II SA/Kr 1192/00
WyrokWSA w Krakowie2004-06-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Biernat, SO Renata Detka, AWSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o sprzeciwie wobec zamiaru wykonania robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą stosować trybu sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. W przypadku wątpliwości co do rzeczywistej woli wnioskodawcy, organ powinien wezwać go do złożenia wyjaśnień. Zastosowanie trybu sprzeciwu w sytuacji, gdy wymagane jest pozwolenie na budowę, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zgodę na zadaszenie schodów zewnętrznych i przedłużenie zadaszenia. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania tych robót, uznając je za wymagające pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając niejasne uzasadnienie decyzji i odmowę możliwości wykonania zadaszenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Zasądzono od Wojewody na rzecz S. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. IISA/Kr 1192/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie : SO Renata Detka / del. spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2004r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2000r., Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru zadaszenia schodów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz S. K. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1192/00
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2000 r. Prezydent Miasta, po rozpatrzeniu wniosku S. K. złożonego 16 marca 2000 r., na podstawie art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane ( Dz.U. Nr 89 poz. 414 ze zm.), wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania przez wnioskodawcę zadaszenia schodów zewnętrznych do budynku przy ulicy [...] w K. i przedłużenia zadaszenia tych schodów do bramki wejściowej z ulicy oraz orzekł o konieczności uzyskania decyzji pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w oparciu o art. 28 tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe roboty budowlane nie mieszczą się w katalogu enumeratywnie wymienionych robót w art. 29 powołanej ustawy, zwolnionych od uzyskania pozwolenia. Rozpoznając wniesione przez S. K. odwołanie od tego rozstrzygnięcia, Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2000 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że po przeanalizowaniu akt sprawy nie można dopatrzyć się merytorycznych podstaw do innej oceny zgromadzonego materiału niż dokonana przez Prezydenta Miasta - zatem brak jest powodów do jej uchylenia bądź zmiany. Orzeczony sprzeciw nie oznacza natomiast pozbawienia inwestora możliwości wykonania zamierzonych robot budowlanych, które będą mogły zostać zrealizowane po uzyskaniu decyzji pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wniósł S. K. zarzucając, że w jej uzasadnieniu powołano artykuły prawa Budowlanego i Kodeksu Postępowania Administracyjnego nie przytaczając ich treści, co jest dla niego zupełnie niezrozumiałe, podobnie jak i samo rozstrzygnięcie Wojewody, który odmówił mu możliwości wykonania zadaszenia schodów w jego prywatnej posesji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Podniósł także, iż stosownie do treści art. 107 kpa organ administracji nie ma obowiązku przytoczenia literalnego brzmienia przepisu, lecz zobowiązany jest do wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna.
W pierwszym rzędzie podnieść należy, że organy obu instancji wydały swoje rozstrzygnięcia zbyt pochopnie i bez wyjaśnienia rzeczywistej woli wnioskodawcy. Już bowiem we wniosku złożonym dnia 16 marca 2000 r., inicjującym postępowanie administracyjne, S. K. zwrócił się "o wyrażenie zgody na zadaszenie schodów i przedłużenie zadaszenia od schodów do bramki wejściowej z ulicy", co mogło wskazywać na to, że wnosi faktycznie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeżeli zaś organ I instancji miał wątpliwości co do rzeczywistej intencji wnioskodawcy i zakresu jego wniosku, to należało wykorzystać możliwość przewidzianą w przepisie art. 50 § l kpa poprzez wezwanie S. K. do złożenia stosownego wyjaśnienia treści żądania zawartego we wniosku - na piśmie bądź osobiście. Zaniechanie powyższego i poprzestanie na interpretacji zakresu wniosku przedstawionej w uzasadnieniu obu decyzji, jest niewątpliwie naruszeniem powyższego przepisu mającym bezpośredni wpływ na treść zawartych w nich rozstrzygnięć, które winny pozostawać w faktycznym i ścisłym związku z rzeczywistą intencją wnioskodawcy, a nie taką, którą - bez wyjaśnienia woli strony - przyjmuje organ administracji publicznej. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że o ile organ I instancji mógł mieć wątpliwości interpretacyjne w zakresie ustalenia zakresu żądania, to organ odwoławczy już nie, albowiem w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2000 r., skarżący powołuje się na sprawę "pozwolenia na zadaszenie zewnętrznych schodów" wyrażając jednocześnie zdziwienie, że organ I instancji "nie ma uprawnień wydać decyzji pozwalającej na tak błahą sprawę budowlaną". Nie jest przy tym rzeczą ani Sądu Administracyjnego, ani organów administracji publicznej, ocena wagi inwestycji, którą skarżący chciałby zrealizować, gdyż o tym, które roboty budowlane wymagają pozwolenia, a które jedynie zgłoszenia właściwemu organowi decydują przepisy Prawa budowlanego, a nie subiektywny pogląd inwestora. Z treści odwołania złożonego przez S. K. wynika natomiast, że jego wolą było uzyskanie decyzji pozwalającej na budowę, a nie jedynie zgłoszenie budowy, czy wykonania prac budowlanych, o którym mowa w przepisie art. 30 ust. l ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji.
Jeżeli nawet uznać za zasadne stanowisko wyrażone w uzasadnieniu obu decyzji, że wolą inwestora było jedynie zgłoszenie, o którym mowa wyżej, a nie uzyskanie pozwolenia na budowę - to obowiązkiem organów zarówno I-szej jak i II-giej instancji - było udzielenie wnioskodawcy niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w trybie art. 9 kpa, dotyczących przepisów prawnych, które decydują o zakwalifikowaniu danych robót budowlanych do tych, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę lub jedynie zgłoszenia i wypływających z tego konsekwencji dla jego praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Także i tych ustawowych powinności nie dopełniły organy obu instancji, co miało bezpośredni wpływ na wydanie wadliwych decyzji.
Rozstrzygnięcia w nich zawarte uchybiają bowiem także przepisom prawa materialnego, a konkretnie uregulowaniom zawartym w art. 30 ustawy Prawo budowlane, według jego brzmienia z daty wydania obu orzeczeń. Przede wszystkim, tryb wniesienia sprzeciwu w formie decyzji, przewidziany był jedynie dla takiego zamierzenia budowlanego ( budowy lub robót budowlanych ), które wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. Dlatego też przyjęcie w przedmiotowej sprawie - aczkolwiek co do zasady słuszne - że roboty budowlane objęte wnioskiem wymagają wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ( art. 28 Prawa budowlanego ), wykluczało automatycznie zastosowanie trybu, o jakim mowa w art. 30 ust. la tego Prawa, a co za tym idzie zgłoszenie sprzeciwu. Ubocznie jedynie należy podnieść, że sprzeciw ten mógł być przez organ administracji publicznej wyrażony jedynie po nieuzupełnieniu przez zgłaszającego w określonym terminie brakujących dokumentów, przy czym owo nałożenie obowiązku winno nastąpić w drodze postanowienia ( zdanie ostatnie powołanego już art. 30 ust. la ustawy ). Uchybienie polegające na niewydaniu takiego postanowienia nie ma jednak zasadniczego znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż - jak podkreślono - już samo wniesienie sprzeciwu dla inwestycji, dla której wymagane jest pozwolenie na budowę - było wadliwe i sprzeczne z art. 30 ust. la Prawa budowlanego. Nie ulega bowiem wątpliwości - i w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w obu decyzjach - że roboty budowlane, będące przedmiotem wniosku, wymagają uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Generalną zasadą procesu budowlanego jest bowiem uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeszcze przed rozpoczęciem prac budowlanych ( art. 28 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ). Przepis art. 29 tego Prawa przewiduje zaś ścisły katalog budów i robót budowlanych, które nie są objęte pozwoleniem. Wśród nich natomiast znajdują się takie, które wymagają jedynie zgłoszenia właściwemu organowi - i te wymienione są w art. 30 ust. 1 ustawy - bądź takie, które nie wymagają ani pozwolenia ani zgłoszenia ( wyszczególnione w art. 29 i nie wymienione w art. 30 ).
W katalogu budów i robót budowlanych skonkretyzowanych szczegółowo w przepisie art. 29 ustawy - wedle jego brzmienia na datę wydania decyzji przez organ II instancji - nie ma zaś takich, które zwalniałyby inwestora od uzyskania decyzji pozwalającej na wykonanie zadaszenia zewnętrznego schodów, co jest równoznaczne z przyjęciem, że decyzja taka jest niezbędna, aby rozpocząć roboty budowlane w tym zakresie, jakim objęty jest wniosek w niniejszej sprawie.
Ustalenie powyższe natomiast, w powiązaniu z treścią żądania, dawało podstawę do zastosowania przez właściwe organy sposobu postępowania, o którym mowa w art. 32 i nast. Prawa Budowlanego, a które w załatwianiu tej sprawy nie miało w ogóle miejsca, z uwagi na dowolną interpretację woli strony co do zakresu wniosku - o czym była już mowa na wstępie i niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 1 a tego Prawa.
Uchybienia przedstawione wyżej, zarówno w zakresie przepisów postępowania jak prawa materialnego, powodują konieczność uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, który naruszeń prawa nie dostrzegł, ale także poprzedzającej ją, wadliwej decyzji organu pierwszoinstancyjnego, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Rozpoznając sprawę ponownie, organ administracji uwzględni wszystkie przedstawione wyżej uwagi i na podstawie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego przeprowadzi stosowne postępowanie, a następnie wyda poprawne rozstrzygnięcie, mając na względzie rzeczywisty przedmiot wniosku złożonego przez S. K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło