II SA/Kr 1193/03
WyrokWSA w Krakowie2006-12-18
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Grażyna Firek, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku jest prawidłowa, jeśli nie precyzuje jednoznacznie zakresu rozbiórki i jest skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Pomimo prawidłowego stwierdzenia samowoli budowlanej, decyzje nie sprecyzowały jednoznacznie zakresu rozbiórki, co uniemożliwia jej wykonanie. Ponadto, skierowanie nakazu rozbiórki do osoby niebędącej stroną postępowania (J.T.) stanowiło naruszenie art. 28 KPA, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej H.T. rozbiórkę rozbudowanej części budynku sklepu spożywczo-przemysłowego, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. H.T. wniosła skargę do sądu, podnosząc, że decyzje są krzywdzące i wynikają z niezrozumienia skomplikowanych procedur budowlanych. Sąd uwzględnił skargę, ale z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Grażyna Firek (spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi H.T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1193/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzja z dnia [...] marca 2003 r. znak : [...] na podstawie art. 48 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /tj. z 2000 r. Dz. U. Nr 106 poz. 1126 ze zm./ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /tj. z 2000 r. Dz. U. Nr 98 poz.1071 ze zm./ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał H.T. i J.T. rozbiórkę rozbudowanej części budynku sklepu spożywczo-przemysłowego znajdującego się na działce nr "1" w C. gm. Z. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W jej uzasadnieniu organ stwierdził, że na przedmiotowej działce znajduje się użytkowany budynek sklepu spożywczo-przemysłowego o wymiarach 4,0 x 4,65 + 5,45 x 4,65 m przy czym jego zachodnia część została dobudowana przez H. T. latem 2002 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ ustalił także , iż inwestorka rozebrała stropodach i ścianę zachodnia istniejącego już budynku /kiosku/ i przebudowała budynek dobudowując projektowaną część budynku od strony zachodniej i łącząc konstrukcję budynku w jedną całość.
Konkludując powyższe organ stwierdził, że zgodnie z treścią art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 gdzie enumeratywnie wymieniono rodzaje robót budowlanych na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę lecz wymagane jest zgłoszenie właściwemu organowi, a skoro H.T. dokonała rozbudowy budynku sklepu bez wymaganego pozwolenia na budowę to zgodnie z treścią art. 48 Prawa budowlanego nakazanie rozbiórki dobudowanej części budynku było w pełni uzasadnione.
Od decyzji powyższej odwołanie wniosła H. T. podnosząc, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca dla niej i dla jej rodziny, gdyż dochody z prowadzenia sklepu są jej jedynym źródłem utrzymania, Wskazała także, iż rozpoczynając prace przygotowawcze do wykonania niezbędnych robót budowlanych przystąpiła po złożeniu w wniosku o wydanie pozwolenia na rozbudowę istniejącego sklepu, sądząc, że może już wykonywać prace. Podkreśliła również, że w związku z pogarszającymi się warunkami atmosferycznymi musiała jak najszybciej zakończyć prace budowlane, zaś skarga sąsiadki spowodowała, że wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę nie został załatwiony pozytywnie.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j-t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że właścicielką działki Nr "1" w C., gm. Z. (na podstawie akt notarialnego [...]) jest H. T., że w okresie wiosna - lato 2002 r. w wybudowanym w latach ubiegłych budynku (kiosku) został rozebrany stropodach i ściana zachodnia, a następnie od strony zachodniej została dobudowana nowa część, poprzez konstrukcyjne połączenie ścian nośnych oraz wykonanie nad całością drewnianej konstrukcji stropodachu (z pokryciem z blachy falistej),a część dobudowana opiera się na rzutach dwóch prostokątów o wymiarach: 4,00 x 2,50 m (przy połączeniu z częścią istniejącą ) i 4,75 x 5,45 w dalszej części.
Organ odwoławczy stwierdził także, iż w myśl przepisu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wykonany przez skarżącą zakres robót polegający na częściowej rozbiórce istniejącego wcześniej budynku (kiosku) oraz dobudowie do niego nowej części o wymiarach: : 4,00 x 2,50 m + 4,75 x 5,45 m, pełniącej rolę sklepu spożywczo-przemysłowego należy uznać za rozbudowę istniejącego wcześniej obiektu (kiosku), a więc budowę, zgodnie z treścią tego przepisu; w świetle treści art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r., wykonanie robót budowlanych związanych z przebudową istniejącego budynku oraz dobudową do niego nowej części wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, o czym stanowi przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy, zgodnie zaś z treścią przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji organu I instancji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Skoro jednoznacznie ustalone zostało w toku postępowania, że inwestorka nie posiadała pozwolenia na rozbudowę budynku sklepu spożywczo-przemysłowego (została jedynie wydana decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania dla tej inwestycji) to zdaniem organu odwoławczego orzeczony w decyzji organu I instancji nakaz rozbiórki rozbudowanej samowolnie części sklepu spożywczo-przemysłowego jest zasadny i zgodny z prawem. Równocześnie organ odwoławczy wskazał, że nakazem rozbiórki objęty jest stropodach nad całością oraz ściany wraz z fundamentami części dobudowanej o wymiarach: 4,00 x 2,50 m + 4,75 x 5,45 m.
Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że złożenie wniosku o pozwolenie na budowę nie uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Zgodnie bowiem z przepisem art. 28 ustawy prawo budowlane z 1994r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
Również trudna sytuacja finansowa i rodzinna nie zwalniała inwestorki z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie H. T. zarzuciła, że decyzja ta jest krzywdząca dla niej samej i jej rodziny oraz przytoczyła raz jeszcze argumenty zawarte w odwołaniu. Skarżąca podkreśliła, że nie zna się na zawiłościach prawnych, a procedury budowlane SA są bardzo zawiłe i czasochłonne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i powołał ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm./
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga musiała zostać uwzględniona, ale z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane.
Przede wszystkim należy wskazać, ze zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji prawidłowo powołały i zastosowały zasadę z art. 48 ustawy Prawo budowlane w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji wobec faktu, że rozbudowa przedmiotowego budynku nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej.
Jednakże zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły zasadę z art. 107 KPA poprzez nie sprecyzowanie i zindywidualizowanie jaka część przedmiotowego budynku podlega rozbiórce , przez co decyzja o nakazie rozbiórki nie nadaje się do wykonania. W decyzji z dnia 7 marca 2003 r. organ I instancji wskazał, że rozbiórka obejmuje "rozbudowaną część budynku sklepu spożywczo-przemysłowego", a organ II instancji utrzymując tę decyzje w mocy w uzasadnieniu wskazał , że nakazem rozbiórki objęty jest cały stropodach oraz ściany wraz z fundamentami części dobudowanej o wymiarach 4,00 x 2,50 + 4.75 xc 5,45. Zatem ani rozstrzygniecie organu I instancji ani rozstrzygniecie organu II instancji nie sprecyzowało która część przedmiotowego budynku stanowi ową część dobudowaną. Tymczasem rozstrzygnięcie nie może budzić wątpliwości co do zakresu orzeczonej rozbiórki i musi być tak sformułowane by dla każdego było oczywistym, która z części budynku podlega rozbiórce tak by przy ewentualnej egzekucji nie było żadnych wątpliwości co do zakresu orzeczonego obowiązku.
Nadto należy wskazać, że wątpliwości budzi fakt skierowania nakazu rozbiórki do J. T. Organy obu instancji ustaliły, że właścicielką nieruchomości na której znajduje się przedmiotowy budynek jest wyłącznie H. T., która także była inwestorską przedmiotowej rozbudowy. Z uzasadnienia decyzji obu organów nie wynika na jakiej podstawie organy te przyjęły istnienie interesu prawnego po stronie J. T., a zatem zachodzi wątpliwość czy przedmiotowe decyzje w części w jakiej odnoszą się do J. T. zostały skierowane do osoby będącej strona w sprawie. Tym samym Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły zasadę z art. 28 KPA , a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności na zasadzie art. 145 §1 pkt 1/c/ i art. 135 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na zasadzie art.152 tej ustawy Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku, a o kosztach postępowania orzekł jak w pkt III sentencji wyroku na zasadzie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło