektrycznych i telekomunikacyjnych oraz związanych z nim urządzeń technicznych, przedstawiony w powiązaniu z sieciami zewnętrznymi, z oznaczeniem miejsca i rzędnych w miarę potrzeby, przyłączenia do sieci zewnętrznych i złączy z instalacją obiektów budowlanych oraz charakterystycznych elementów, punktów pomiarowych, symboli i wymiarów. Część rysunkowa projektu zagospodarowania działki jest mało czytelna. W części natomiast opisowej projektu zagospodarowania działki nie omówiono adaptacji i rozbiórek, a przecież w tym przypadku jest przewidywana rozbiórka istniejącego obiektu i zastąpienie go projektowanym. Powyższe obrazuje nie tylko naruszenia prawa procesowego: art. 7, 77 § 1, 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ale także prawa materialnego: art. 32, 33, 34, 35 Prawa budowlanego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W takim stanie rzeczy, Wojewódzki sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) O kosztach natomiast orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).