II SA/Kr 1191/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-12-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Pasternak, Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda, Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała jedynie częściową niemożność poniesienia kosztów postępowania, a nie całkowitą?Ratio decidendi
Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (w tym ustanowienie adwokata z urzędu) jedynie wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona wykaże jedynie niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, możliwe jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (np. zwolnienie od kosztów sądowych), ale nie ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Referendarz sądowy postanowieniem zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant: Joanna Mitis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu
W dniu [....] 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego J.D. o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 maja 2009 r., znak: [....]. Postanowieniem z dnia 9 września 2009 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Od powyższego postanowienia sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący J.D. stwierdzając, że "żąda przydzielenia adwokata".
Mając na uwadze treść art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, przedmiotem rozpoznania Sądu był wniosek skarżącego J.D. z dnia 13 sierpnia 2009 r. o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Zgodnie z art. 90 § 2 cytowanej ustawy, Sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
W związku z faktem, że oświadczenie skarżącego zawarte w powyższym wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało – na skutek wezwania na zasadzie art. 255 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – uzupełnione pismem skarżącego z dnia [....] 2009 r., Sąd uznał, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja jest wystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony i nie budzi wątpliwości skutkujących koniecznością ponownego wzywania J.D. na podstawie art. 255 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do złożenia szczegółowych wyjaśnień i dodatkowego oświadczenia w kwestii jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu uznał, iż istnieją podstawy do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Z akt sprawy i oświadczeń skarżącego wynika, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Przedstawione przez skarżącego okoliczności, a zwłaszcza fakt, iż dochody skarżącego nie są stałe i wynikają z prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego (sprzedaż jabłek, ziemniaków, drzewa na opał), a podstawowe wydatki miesięczne związane z ponoszeniem opłat wynoszą około 150 zł, wskazują, zdaniem Sądu, że uiszczenie przez skarżącego wpisu sądowego w niniejszej sprawie stanowiłoby dla jego gospodarstwa domowego zbyt wielkie obciążenie, zwłaszcza gdy uwzględni się okoliczność, że skarżący jest osobą samotną pozostającą wyłącznie na własnym utrzymaniu.
Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu. Z dołączonego do akt sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowego oświadczenia z dnia [....] 2009 r. wynika, iż skarżący samodzielnie prowadząc gospodarstwo domowe, nie ma na utrzymaniu osób trzecich. Ponadto J.D. oświadczył, iż posiada dom o powierzchni 153 m2, mieszkanie o powierzchni 25 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 1,6 ha i nieruchomość stanowiącą nieużytki o powierzchni 4,67 ha.
W tym stanie rzeczy nie zasługuje na wiarę oświadczenie skarżącego, że nie posiada on żadnych dochodów (dochód miesięczny brutto "zerowy"). Wskazany we wniosku o przyznanie prawa pomocy majątek nieruchomy ma znaczną wartość i dla prawidłowego funkcjonowania wymaga sporych nakładów pieniężnych. Może on nadto stanowić dobre źródło zarobkowania (wynajem lokalu o pow. 25 m2, czy dzierżawa gospodarstwa rolnego o pow. ponad 6 ha). Nie jest więc możliwe, by skarżący nie uzyskiwał jakichkolwiek dochodów i nie posiadał żadnych źródeł utrzymania, a jednocześnie nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jak sam przyznaje. Zdaniem Sądu oświadczenie skarżącego co do stanu majątkowego, który miałby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w całości, jest w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego niewiarygodne. Skarżący nie wykazał w dostateczny i przekonujący sposób, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tylko wówczas uzasadnione byłoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w realiach niniejszej sprawy przyznanie adwokata z urzędu obok przyznanej już pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe oraz mając na uwadze okoliczność, iż skarżącemu w niniejszej sprawie przyznana został pomoc w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło