II SA/Kr 1191/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "I." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 14 lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego budynku postanawia: wniosek oddalić. postanowienia z dnia 8 grudnia 2017 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 14 lipca 2017 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. oraz odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat G. nr [...] z dnia 16 stycznia 2012 r., znak: [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazano Inwestorowi [...] sp. z o.o. rozbiórkę nadbudowanej części budynku przy ul[...] w K. tj. części budynku przy [...] w K. tj. części powyżej poziomu stropu nad 4 kondygnacją budynku, po stwierdzeniu nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2012 r., znak: [...] – uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł: na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.) nakłada się na inwestora Firma A przy ul[...] obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego budynku przy ul. [...] w K. sprzed wykonania robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku przy [...] w K. zrealizowanych w okolicznościach wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 04.10.2001 r., znak: [...], tj. odtworzenia poprzednio istniejącej konstrukcji poddasza i doprowadzenie ww. budynku do stanu, który w szczególności utrwalony został na rysunkach inwentaryzacji architektonicznej z 1998 r. – karty 306-310 akt [...] znak: [...] Pismem z dnia 18 sierpnia 2017 r. Firma A wniosła skargę na powyższą decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; w jego uzasadnieniu (pkt 3 uzasadnienia skargi) skarżąca podała: "Art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie na Inwestora nałożony został bardzo surowy obowiązek polegający na nakazie częściowej rozbiórki obiektu budowlanego. Konieczność dokonania częściowej rozbiórki obiektu budowlanego wiąże z niebezpieczeństwem wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody, gdyż przeprowadzenie prac rozbiórkowych będzie wymagać zburzenia i ponownego odbudowania ścian budynku i części dachu. Dokonanie częściowej rozbiórki obiektu budowlanego spowoduje również skutki trudne do odwrócenia". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2016, s. 556-557; postanowienie NSA z 14 maja 2014 r., I OZ [...], CBOSA). Samo żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia uczynienia zadość temu żądaniu. Innymi słowy, dokonywana przez sąd ocena wystąpienia w określonym przypadku przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku, która powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Zatem w celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków wnioskodawca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie WSA w Ł. z dnia 13 stycznia 2017 r., II SA/Łd [...], CBOSA). Wstrzymanie wykonania aktu zobowiązującego do wykonania obowiązku, z którym wiąże się konieczność poniesienia nakładów finansowych, może być uzasadnione tylko takim uszczupleniem majątku zobowiązanego, które spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skutki wykonania przez skarżącego nałożonego na niego obowiązku należy więc rozpatrywać oceniając z jednej strony wysokość koniecznych wydatków, a z drugiej strony możliwości finansowe zobowiązanego do ich poniesienia (por. tamże) Transponując powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że skarżąca w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.; nie wskazano choćby przybliżonego kosztu wykonania obowiązku określonego w decyzji tudzież ewentualnej późniejszej odbudowy przedmiotowej części budynku. Ogólne określenia: "surowy obowiązek", "znaczna szkoda", "skutki trudne do odwrócenia" – jeżeli nie są zrelatywizowane do konkretnych danych – nie pozwalają na stwierdzenie występowania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 7 lipca 2016 r., II SA/Kr [...], CBOSA). W ocenie Sądu niedopuszczalne jest też uznanie, iż każdy przypadek nałożenia na stronę obowiązku wykonania rozbiórki tudzież przywrócenia stanu poprzedniego obiektu budowlanego lub jego części, uzasadnia, niejako automatycznie, wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 4 lutego 2016 r., II OZ [...], CBOSA; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 9 listopada 2017 r., II SA/Po [...], CBOSA). Także w takim przypadku rozstrzygnięcie o skutku suspensywnym nie przestaje mieć charakteru wyjątkowego i jest uwarunkowane wykazaniem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wreszcie, mimo że art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazuje jedynie przesłanki pozytywne udzielenia ochrony tymczasowej (nie ma tam wyraźnie wyartykułowanych przesłanek negatywnych), podejmując rozstrzygnięcie na jego podstawie Sąd nie może całkowicie abstrahować od ogółu okoliczności sprawy, w tym także potencjalnych skutków trwania zastanego stanu rzeczy (niewykonania decyzji). Jest to szczególnie istotne w przypadku, gdy – jak w sprawie niniejszej – zaskarżona decyzja motywowana jest stanem zagrożenia życia i zdrowia. Na obecnym etapie wspomniany stan nie jest wprawdzie okolicznością przesądzoną (ustalenia organu w tej mierze będą podlegały kontroli i zostaną ocenione dopiero w orzeczeniu rozstrzygającym sprawę sądowoadministracyjną co do istoty), ale już samo prawdopodobieństwo jego występowania stanowi niejako "przeciwwagę" dla prawdopodobieństwa szkody materialnej i implikuje jeszcze większe niż w innych przypadkach ograniczenia co do możliwości uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że podejmując rozstrzygnięcie przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie bada celowości wykonania decyzji ani też nie ocenia jej legalności. Z tych względów, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.