II SA/Kr 1192/03

WyrokWSA w Krakowie2006-10-10

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Grażyna Firek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę drogi wybudowanej samowolnie na działce gminnej, bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem, mimo że skarżący uzyskał zgodę na ułożenie chodnika i w przyszłości planowana jest budowa układu komunikacyjnego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikował wybudowaną drogę jako samowolę budowlaną, skutkującą zastosowaniem art. 48 prawa budowlanego. Uzyskanie zgody na ułożenie chodnika lub planowana budowa drogi w przyszłości nie usprawiedliwiają samowolnej realizacji inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest zgodna z prawem, ponieważ przepis art. 48 prawa budowlanego ma charakter restytucyjny i nakazuje przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego, w jakim znajdował się przed naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą L. S. rozbiórkę samowolnie wykonanej drogi na działce gminnej. Droga ta, wykonana bez pozwolenia na budowę, utrudniała dostęp do stacji transformatorowej. L. S. odwołał się, argumentując, że uzyskał zgodę na ułożenie chodnika i że droga jest tymczasowa. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując precyzję decyzji i wskazując na planowaną budowę układu komunikacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Sędziowie WSA: Grażyna Firek Piotr Głowacki Protokolant: Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia 18.04.2003 r. , znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 par. l pkt l k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania L. S., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].02.2003r. znak: [...], nakazującej mu dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanej w miesiącu lipcu 2002 drogi przez działką oznaczoną w ewidencji gruntów miasta S. numerem [...] łączącą ulicę K. z drogą wewnętrzną (osiedlową) oznaczoną w ewid. gr. numerem [...] - stanowiącą dojazd do budynku handlowo - usługowego położonego w S. przy ulicy K., przywracając teren do stanu pierwotnego - odpowiadający dacie [...].05.2002 i [...].07.2002r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, co następuje: Zaskarżaną decyzję organ I instancji wydał na podstawie art. 48 prawa budowlanego /j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz, 1126/ stwierdzając, iż inwestor L. S. samowolnie wykonał drogę, bez wymaganych uzgodnień i pozwolenia władzy budowlanej na działce będącej własnością Gminy S., w bezpośrednim sąsiedztwie stacji transformatorowej wewnętrznej PT-3, utrudniając do niej dostęp i uniemożliwiając wymianę aparatury. Droga ta została wykonana na kablach energetycznych w tym również 15kVi niskiego napięcia , co utrudnia szybkie usunięcie ewentualnej awarii. Od decyzji tej odwołał się L. S. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez "oddalenie nakazu rozbiórki, wykonanej przez niego, prowizorycznej drogi lub uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji". Odwołujący się podniósł, że wykonanego przez niego dojazdu, nie można kwalifikować jako samowoli budowlanej gdyż pismem Urzędu Miasta i Gminy w S. z dnia [...] lipca 2002 r, znak: [...], uzyskał zgodę na ułożenie chodnika na gruncie stanowiącym własność Gminy, położonego w S. przy ul. K., obok jego budynku przeznaczonego na sklep spożywczy. Pismo to było odpowiedzią, na jego pisemną prośbę skierowaną do Burmistrza Miasta i Gminy w S. z dnia [...].06.2002r o wyrażenie zgody na ułożenie tymczasowego chodnika, który w razie potrzeby może być przez niego zdemontowany, a miał zapewnić dojście i dojazd do wybudowanego przez niego obiektu - sklepu spożywczego. Z ustaleń organu I instancji wynika, że inwestor L. S. wykonał, nie chodnik ale drogę dojazdową, usytuowaną na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy S.. Droga ta jest o długości 86,0 m i szerokości średnio 7,0 m, nawierzchni z rumoszu i gruzu betonowego, na nasypie ziemnym o wysokości od 0,0 do 1,6 m (w stosunku do przyległego terenu). Przy skarpie nasypu przedmiotowej drogi, po stronie istniejącej stacji TRAFO, ułożone są luźno elementy betonowe (płyty chodnikowe itp,), na kształt muru oporowego. Nasyp przedmiotowej drogi oraz mur, wysokości od 1.6 m do 1.8 m- utrudnia dostęp do stacji transformatorowej. Wykonanie opisanej drogi, spotkało się ze sprzeciwem właściciela terenu oraz Rejonu Energetycznego w S., na wniosek którego, zostało wszczęte postępowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., które zostało zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ I instancji, przed podjęciem przedmiotowej decyzji, rozważał możliwość pozostawienia wykonanej drogi (w celu zapewnienia dojazdu do użytkowanego przez L. S. obiektu handlowego), do czasu zrealizowania przez Zarząd Miejski w S. inwestycji polegającej na "budowie układu komunikacyjnego oraz oświetlenia przy pawilonach handlowych na osiedlu W." (decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2002r, znak: [...] wydana przez Starostwo Powiatowe w S.). Została przeprowadzona, w trakcie postępowania wyjaśniającego, analiza zaprojektowanego układu komunikacyjnego i ocena możliwości pozostawienia, wykonanej już przez odwołującego się drogi. Jednak inwestor nie dostarczył, w określonym terminie, wymaganych uzgodnień z Rejonu Energetycznego i opinii Urzędu Miasta i Gminy w S. Po rozpatrzeniu odwołania L. S. i całego zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji gdyż L. S. wykonał przedmiotową drogę dojazdową bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Fakt uzyskania przez inwestora zgody na ułożenie chodnika (pismo Urzędu Miasta i Gminy w S. z dnia [...] lipca 2002 r.) jak i konieczność zapewnienia dojazdu do pawilonu usługowego, nie usprawiedliwia popełnionej samowoli budowlanej, bowiem zgodnie z art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a budowa drogi takiej decyzji wymagała. Zatem realizacja budowy drogi bez pozwolenia na budowę skutkuje wydaniem nakazu jej rozbiórki na podstawie przytoczonego art. 48 prawa budowlanego , zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podniósł, że zaskarżona decyzja praktycznie nie nadaje się do wykonania gdyż określa jedynie długość drogi, którą ma rozebrać. Szerokość natomiast podaje średnio "tm". Skarżący nie wie, co to jest szerokość średnia "tm". Jeszcze mniej precyzyjne decyzja określa wysokość drogi. Aby usunąć te nieścisłości należałoby przeprowadzić ponownie wizję lokalną. Ponadto uważa, że nie ma sensu rozbiórka przedmiotowej drogi skoro wkrótce znajdzie się tam ciężki sprzęt, w celu budowy określonej w decyzji z dnia [...]. 11. 2002 r., znak [...] Starostwa Powiatowego w S. układu komunikacyjnego. Nadto skarżący podniósł, że Urząd Miasta dokonał odpowiedniego nasypu ziemi na znacznej długości, a on jedynie nasyp ten utwardził warstwą zaledwie kilkunastu cm, czego nie można nazwać wybudowaniem drogi. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie argumentując podobnie, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że parametry i sytuowanie wykonanej przez L. S. drogi dojazdowej zostały zaznaczone w protokole oględzin /KI-6/ oraz w załączniku do protokołu, czyli na mapie sytuacyjno wysokościowej zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. dnia [...]. 05. 2002 r /KI-12/. Ukształtowanie terenu działki nr [...], przed wybudowaniem przez skarżącego drogi dojazdowej (oraz po wybudowaniu w 1997 sieci podziemnych) odzwierciedla zarówno w/w mapa sytuacyjno-wysokościowa z dnia [...]. 05. 2002 r, jak i dostarczona przez skarżącego mapa z dnia [...]. 07. 2002 r /kl-5,zł nr l/ p,n. "Inwentaryzacja powykonawcza przyłącza wodnokanalizacyjnego," do obiektu położonego na działce nr [...] przy ul. K. - R. i L. S.. Dlatego też w orzeczeniu decyzji organu I instancji /KI-14/ wskazano, iż należy dokonać rozbiórki samowolnie wykonanej drogi, przywracając teren do stanu pierwotnego -odpowiadający dacie [...]. 05. 2002 r., i [...].07. 2002 r., a więc uwidoczniony na mapach sytuacyjno - wysokościowych wymienionych wyżej i będących również w posiadaniu L. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę zważył co następuje. Stosownie do treści art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r, i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie , Stosownie do treści przepisu art. 145 par l pkt. l ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - inne naruszenia przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę nie stwierdził żadnego z wymienionych naruszeń prawa. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikował wybudowaną drogę, jako samowolę budowlaną skutkującą zastosowaniem rygoru przewidzianego art. 48 prawa budowlanego. Przeto decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję jest zgodna z prawem. Bezsporną jest okoliczność , że przedmiotowa droga została wybudowana przez skarżącego na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy S., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art. 28 w zw. z art. 32 i 7 prawa budowlanego). Powoływane przez skarżącego pismo właściciela gruntu z dnia [...]. 07. 2002 r., znak [...], zezwalające mu na ułożenie prowizorycznego chodnika, nie uprawniło skarżącego do wybudowania przedmiotowej drogi dojazdowej opisanej w protokole oględzin i uwidocznionej w dokumentacji fotograficznej znajdującej się aktach sprawy. Również fakt, że w planach miasta jest przewidziana budowa drogi nie uprawniał skarżącego do samowolnej realizacji inwestycji w postaci przedmiotowej drogi. Trzeba więc stwierdzić, iż trafnie organy obu instancji ustaliły, iż przedmiotową drogę wybudował skarżący w warunkach samowoli budowlanej, Zgodnie z ustawowym wyjaśnieniem zawartym w treści art. 3 pkt l lit b) prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, zaś pkt. 3 tego przepisu do budowli zalicza drogi, zgodnie z wymogiem art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a budowa drogi przez uprawniony podmiot takiej decyzji wymagała. Realizacja budowy drogi bez pozwolenia na budowę, skutkuje zastosowaniem rygoru z art. 48 prawa budowlanego. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać w takiej sytuacji nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Ponieważ przepis art. 48 prawa budowlanego ma charakter restytucyjny a nie represyjny, to można nakazać rozbiórkę tylko w takim zakresie w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa tj, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nic ponadto. Istotą bowiem tego przepisu jest przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu, /wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. IV SA 394/98, OSP 2001/7-8/107/. Dlatego też słusznie organ I instancji nakazując rozbiórkę przedmiotowej drogi określił w rozstrzygnięciu jej zakres "do stanu pierwotnego" terenu - z daty [...].05. 2002 r i [...]. 07. 2002 r." Prawidłowo też określił długość i szerokość drogi, a także wysokość nasypu ziemnego w stosunku do przyległego terenu. Podana natomiast przez skarżącego, jako niezrozumiała szerokość średnia drogi oznaczona wielkością "tm", nie występuje. Szerokość drogi została dokładnie określona w zaskarżonej decyzji, wynosi średnio "7 m", co znajduje potwierdzenie w ustaleniach dokonanych w wyniku oględzin w dniu [...].01. 2002 r. /KI-6/. Jeśli idzie o załącznik graficzny do protokółu rozprawy, to nie budzi on żadnych zastrzeżeń. Fakt, że szkic drogi naniesiono na mapie do celów projektowych, czyli na mapie sytuacyjno wysokościowej zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. dnia [...].05. 2002 r., nie jest żadnym uchybieniem procesowym, a, wręcz przeciwnie przyczynia się do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako bezzasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło