II SA/Kr 1192/18
WyrokWSA w Krakowie2018-11-27
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Jacek Bursa, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, może badać stan techniczny pomieszczenia kuchennego w kontekście instalacji gazowej i wentylacji, a jeśli tak, to w jaki sposób powinno to być uzasadnione i powiązane z wykonalnością decyzji nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, może badać stan techniczny pomieszczenia kuchennego, jednakże musi to być jasno uzasadnione i powiązane z wykonalnością decyzji nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Brak takiego uzasadnienia i powiązania stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu przywrócenia ściany oddzielenia pożarowego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez demontaż stolarki okiennej i montaż wypełnienia przepuszczającego światło. W przeszłości w ścianie tej wykonano otwór i zamontowano okno, co było przedmiotem wieloletnich postępowań administracyjnych. Organ II instancji, działając po wyroku WSA, ponownie rozpatrzył sprawę, nakazując wykonanie określonych robót. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną kwalifikację robót jako przebudowy oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących usytuowania otworów w ścianach oddzielenia pożarowego. WSA uchylił decyzję organu II instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak należytego uzasadnienia i powiązania badania stanu technicznego kuchni z wykonalnością decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 czerwca 2018 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Iwona Niżnik- Dobosz (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych celem przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. S. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 13 czerwca 2018 r., nr [...] (znak: [...]), na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz
- art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.),
w związku z ponownie prowadzonym postępowaniem odwoławczym (po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 661/16) z odwołania złożonego przez B. S. i P. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. z dnia 16 czerwca 2015 r. (znak: [...]) nakazującej współwłaścicielom lokalu B. S. i J. P. – przywrócenie ściany oddzielenia pożarowego budynku przy ul. [...] w K. Z. (od strony budynku nr [...] przy ul. [...]) do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie określonych robót, tj. zdemontowanie w istniejącym otworze stolarki okiennej oraz zamontowanie wypełnienia materiałem przepuszczającym światło, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnienia nie powinna być niższa niż E 60 wraz z pouczeniem, iż materiały przepuszczające światło to luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, którego klasa odporności ogniowej nie powinna być niższa niż E 60,
uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o nakazaniu właścicielce lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K. Z., B. S. – przywrócenie ściany oddzielenia pożarowego budynku przy ul. [...] w K. Z. (od strony budynku nr [...] przy ul. [...]) do stanu zgodnego z przepisami, poprzez wykonanie określonych robót:
zdemontowanie w istniejącym otworze stolarki okiennej,
zamontowanie wypełnienia materiałem przepuszczającym światło, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnienia nie powinna być niższa niż E 60,
w terminie do 31 lipca 2018 r.
W decyzji tej zawarto pouczenie, że materiały przepuszczające światło to luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, którego klasa odporności ogniowej nie powinna być niższa niż E 60. Wskazano również, że powyższe prace należy wykonać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i zasadami sztuki budowlanej.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po analizie zgromadzonego w sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, iż przebieg postępowania i stan faktyczny sprawy wynikający ze zgromadzonego materiału dowodowego został w sposób wystarczający przedstawiony przez organ I instancji w wydanej decyzji, w następstwie czego organ odwoławczy odstąpił od ponownego jego szczegółowego opisywania, ograniczając się jedynie do przypomnienia najistotniejszych faktów, mających znaczenie dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. w dniach 16 lipca 2013 r. i 29 marca 2013 r. przeprowadzili kontrole przedmiotowej ściany od strony nieruchomości przy ul. [...] w K. Z. nr [...] oraz lokalu nr [...] w budynku nr [...] (k. 1-2, 18 akt PINB), w wyniku których stwierdzono, iż w ścianie ww. budynku, w lokalu będącym własnością B. S. wykonano roboty budowlane polegające na demontażu tzw. luksferów i zamontowaniu nowego okna plastikowego. Podkreślono, że roboty te zostały zrealizowane w ścianie zlokalizowanej w granicy z nieruchomością nr [...], będącą jednocześnie ścianą oddzielenia pożarowego budynku. Następnie w 2012 r. podczas kolejnej kontroli ustalono, że w lokalu nr [...] prowadzone były roboty remontowe.
Zaznaczono również, że w toku prowadzonego postępowania organ I instancji włączył do akt sprawy kserokopie akt postępowania znak: [...], [...], [...], [...], przekazane przez Starostwo Powiatowe w N. S. za pismem z dnia 4 marca 2014 r. (znak: [...]) dotyczące nałożonego nakazu zamurowania okna w ścianie szczytowej (k. 157-252 akt PINB). Podniesiono także, że Naczelnik Miasta i Gminy K., decyzją z dnia 9 sierpnia 1978 r. (znak: [...]), utrzymaną w mocy decyzją Urzędu Wojewódzkiego w N. S. z dnia 23 października 1979 r. (znak: [...]) nakazał J. P. zamurowanie okna w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w K. i decyzja ta podlegała egzekucji administracyjnej. Wyjaśniono również, że do akt włączono też informacje z rejestru gruntów dla dz. nr ewid.[...] obr. [...] oraz dla dz. nr ewid.[...] obr. [...] (k. [...]).
W dalszej kolejności wskazano, że pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r. (znak: [...]) organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "wykonanych robót budowlanych w ścianie oddzielenia pożarowego budynku przy ul. [...] w K. Z. polegających na wstawieniu w istniejącym otworze (z luksfer) bez zmiany jego wymiarów stolarki okiennej" oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego w sprawie materiału dowodowego (k. 21 akt PINB).
Decyzją z dnia 6 września 2013 r., nr [...] (znak: [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. nakazał przywrócenie ściany oddzielenia pożarowego do stanu zgodnego z przepisami (k. 52-53 akt PINB), która to decyzja po rozpatrzeniu odwołania B. S. została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 maja 2014 r., nr [...] (znak: [...]), zaś sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaznaczono przy tym, że w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy został uzupełniony w trybie art. 136 k.p.a. m.in. o protokół z oględzin z dnia 31 stycznia 2014 r., w ramach których ustalono, że "w ścianie od strony nieruchomości [...] – dz. nr [...] (strona południowa) istnieje otwór, w którym zostało zamontowane okno z PCV o szer. 150 cm i wys. 160 cm. Stan tynku na zewnątrz okna w jego bezpośrednim sąsiedztwie świadczy, że wymiary otworu nie zostały zmienione (stary tynk)" (k. 89-93 akt PINB – przy częściowo zdublowanej numeracji kart). Podano również, że uczestniczący w oględzinach P. S. oświadczył, iż prace w lokalu wykonywane były od 2007 r., natomiast istniejąca stolarka okienna została wymieniona na okno z PCV w listopadzie 2011 r. Wyjaśnił on przy tym, że otwór w ścianie południowej został wykonany ok. 1970 r., a także że "część działki zlokalizowana wzdłuż ściany budynku [...], o szerokości 3 m stanowi dojazd do nieruch. [...] oraz służebność przejazdu na rzecz dz. nr [...], zatem od 1992 r. nie jest działką budowlaną".
W dalszej kolejności wskazano, że w dniu 7 marca 2014 r. w siedzibie organu I instancji przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem Z. W. oraz P. S. (k. 154-155 akt PINB), w trakcie której Z. W. oświadczył, iż ok. 2 lata temu P. S. wykonał roboty budowlane polegające na zdemontowaniu istniejących luksfer i zamontowaniu nowego okna plastikowego w miejscu istniejącego wcześniej za luksferami okna drewnianego. Ponadto wskazał, że nakaz wynikający z decyzji z dnia 23 października 1979 r. (znak: [...]) w przedmiocie zamurowania okna – nie został wykonany całkowicie, gdyż pozostał lufcik (widoczny na załączonych zdjęciach do protokołu z rozprawy). Wyjaśnił on także, że lufcik ten wraz z luksferami był do czasu wykonywania robót budowlanych przez P. S. ok. 2 lat temu. Jednocześnie Z. W. zgłosił żądanie przywrócenia wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami. Z kolei podniesiono, że P. S. wyjaśnił, iż ok. 40 lat temu, wykonano okno w ścianie budynku nr [...] w mieszkaniu nr [...], będącym ówczesną własnością Urzędu Miasta w K., natomiast po wykonaniu okna teść J. P. po ok. 4 latach otrzymał nakaz założenia luksferów, które nie zostały zamontowane w całości, gdyż pozostawiono otwór o wymiarach ok. 50 x 70 cm. Dodano, że po interwencjach Urzędu Gminy K. uzupełniono ww. lufcik, po paru latach usunięto, a następnie powstał z powrotem lufcik.
Ponadto podano, że po ponownym przeprowadzeniu postępowania i zawiadomieniu zweryfikowanego kręgu stron o prowadzonym postępowaniu i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, organ I instancji wydał decyzję z dnia 16 czerwca 2015 r. (znak: [...]), nakazującą współwłaścicielom lokalu przywrócenie ściany oddzielenia pożarowego budynku przy ul. [...] do stanu zgodnego z przepisami poprzez zdemontowanie stolarki okiennej i zamontowanie wypełnienia z materiału przepuszczającego światło o klasie odporności ogniowej min. E 60.
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli B. S. i P. S..
Decyzją z dnia 7 kwietnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]), organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Wyrokiem z dnia 21 października 2016 r. (sygn. akt II SA/Kr 661/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 kwietnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]).
W następstwie powyższego, organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.) był on przy ponownym rozpoznawaniu sprawy związany treścią ww. wyroku. I tak, podniesiono, że prowadząc sprawę ponownie organ odwoławczy postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r., nr [...] (znak: [...]) zlecił w trybie art. 136 k.p.a. organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie poprzez:
- przeprowadzenie oględzin budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. Z. w szczególności celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego,
- ustalenie, czy aktualnie w lokalu nr [...] ww. budynku w pomieszczeniu narożnym (południowozachodnim, w którym jest okno) znajduje się kuchnia, oraz czy pomieszczenie to wyposażone jest w kuchnię gazową,
- pozyskanie na podstawie art. 81c ust. 1 k.p.a. od zarządcy budynku przy ul. [...] w K. Z. aktualnego protokołu kominiarskiego wykonanego dla budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. Z. celem ustalenia, czy w pomieszczeniu narożnym (południowozachodnim z oknem) znajdującym się w lokalu nr [...] ww. budynku jest sprawny system wentylacji grawitacyjnej.
W odpowiedzi na powyższe w dniu 25 września 2017 r. na dziennik podawczy organu odwoławczego wpłynęły akta postępowania organu I instancji uzupełnione o żądany ww. postanowieniem materiał dowodowy. Organ II instancji zaznaczył również, że poinformował on strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie, a nadto, że pismem z dnia 13 października 2017 r.( znak: [...]) wyłączył z kręgu stron J. P., wobec faktu, iż nie był on już wówczas współwłaścicielem lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. Z..
[...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wskazał, że dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne, w następstwie czego uznał, iż organ I instancji uczynił zadość przepisom prawa budowlanego i postępowania administracyjnego. Wyjaśniono przy tym, że analizie poddano dokumentację zgromadzoną przez organ I instancji obejmującą akta o znaku: [...] W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, że przedmiotem postępowania w sprawie uczyniono przywrócenie do stanu zgodnego z prawem ściany oddzielenia pożarowego budynku przy ul. [...] w K. Z. (od strony budynku nr [...] przy ul. [...]), a zatem legalność robót wykonanych w lokalu nr [...], polegających na wykonaniu okna w ścianie szczytowej (granicznej), będącej ścianą oddzielenia pożarowego. Organ II instancji zaznaczył, że jak wynikało z akt postępowania ww. otwór w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w K. Z. wykonano z pomieszczenia kuchni, po zamurowaniu w latach 70-tych XX w. okna od strony zachodniej, wychodzącego na wąski "szacht" pomiędzy budynkami, naprzeciw ściany przeciwległego budynku (k. 11, 89, 151, 152, 177, 217-218 akt PINB). Ponadto zwrócono uwagę, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, iż decyzją z dnia 9 sierpnia 1978 r. (znak: [...]) Naczelnik Miasta i Gminy K. nakazał J. P. zamurowanie wykonanego w ścianie szczytowej (ogniowej) budynku okna w terminie do dnia 21 sierpnia 1978 r. (k. 200 akt PINB), która to decyzja po rozpatrzeniu odwołania J. P. została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego Architektury i Nadzoru Budowlanego w N. S. z dnia 23 października 1978 r. (znak: [...] – k. 205 akt PINB). Dodano przy tym, że nałożony obowiązek podlegał egzekucji, a zalegające w aktach kopie dokumentów wskazywały, iż stwierdzono jego wykonanie poprzez zamurowanie luksferami otworu okiennego (k. 11, 13, 126, 127, 128, 134, 135, 140, 150, 164, 180, 185, 229, 247, 249 akt PINB oraz nieponumerowana karta pomiędzy kartami 185 i 186 akt PINB).
Odnosząc się natomiast do zarzutu podnoszonego przez P. S. w odwołaniu, według którego za całkowicie bezzasadne i niezrozumiałe należało uznać nakazanie demontażu istniejącej stolarki okiennej, gdyż przed demontażem luxferów stolarka okienna była zamontowana, a wymiana stolarki okiennej nastąpiła niezależnie od demontażu luxferów i nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko, że zrealizowane w 2011 r. roboty budowlane, polegające na usunięciu luksfer i zamontowanego za nimi starego okna drewnianego i zamontowaniu nowego okna należało zakwalifikować jako przebudowę budynku i zdaniem organu zastosowanie powinien znaleźć tryb postępowania i przepisy prawa materialnego, zawarte w art. 51 u.p.b. w związku z wystąpieniem przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Podniesiono bowiem, że wykonano przebudowę budynku w myśl art. 3 pkt 7a u.p.b. z naruszeniem art. 28 u.p.b. W tym miejscu organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy art. 50-51 u.p.b. regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego, efektem którego powinien być stan zgodności obiektu z prawem. Dodano przy tym – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – że zasadniczym celem tego postępowania jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego, czy prowadzone lub już wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 ww. ustawy roboty budowlane, spełniały wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy były zgodne z zasadami wiedzy technicznej oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w ww. zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do doprowadzenia ww. robót do stanu zgodnego z prawem. Zaznaczono również, że celem wszystkich nakazanych czynności jest zagwarantowanie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom danego obiektu oraz ochrona osób trzecich. Dlatego też mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności wskazano, iż przedmiotowa sprawa była już – jak podano powyżej – rozpatrywana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i ponownie rozpoznając sprawę, po przeanalizowaniu całości akt organ odwoławczy uznał, iż przedmiotowe postępowanie zgodnie z zaprezentowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wykładnią art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. dotyczyło legalności robót wykonanych w lokalu nr [...], polegających na wykonaniu okna w ścianie szczytowej (granicznej), będącej ścianą oddzielenia pożarowego. Nadto zwrócono uwagę, że obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. mogły dotyczyć tylko i wyłącznie czynności faktycznych, konkretnych robót budowlanych, nie mogły natomiast stanowić podstawy żądania dostarczenia ekspertyz i innych dokumentów. Podkreślono przy tym, że nie można też w tym trybie nakładać obowiązków związanych z przeprowadzeniem czynności badawczych, które mają doprowadzić do ustalenia prawidłowości wykonanych robót. Ponadto podano, że sama decyzja, nakazująca doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem nie mogła nakładać obowiązku zbadania innych kwestii dotyczących stanu kuchni, w której znajdował się sporny otwór okienny, gdyż tego rodzaju zagadnienia mogły być wyjaśniane w toku postępowania administracyjnego, niemniej jednak istotnym było, aby organ nadzoru budowlanego przestrzegał trybu, w którym prowadzi sprawę. W tym też zakresie organ odwoławczy podzielił prawidłowość dokonanych przez organ I instancji ustaleń, iż wykonane roboty związane z przebudową ściany oddzielenia pożarowego, w czasie których powstał m.in. otwór okienny wypełniony stolarką okienną wykonane zostały w listopadzie 2011 r. przez P. S. bez wymaganego pozwolenia na budowę w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, która zlokalizowana była w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Wobec powyższego organ odwoławczy powołując się na treść § 2 i § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm. – dalej jako: rozporządzenie lub rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) wskazał, że w jego ocenie w ścianie tej niedopuszczalne było sytuowanie otworów okiennych. Organ II instancji odniósł się również do zapadłego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w którym w kontekście art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 u.p.b. podzielono prezentowany w orzecznictwie pogląd, stosownie do którego funkcją postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego nie jest sprawowanie ochrony właściciela lub współwłaściciela obiektu budowlanego przed wkraczaniem w jego sferę praw cywilnych, bowiem ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Podkreślono przy tym, że w przypadku naruszenia prawa własności w wyniku wykonywanych samowolnie robót budowlanych pokrzywdzony może dochodzić swoich praw wyłącznie przed sądem powszechnym. Dodano też, że kwestie z zakresu prawa własności związane z jego naruszeniem, czy też brakiem porozumienia współwłaścicieli odnośnie do przedmiotu ich wspólnej własności są natomiast poza zakresem tych przepisów, a także braku ich zgody na legalizacje nie mają znaczenia. Tym bardziej zatem przepisy art. 50 i art. 51 u.p.b. nie miały na celu ochrony własności sąsiednich działek budowlanych.
Mając na uwadze powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. dokonał ponownej oceny wykonach robót przez pryzmat przepisów prawa, w następstwie czego uznał, że niezasadne było na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowanie § 2 ust. 2 rozporządzenia. W tym zakresie organ odwoławczy podzielił bowiem prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym odstępstwa uzyskane na podstawie § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., dotyczą wyłącznie odstępstw od wymogów związanych z ochroną przeciwpożarową, sanitarną oraz ochroną zabytków, natomiast odstępstwa od pozostałych wymogów wynikających z rozporządzenia mogą być uzyskane tylko na podstawie art. 9 u.p.b. albo na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia. Wobec powyższego organ II instancji podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że przebudowana ściana budynku (z przedmiotowym oknem) znajdowała się w odległości mniejszej niż 4 m od sąsiedniej dz. nr [...], która była działką budowlaną (naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) i usytuowana była prostopadle w stosunku do elewacji frontowej budynku sąsiedniego przy ul. [...] w K. Z.. Wyjaśniono przy tym, że pierwotnie południowa ściana budynku przy ul. [...] wykonana była bez okien, niemniej jednak dokonując wybicia otworu okiennego w ww. ścianie przepisy m.in. z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, ale także mającego na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowanie § 12 rozporządzenia zostały naruszone. Jak wskazał organ, o ile odstępstwa w zakresie wymogów związanych wyłącznie z ochroną przeciwpożarową (m.in. § 271 pkt 1 rozporządzenia) można dokonać na postawie § 2 ust. 2 rozporządzenia, to odstępstwa w zakresie § 12 rozporządzenia, można dokonać jedynie na podstawie art. 9 u.p.b. bądź § 12 ust. 2 rozporządzenia. Mając zatem na uwadze, iż ściana ta znajdowała się w granicy, to zdaniem organu odwoławczego jakikolwiek podmiot bądź organ wymieniony w § 2 ust. 2 rozporządzenia nie był uprawiony do wydania zgody na odstępstwo od warunków technicznych innych niż związanych z ochroną przeciwpożarową, sanitarną oraz ochroną zabytków, w szczególności w zakresie odstępstwa od § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, który to przepis oprócz ochrony przeciwpożarowej reguluje prawo ochrony własności działek sąsiednich.
W dalszej kolejności, organ odwoławczy wskazał, iż § 232 ust. 6 rozporządzenia dopuszcza w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być na gruncie przedmiotowej sprawy niższa niż E 60 dla wymaganej klasy odporności ogniowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI 120. Tym samym. w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., ścianę z takim wypełnieniem należy traktować jako wykonaną bez otworów okiennych. Podkreślono przy tym, że analiza dokumentacji zdjęciowej wskazywała, iż w przebudowywanej ścianie wielorodzinnego budynku przy ul. [...] w K. znajdował się jedynie otwór wychodzący z lokalu nr [...] i tym samym zapewnienie ochrony przeciwpożarowej wobec § 232 ust. 6 rozporządzenia mogło zostać zapewnione poprzez wypełnienie tego otworu ww. materiałem. Dodano także, że stan zastany podczas oględzin w dniu 24 sierpnia 2017 r. wskazywał, iż przedmiotowy otwór został częściowo wypełniony luksferami (szerokość 43 cm), a w pozostałej części nadal pozostawała stolarka okienna. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, wbrew przekonaniu P. S. zawartemu m.in. w pismach składanych na etapie postępowania odwoławczego, tak wykonane wypełnienie istniejącego otworu nadal nie odpowiadało przepisom ww. rozporządzenia.
Odnosząc się do kolejnych wskazań zawartych w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, organ odwoławczy wskazał, że wobec ich wiążącego charakteru przeprowadził postępowanie uzupełniające prowadzące do wydania przedmiotowego orzeczenia, m.in. postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r., nr [...] (znak: [...]) zlecił w trybie art. 136 k.p.a. organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. W tym zakresie zaznaczono, że w trakcie oględzin (zleconych ww. postanowieniem) przeprowadzonych w dniu 24 sierpnia 2017 r., organ I instancji ustalił m.in., iż pomieszczenie południowo-zachodnie lokalu nr [...] pełniło funkcję kuchni, w której zamontowana była kuchenka elektryczna oraz piec gazowy dwufunkcyjny. Ponadto wskazano, że z pozyskanego do akt sprawy skanu protokołu kontroli stanu technicznego i szczelności instalacji gazowej budynku przy ul. [...] w K. Z. sporządzonego przez Z. R. wynikało, iż w lokalu nr [...] stan instalacji gazowej oceniono jako dobry. Dodatkowo podano, że w aktach sprawy znajdowała się uwierzytelniona przez zarządcę budynku – T. F. kopia protokołu nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 28 kwietnia 2017 r. autorstwa mistrza kominiarskiego M. J. wraz z opisem poszczególnych przewodów, z którego wynikało, iż przewody kominowe w budynku były drożne o prawidłowym ciągu. Jednocześnie zwrócono uwagę, iż w ww. opisie przewodów kominowych wskazano także, że w kuchni lokalu należącego do B. S. znajdował się przewód wentylacyjny oraz w celu prawidłowego działania kotła gazowego znajdującego się w kuchni lokalu nr [...] należało zapewnić dopływ świeżego powietrza z zewnątrz do lokalu poprzez rozszczelnienie okien lub nawietrzaków okiennych. Podniesiono przy tym, że pomimo, iż decyzja nakazywała demontaż stolarki okiennej i nakazywała zamontowanie wypełnienia nielegalnego otworu okiennego materiałem przepuszczającym światło, to ze szkicu planu lokalu nr [...] (k. 91 akt PINB) wykonanego do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 31 stycznia 2014 r. wynikało, iż w przedmiotowym lokalu oprócz otworu okiennego będącego przedmiotem sprawy znajdowały się ponadto okna od strony ul. [...]. Tym samym uznano, że warunek zapewnienia dopływu świeżego powietrza mógł być spełniony przez pozostałe otwory okienne lub nawietrzaki w lokalu. Ponadto podniesiono, że w ocenie organu odwoławczego, kwestia naruszenia na gruncie przedmiotowej sprawy § 91 rozporządzenia była niezasadna, bowiem przedmiotowy lokal był mieszkaniem dwupokojowym. Nadmieniono również, że w kuchni lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w K. Z. w latach 70-tych XX w. istniało okno od strony zachodniej, wychodzące na wąski "szacht" pomiędzy budynkami, naprzeciw ściany przeciwległego budynku, które zostało jednak zamurowane. Dodatkowo podkreślono, że kwestia minimalnego okresu nasłonecznienia nie dotyczyła pomieszczeń kuchni (§ 60 rozporządzenia), a przy tym wypełnienie materiałem przepuszczającym światło o odpowiedniej klasie odporności ogniowej wypełnienia nie niższej niż E 60 zapewni oświetlenie dzienne ww. pomieszczenia (§ 57 rozporządzenia).
Ponadto zdaniem organu odwoławczego, zawiadomienie organu I instancji z dnia 3 sierpnia 2017 r. (znak: [...]) o przeprowadzonych w dniu 24 sierpnia 2017 r. oględzinach zostało wydane z naruszeniem art. 79 § 1 k.p.a., gdyż nie zapewniono siedmiodniowego terminu powiadomienia B. S. o przeprowadzeniu dowodu. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik rozstrzygnięcia, gdyż jak wynikało z akt sprawy P. S., jako pełnomocnik B. S. brał udział w oględzinach przeprowadzonych w dniu 24 sierpnia 2017 r. oraz miał możliwość zapoznawania się z materiałem dowodowym oraz wnoszenia uwag i zastrzeżeń do ustaleń dokonanych podczas ww. czynności dowodowych (notatka służbowa PINB z dnia 29 sierpnia 2017 r. oraz k. 89, 114, 117 akt o znaku: [...]).
Dodatkowo odnosząc się do zarzutu podniesionego przez P. S. w trakcie postępowania odwoławczego, wedle którego do protokołu dołączono zdjęcie ściany z oknem (zdjęcie nr [...]), w którym podana jest odległość
3,30 m, natomiast pomiar odległości ścianki i luxferów do brzegu okna sąsiedniego budynku ([...]) wykonany osobiście dalmierzem laserowym Laser Meter wykazał odległość 4,118 m (k. 89 akt o znaku: [...]), za którą P. S. wziął również pełną odpowiedzialność w oświadczeniu do protokołu z przyjęcia strony w dniu 28 listopada 2017 r. (k. 114 akt o znaku: [...]), organ odwoławczy wskazał, że na załączniku do protokołu z kontroli z dnia 24 sierpnia 2017 r. znajdował się opis: "odległość luksfer od ściany budynku nr [...] to
3,30 m", w związku z czym należało przyjąć, że powyższe pomiary dotyczyły dwóch różnych odcinków, tj. odcinka między luksferami budynku nr [...] a ścianą budynku nr [...] (
3,30 m) oraz odcinka między luksferami budynku nr [...] a oknem w budynku nr [...] zlokalizowanych przy ul. [...] w K. Z. (4,118 m). Tym samym zdaniem organu odwoławczego, zarzut ten nie mógł zasługiwać na uwzględnienie, bowiem nie miał wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Ponadto zaznaczono, że odległość 4 m określona w § 12 rozporządzenia dotyczyła odległości ściany budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi w stronę tej granicy, nie dotyczyła natomiast otworów okiennych usytuowanych w ścianie prostopadłej w stosunku do tej granicy (odrębne przepisy), czy odległości pomiędzy otworami okiennymi usytuowanymi w różnych płaszczyznach.
Mając zatem na uwadze wykładnię Sądu zawartą w ww. wyroku, organ odwoławczy podał, że zastosowany w postępowaniu nakaz wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. miał na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co zdaniem organu odwoławczego zostanie osiągnięte, tak jak wskazał to organ I instancji, poprzez zdemontowanie w istniejącym otworze stolarki okiennej oraz zamontowanie wypełnienia materiałem przepuszczającym światło, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnienia nie powinna być niższa niż E 60.
Nadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaznaczył, że w związku z ponowną analizą materiału dowodowego w celu weryfikacji kręgu stron postępowania, w toku postępowania odwoławczego ustalono, iż J. P. nie legitymował się interesem prawnym, opartym na przepisie prawa materialnego, podlegającym ochronie w tym postępowaniu, gdyż jak wynikało z księgi wieczystej [...], na mocy umowy działu spadku nr [...] z dnia 17 stycznia 2017 r., jedynym właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w K. była B. S..
Tym samym, wobec dokonanych ustaleń, organ odwoławczy uznał, iż zakres robót nałożony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. w zakwestionowanej decyzji był prawidłowy, jednak z uwagi na zmianę stanu własnościowego przedmiotowego lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w K., organ II instancji korzystając z prawa reformacji dokonał zmiany w zakresie wskazania jedynie B. S. jako zobowiązanej do wykonania nałożonego obowiązku oraz terminu jego wykonania. Ponadto podniesiono, iż w treści powyższego uzasadnienia ujęto motywy faktyczne i prawne, którymi kierował się organ odwoławczy przy wydawaniu rozstrzygnięcia oraz, że stanowiło ono odpowiedź na pozostałe kwestie mające związek ze sprawą, jak również podnoszone przez strony. Dodano przy tym, że dokonana reformacja nie naruszała art. 139 k.p.a.
Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca – B. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, a także zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.:
a) art. 3 pkt 7a, art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 u.p.b., poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że zrealizowane w 2011 r. roboty budowlane, polegające na usunięciu luksfer i starego okna drewnianego oraz zamontowaniu w tym miejscu nowego okna należy zakwalifikować jako przebudowę budynku oraz, że istniejąca obecnie w otworze okiennym w ścianie oddzielenia pożarowego budynku przy ul. [...] w K. Z. stolarka okienna jest niezgodna z przepisami prawa;
b) § 2 ust. 2 pkt 1 i § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., poprzez jego błędne zastosowanie, co doprowadziło do wadliwego ustalenia, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą wprost przepisy ww. rozporządzenia;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, podczas, gdy w toku postępowania administracyjnego doszło do zaniechania wymienionego obowiązku;
b) art. 28 oraz art. 30 § 4 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie strony, tj. J. P. w zaskarżonej decyzji administracyjnej w rozdzielniku decyzji i niedoręczenie jej ww. stronie, mimo wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego z jego udziałem jako strony w znaczeniu formalnoprawym;
c) art. 7, art. 77 § 1 oraz art 80 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w sposób rażący poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w sprawie co doprowadziło do rażącego naruszenia zasady prawdy obiektywnej;
d) art. 8 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej i naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, w tym w szczególności poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodów zaoferowanych przez strony postępowania i pominięcie stanowiska stron, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
e) art 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wyczerpującego uzasadnienia wszystkich elementów wydanego rozstrzygnięcia, a w szczególności przez nieuzasadnienie istotnych wniosków opisanych w zaskarżonej decyzji mimo, że organ administracji publicznej, wydając decyzję administracyjną jest zobowiązany do jej wyczerpującego uzasadnienia, w szczególności wskazania, z czego wynikają wysnute przez organ wnioski i konkluzje.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania oraz szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, powołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2017, poz. 2188 t.j.), oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 t.j. - dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanego aktu, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu.
Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. W myśl art. 145 p.p.s.a.: "§ 1. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach".
Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Skarga jest uzasadniona w zakresie wskazanym poniżej.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 czerwca 2018 r., nr [...] (znak: [...]), którą organ w związku z ponownie prowadzonym postępowaniem odwoławczym (po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 661/16) z odwołania złożonego przez B. S. i P. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. z dnia 16 czerwca 2015 r. (znak: [...]) nakazującej współwłaścicielom lokalu B. S. i J. P. – przywrócenie ściany oddzielenia pożarowego budynku przy ul. [...] w K. Z. (od strony budynku nr [...] przy ul. [...]) do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie określonych robót, tj. zdemontowanie w istniejącym otworze stolarki okiennej oraz zamontowanie wypełnienia materiałem przepuszczającym światło, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnienia nie powinna być niższa niż E 60 wraz z pouczeniem, iż materiały przepuszczające światło to luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, którego klasa odporności ogniowej nie powinna być niższa niż E 60, - uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o nakazaniu właścicielce lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K. Z., B. S. – przywrócenie ściany oddzielenia pożarowego budynku przy ul. [...] w K. Z. (od strony budynku nr [...] przy ul. [...]) do stanu zgodnego z przepisami, poprzez wykonanie określonych robót:
zdemontowanie w istniejącym otworze stolarki okiennej,
zamontowanie wypełnienia materiałem przepuszczającym światło, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnienia nie powinna być niższa niż E 60, w terminie do 31 lipca 2018 r.
Jak wynika z akt sprawy kontrolowana obecnie decyzja organu II instancji została wydana w wyniku uchylenia przez WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 21.10.2016 r., sygn. akt II SA/Kr 661/16, kasacyjnej decyzji organu II instancji. Z treści uchylonej przez WSA w Krakowie ww. wyrokiem decyzji organu II instancji wynika, że organ podjął w niej dwa wątki materialnoprawne. Po pierwsze zajął się sprawą stosowania prawa w sytuacji, w której zostało wykonane okno w ścianie szczytowej budynku usytuowanej w granicy działek. Po drugie zajął się kwestią stanu technicznego pomieszczenia kuchennego, wyposażonego w to okno przedmiotowe dla prowadzonego postępowania administracyjnego pod kątem ustalenia, czy stan techniczny tego pomieszczenia wyposażonego w instalację gazową spełnia normy techniczne przewidziane dla takich pomieszczeń. Organ II instancji w zbiegu z tą konstatacją zauważył zarazem, że jak wynika z akt postępowania ww. otwór w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w K. Z. wykonano z pomieszczenia kuchni, po zamurowaniu w latach 70-tych XX w. okna od strony zachodniej, wychodzącego na wąski "szacht" pomiędzy budynkami, naprzeciw ściany przeciwległego budynku (vide: karty 11, 89, 151, 152, 177, 217-218 akt PINB).
Między innymi właśnie z uwagi na powinność dokonania ustaleń co do stanu technicznego ww. wymienionego pomieszczenia technicznego zakresie korzystania przez nie z instalacji gazowej organ II instancji wydal decyzję kasacyjną, uchyloną następnie przez WSA w Krakowie wyrokiem jak wyżej.
Lektura obecnie kontrolowanej decyzji organu II instancji wskazuje na to, że organ w pewnym zakresie minął się w pewien sposób z oceną prawną Sądu, o czym będzie mowa odpowiednio poniżej, a co ma znaczenie dla oceny prawnej kontrolowanej obecnie decyzji organu II instancji, a to z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a.
W tym miejscu obecnie orzekający skład Sądu wskazuje, że w swoim wyroku z dnia 21 października 2016 r. WSA w Krakowie stwierdził, że: "Organ odwoławczy uznał za potrzebne przeanalizowanie stanu technicznego całego pomieszczenia kuchennego w związku z urządzeniami gazowymi oraz wentylacją grawitacyjną. Nie wykazał przy tym podstaw do uznania, że ten stan wymagał ingerencji organów nadzoru budowlanego, a nadto – jeżeli nawet stan techniczny byłby nieodpowiedni, to z dotychczas zebranego materiału dowodowego nie wynika, kiedy i czy w ogóle w tym pomieszczeniu prowadzono jakieś roboty budowlane, remonty czy przebudowy, które mogły doprowadzić do pogorszenia stanu technicznego, czy też takie, ewentualne pogorszenie jest wynikiem wyłącznie niewłaściwej eksploatacji. W zależności od zaistnienia nieprawidłowości oraz jej przyczyn, organy nadzoru budowlanego mogłyby podjąć działania bądź w ramach niniejszego postępowania, a zatem w trybie art. 50 ust. 1 i nast. P.b., o ile stan pomieszczenia byłby niewłaściwy wskutek robót budowlanych, przeprowadzonych niezgodnie z prawem, bądź też w trybie art. 66 ust. 1 P.b., o ile zły stan techniczny stanowiłby skutek niewłaściwej eksploatacji, braku konserwacji itd. Ta druga możliwość wymagałaby jednak wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. sformułował ogólnikowe zalecenia w tej materii, nie wyjaśniając konkretnie jakie warunki i przepisy mianoby w sprawie uwzględnić. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy zastosuje się do powyższych wskazań i zaprezentowanej wykładni przepisów. Przeanalizuje materiał dowodowy, zgromadzony w aktach sprawy i oceni, czy nie jest on wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, co do istoty, zaś w wypadku konieczności jego uzupełnienia – skorzysta z uprawnień, jakie daje art. 136 k.p.a. Weźmie też pod uwagę, że tryb wynikający z art. 50 ust. 1 i nast. P.b. ma za zadanie doprowadzić do zgodności obiektu budowlanego przede wszystkim z przepisami prawa administracyjnego. Zbada także, czy w tym trybie istnieją podstawy do podejmowania czynności odnośnie całego pomieszczenia spornej kuchni".
Jak wynika z akt sprawy prowadząc sprawę ponownie kontrolowany organ II instancji postanowieniem nr [...] z dnia 20 lipca 2017 r. znak: [...] zlecił w trybie art. 136 k.p.a. organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie poprzez: "przeprowadzenie oględzin budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. Z. w szczególności celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego; ustalenie, czy aktualnie w lokalu nr [...] w/w budynku w pomieszczeniu narożnym (południowozachodnim, w którym jest okno) znajduje się kuchnia oraz czy pomieszczenie to wyposażone jest w kuchnię gazową; pozyskanie na podstawie art. 81c ust. 1 k.p.a. (w oryginalnej pisowni organu II instancji – uwaga Sądu) od zarządcy budynku przy ul. [...] w K. Z. aktualnego protokołu kominiarskiego wykonanego dla budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. Z. celem ustalenia, czy w pomieszczeniu narożnym (południowozachodnim z oknem) znajdującym się w lokalu nr [...] w/w budynku jest sprawny system wentylacji grawitacyjnej".
Jednak wbrew zaleceniu Sądu zawartym w ww. wyroku, organ II instancji nie wykazał przy tym w sposób jasny i wyraźny podstaw i motywów do uznania, o czym mówił Sąd w ww. wyroku, że przeanalizowanie przez organy nadzoru budowlanego stanu technicznego całego pomieszczenia kuchennego w związku z urządzeniami gazowymi oraz wentylacją grawitacyjną wymaga ingerencji/działania i ustaleń organów nadzoru budowlanego. Jednocześnie w myśl art. 81c. ust. 2 Prawa budowlanego "2. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. 3. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie".
Taki sposób działania organu II instancji, który odstąpił od wyraźnego wskazania podstaw motywów swojego działania, wytworzył u skarżącej nieuzasadnione prawem oczekiwanie, że potencjalnie zły stan techniczny tego omawianego pomieszczenia kuchennego w zakresie urządzeń gazowych w zbiegu z wentylacją grawitacyjną może mieć wpływ na ewentualne uzdrowienie/sanowanie dokonanej przebudowy ściany oddzielenia przeciwpożarowego budynku w postaci usunięcia luksferów i zamontowania okna.
Dalsza lektura uzasadnienia kontrolowanej decyzji wskazuje, że - pomimo trafnej konstatacji, iż przedmiotem postępowania w kontrolowanej sprawie PINB uczynił przywrócenie do stanu zgodnego z prawem ściany oddzielenia pożarowego budynku przy ul. [...] w K. Z. (od strony budynku nr [...] przy ul. [...]), a zatem legalność robót wykonanych w lokalu nr [...], polegających na wykonaniu okna w ścianie szczytowej (granicznej), będącej ścianą oddzielenia pożarowego – kontrolowany organ, jak można przypuszczać w ocenie Sądu bada ww. stan techniczny łącząc go pośrednio z faktem przebudowy ściany i zamontowaniem okna, a nie n.p. z okolicznością zamurowaniu w latach 70-tych XX w. okna od strony zachodniej, wychodzącego na wąski "szacht" pomiędzy budynkami, naprzeciw ściany przeciwległego budynku (vide: karty 11, 89, 151, 152, 177, 217-218 akt PINB). A zatem kontrolowany organ pomija to sformułowanie Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku, w którym jest mowa o "czy w tym trybie istnieją podstawy do podejmowania czynności odnośnie całego pomieszczenia spornej kuchni".
W przypadku hipotetycznego rozumowania polegającego na tym, że sporne okno przejęło funkcje zamurowanego w latach 70-tych XX w. okna od strony zachodniej, wychodzącego na wąski "szacht" pomiędzy budynkami, naprzeciw ściany przeciwległego budynku, uzasadnione było by podjęcie przez organy nadzoru działań przewidzianych normami Prawa budowalnego. Jest także oczywiste, że nakazując obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego przez organ I instancji, jak to opisano w treści kontrolowanej decyzji organu II instancji, i mając przypuszczalnie w ocenie Sądu, bo to nie wynika wprost z kontrolowanej decyzji, na uwadze w systemowej wykładni prawa materialnoprawny nakaz wykonalności decyzji wynikający a contrario z treści art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., kontrolowany organ zgodnie z zaleceniem Sądu zawartym w uzasadnieniu ww. wyroku w brzmieniu "W zależności od zaistnienia nieprawidłowości oraz jej przyczyn, organy nadzoru budowlanego mogłyby podjąć działania bądź w ramach niniejszego postępowania, a zatem w trybie art. 50 ust. 1 i nast. P.b., o ile stan pomieszczenia byłby niewłaściwy wskutek robót budowlanych, przeprowadzonych niezgodnie z prawem, bądź też w trybie art. 66 ust. 1 P.b., o ile zły stan techniczny stanowiłby skutek niewłaściwej eksploatacji, braku konserwacji itd. Ta druga możliwość wymagałaby jednak wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego" – powinien dokonać wstępnych ustaleń, czy wykonanie decyzji w realiach kontrolowanej sprawy nie narazi na niebezpieczeństwo życia i zdrowia osoby przebywające w pomieszczeniu kuchennym, ale jednocześnie powinno być powiedziane, że te ustalenia prowadzone w takim prawnym kontekście, tylko odpowiednio gwarantują i ew. przesuwają w czasie wykonanie nakazu, o którym jest mowa w kontrolowanej decyzji. A zatem kontrolowana decyzja powinna jasno wykazać cel, dla którego badany jest stan techniczny całego pomieszczenia kuchennego w związku z urządzeniami gazowymi oraz wentylacją grawitacyjną, po to, aby wykazać, że organ porusza się w granicach kontrolowanej sprawy.
Następnie z uzasadnienia kontrolowanej decyzji wynika, że w trakcie oględzin (zleconych w/w postanowieniem) przeprowadzonych w dniu 24 sierpnia 2017 r. PINB ustalił m.in., iż "pomieszczenie południowo-zachodnie lokalu nr [...] pełni funkcję kuchni w której zamontowana jest kuchenka elektryczna oraz piec gazowy dwufunkcyjny. Z pozyskanego do akt sprawy skanu protokołu kontroli stanu technicznego i szczelności instalacji gazowej budynku przy ul. [...] w K. Z. sporządzonego przez Z. R. wynika, iż w lokalu nr [...] stan instalacji gazowej oceniono jako dobry. Ponadto w aktach sprawy znajduje się uwierzytelniona przez Zarządcę budynku - T. F. kopia protokołu nr [...]. z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 28 kwietnia 2017 r. autorstwa mistrza kominiarskiego M. J. wraz z opisem poszczególnych przewodów , z którego wynika, iż przewody kominowe w budynku są drożne o prawidłowym ciągu. W ww. opisie przewodów kominowych wskazano ponadto, iż w kuchni lokalu należącej do P. B. S. znajduje się przewód wentylacyjny oraz w celu prawidłowego działania kotła gazowego znajdującego się w kuchni lokalu nr [...] należy zapewnić dopływ świeżego powietrza z zewnątrz do lokalu poprzez rozszczelnienie okien lub nawietrzaków okiennych". Dalej organ stwierdza, że "pomimo, iż niniejsza decyzja nakazuje demontaż stolarki okiennej i nakazuje zamontowanie wypełnienia nielegalnego otworu okiennego materiałem przepuszczającym światło to wskazać należy, iż ze szkicu planu lokalu nr [...] (k.91 akt PINB) wykonanego do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 31 stycznia 2014r. wynika, iż w przedmiotowym lokalu oprócz otworu okiennego będącego przedmiotem niniejszej sprawy znajdują się ponadto okna od strony ul. [...]. Warunek zapewnienia dopływu świeżego powietrza może być spełniony przez pozostałe otwory okienne lub nawietrzaki w lokalu. Ponadto kwestia naruszenia na gruncie niniejszej sprawy § 91 Rozporządzenia (§ 91. Mieszkanie, z wyjątkiem jedno- i dwupokojowego, powinno być przewietrzane na przestrzał lub narożnikowo. Nie dotyczy to mieszkania w budynku podlegającym przebudowie, a także mieszkania wyposażonego w wentylację mechaniczną o działaniu ciągłym wywiewną lub nawiewno-wywiewną.) jest niezasadna bowiem przedmiotowy lokal jest mieszkaniem dwupokojowym. Nadmienić należy, że w kuchni lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w K. Z. w latach 70-tych XX w. istniało okno od strony zachodniej, wychodzące na wąski "szacht" pomiędzy budynkami, naprzeciw ściany przeciwległego budynku, które zostało zamurowane".
W ocenie Sądu, kontrolowany organ nie tyle ocenia, co przytacza treść dokumentów zebranych przez organ I instancji w trybie art. 136 k.p.a. Organ nie weryfikuje tezy dowodowej, w jaki sposób warunek zapewnienia dopływu świeżego powietrza może być spełniony przez pozostałe otwory okienne lub nawietrzaki w lokalu. Nie weryfikuje w zakresie i dla potrzeb wykonalności kontrolowanej obecnie decyzji "ukrytego" w pewien sposób twierdzenia, że zamurowanie istniejącego okna od strony zachodniej, wychodzącego na wąski "szacht" pomiędzy budynkami, naprzeciw ściany przeciwległego budynku, nie ma znaczenia (jest obojętne) dla obecnego na dzień wydania decyzji stanu technicznego pomieszczenia kuchennego. Kwestia ta powinna być wyjaśniona jednoznacznie. Organ II instancji nie ocenił, czy zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy jest wystarczający, czy pochodzi od podmiotów posiadających stosowne uprawnienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił kontrolowaną decyzję, gdyż przy przyjęciu, że w realiach kontrolowanej sprawy stan techniczny pomieszczenia kuchennego badany jest w kontekście wykonalności kontrolowanej decyzji nakazowej, ocena tego stanu technicznego nie może budzić wątpliwości. Jest przy tym jasne, że dojście do wniosków przeciwnych nie stanowi przesłanki uzdrowienia przedmiotowej przebudowy i montażu stolarki okiennej, tylko ewentualną hipotetyczną powinność prowadzenia innych postępowań, przy ewentualnym rozważeniu powinności zawieszenia postępowania obecnie kontrolowanego.
Sąd jednak w żaden sposób nie przesądza kwestii stanu technicznego pomieszczenia kuchennego – w kontekście wykonalności kontrolowanej decyzji o przedmiotowym nakazie. Stwierdza jedynie, że w przypadku takiej intencji organu mieszczącej się w ocenie Sądu w ramach prawa, której organ zresztą nie wyraził i nie uzasadnił wprost a powinien, ustalenia stanu faktycznego na podstawie materiału dowodowego powinny być powiązane z jego oceną dlaczego organ II instancji podzielił dane stanowisko w przedmiocie stanu technicznego pomieszczenia kuchennego. W tym miejscu Sąd zaznacza, że opinia biegłego podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie, a tej oceny jest brak, co może mieć znaczenie dla wyniku sprawy.
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja narusza art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku kontrolowanej sprawy, w konsekwencji czego została uchylona. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji powinien uwzględnić ocenę wyrażoną przez Sąd.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy Sąd stwierdza dodatkowo, że ustalenia organów są czynione na podstawie akt administracyjnych sprawy, które nie pozwalają na jednoznaczną zobiektywizowaną weryfikację stanu faktycznego i prawnego relewantnego dla sprawy w zakresie wskazanym poniżej. Stan ten co prawda zasadniczo nie jest sporny co nie oznacza, że nie powinien poddawać się pełnej kontroli Sądu. W aktach sprawy nie znajdują się żadne aktualne na dzień wydawania kontrolowanych decyzji wyskalowane mapy, w tym np. ewidencyjna, poświadczone przez właściwe organy w sposób wskazujący na ich relewantne znaczenie prawne, z których wynikałby jednoznacznie i bezsprzecznie "odległościowy" sposób posadowienia na działkach o konkretnych numerach budynków, o których jest mowa w kontrolowanej decyzji. W aktach administracyjnych sprawy organu II instancji znajduje się tylko kolorowy wydruk z mapy geoportal.gov.pl, z naniesioną nakładką "siatką" działek ewidencyjnych i ich numeracją, który można potraktować jedynie jako wstępny dodatkowy materiał poglądowy, nie kwalifikujący się jednak do czynienia przez kontrolowany organy administracji publicznej ustaleń co do stanu faktycznego, z którymi to ustalaniami organy wiążą władcze sformułowanie obowiązków adresowanych do podmiotów znajdujących się poza ustrojem administracji publicznej. Tym dowodem nie jest także kolorowy wydruk fragmentu miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego, gdyż nie jest powiedziane, że odzwierciedla on aktualny stan relewantnych działek, a także szkic bez zachowania skali znajdujący się w aktach organu I instancji (k.90). Tymczasem skarżący np. podnosi, że działka sąsiadująca ze ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, w której jest okno stanowi w części działkę drogową a organ prowadzi argumentację przeciwną w nawiązaniu do terenu i charakteru całej działki budowlanej, która jednak nie jest uwidoczniona np. na aktualnej mapie ewidencyjnej pozwalającej na w pełni jednoznaczną kontrolę tychże ustaleń Sądowi i stronom postępowania podjętych przez organy administracyjne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien odpowiednio wyeliminować powyższe uchybienie proceduralne, mogące mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Z uwagi na uchylenie decyzji z ww. przyczyn proceduralnych Sąd nie ustosunkowuje się do zarzutów skargi związanych ze stosowaniem prawa materialnego, stwierdza jednak abstrakcyjnie, że przyjęty tryb procedowania i wykładnia przepisów Prawa budowalnego, stosowane przez organ II instancji i kwestionowane w skardze są prawidłowe i zgodne z ww. wyrokiem WSA w Krakowie w zakresie w jakim wypowiadał się o trybie załatwienia sprawy. Przedmiotowe dla sprawy roboty budowalne zostały prawidłowo zakwalifikowane jako przebudowa i Sąd podziela w tym zakresie argumentację organu uznając ją za swoją. Ustalenia w zakresie stanu faktycznego dotyczącego bezpośrednio przebudowy ściany przez montaż stolarki okiennej i uprzednie usunięcie luksferów jest także prawidłowe a stopień ingerencji w otwór zapełniony obecnie w części stolarką okienną i luksferami doprowadził do takiej zmiany stanu faktycznego, że wyeliminowana jest prawna możliwość egzekucji decyzji adresowanej do poprzednika prawnego skarżącej. Organ także wyciągnął prawidłowe wnioski ze zmian własnościowych lokalu i zgodnie z prawem zaadresował decyzję do B. S. pomijając J. P..
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w ten sposób, że zasądzono na rzecz skarżącej kwotę 500 zł, na którą składa się kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 500 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło