II SA/Kr 1193/08
WyrokWSA w Krakowie2009-05-20
Skład orzekający: Andrzej Irla, Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale następnie został zalegalizowany decyzją o pozwoleniu na użytkowanie lub zmianę sposobu użytkowania?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli obiekt ten, mimo braku pozwolenia na budowę, został następnie zalegalizowany ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie lub zmianę sposobu użytkowania. W takiej sytuacji obiekt nie może być traktowany jako samowola budowlana, a brak jest podstaw prawnych do orzeczenia jego rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący J.S. domagał się wydania decyzji nakazującej rozbiórkę dwukondygnacyjnego budynku mieszkalnego, twierdząc, że został on wybudowany samowolnie i jest usytuowany zbyt blisko jego działki. Organ pierwszej instancji odmówił wydania takiej decyzji, wskazując, że budynek został zalegalizowany decyzją o pozwoleniu na użytkowanie w 1993 r. jako zakład produkcyjny, a następnie decyzją z 1998 r. zezwolono na zmianę sposobu jego użytkowania na mieszkalny. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że budynek nie stanowi samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska WSA Krystyna Daniel Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 kpa odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego: budynku dwukondygnacyjnego, murowanego o dachu dwuspadowym, usytuowanego w północno-wschodnim narożniku działki nr 1, obr. [...], położonego w rejonie ul. K. w K.
Organ l instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek J. S. z dnia 1 lipca 2005 r. Wnioskodawca domagał się wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku dwukondygnacyjnego, murowanego o dachu dwuspadowym, usytuowanego w północno-wschodnim narożniku działki nr 1, obr. [...], położonego w rejonie ul. K. w K. Wniosek J. S. obejmował żądanie rozbiórki dla następujących obiektów:
1. budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego, jednorodzinnego, murowanego o dachu dwuspadowym, usytuowanego w północno-wschodnim narożniku dz. nr 1;
2. garażu murowanego usytuowanego przy południowej granicy działki;
3. garażu blaszanego;
4. części ogrodzenia wybudowanego w północno - wschodnim narożniku działki.
Organ l instancji wskazał, że przedmiotowa decyzja dotyczy wyłącznie kwestii rozbiórki budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego, jednorodzinnego, murowanego o dachu dwuspadowym. Natomiast żądania dotyczące rozbiórki pozostałych obiektów są przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych.
Organ l instancji ustalił, że budynek murowany dwukondygnacyjny bez nadanego numeru został zalegalizowany w całości w 1993 roku jako budynek produkcyjny - zakład produkcji [..]. Inwestor M. P. otrzymała decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w dniu [...] marca 1993 r. i zatwierdzającą projekt techniczny. Decyzja ta stwierdzała, iż lokalizacja w/w obiektu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. K. zatwierdzonego Uchwałą Rady Narodowej m. K. nr [...] z dnia 25 kwietnia 1988r.
Decyzja ta stwierdzała, iż przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w związku z czym inwestor wniósł wymaganą wówczas opłatę skarbową- zgodnie z § 26 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansowo o opłacie skarbowej (Dz. U. z 1992r, Nr 53, poz.253).
Organ l instancji wskazał zatem, że bezspornym jest fakt, iż w 1993 r. przedmiotowy obiekt jako zakład produkcji [...] już istniał.
Według dalszych ustaleń organu l instancji, w dniu 6 maja 1998 r. decyzją nr [...] Prezydent Miasta K. udzielił M. P., zamieszkałej przy ul. K. w K., pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku produkcyjnego - zakładu [...] - na budynek mieszkalny. W uzasadnieniu w/w decyzji z dnia [...] maja 1998 r. stwierdzono, iż lokalizacja w/w obiektu jest zgodna z zapisem Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K., a M. P. dostarczyła wymagane prawem budowlanym dokumenty.
Organ l instancji w dniu 12 stycznia 2006 r. przeprowadził kontrolę w terenie w obecności wnioskodawcy J. S. oraz użytkowniczki tego budynku B. K. Kontrola objęła sprawdzenie wszystkich wskazanych we wniosku obiektów położonych na działce nr 1 obr. [...], tj.: budynku mieszkalnego nr "A", garażu murowanego i garażu blaszanego.
W protokole z w/w kontroli stwierdzono, że na terenie działki nr 1 obr. [...] nie są prowadzone roboty budowlane, a przedmiotowy budynek jest obiektem mieszkalnym, jednorodzinnym, dwukondygnacyjnym, podpiwniczonym, krytym dachem dwuspadowym z wbudowanym garażem. Kontrola wykazała, że w/w budynek jest użytkowany zgodnie z udzielonym pozwoleniem na zmianę sposobu użytkowania.
Organ l instancji uznał więc, że brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, bowiem ówczesny inwestor wypełnił wszystkie przesłanki ustawowe, które wyłączają traktowanie tego obiektu jako samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Przedłożone i wyżej opisane decyzje wydane przez Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na użytkowanie oraz o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania dowodzą, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w roku 1993 i w maju 1998 roku zmienił jedynie swe przeznaczenie zgodnie z udzielonym pozwoleniem.
Organ l instancji zwrócił również uwagę, że przed wydaniem decyzji zawiadomiono strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy zgodnie z art. 10 kpa. Ponieważ nie od wszystkich stron otrzymano zwrotne potwierdzenie odbioru, w dniu 21 stycznia 2008 r. wystosowano wezwanie do spadkobierców M. P. celem pozyskania przez organ nadzoru aktualnych adresów pozostałych żyjących spadkobierców współwłaścicieli działki nr 1 obr. [...], na której położony jest przedmiotowy budynek przy ul. K. w K.. W dniu 6 lutego 2008 r. do protokołu przyjęcia stron Z. K. podała aktualne adresy stron toczącego się postępowania, zaś J. K. i Z. B. w dniu 9 lutego 2008 r. potwierdziły te informacje.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił organowi l instancji niedokładne ustalenie stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego w 1993 r. na działce nr 1 obr. [...] nie istniał żaden budynek. Na w/w działce znajdował się jedynie garaż, który wykorzystywany był jako zakład produkcyjny i to tego obiektu budowlanego dotyczyło pozwolenie na użytkowanie, a nie budynku dwukondygnacyjnego, który został dopiero wybudowany w 1998 r. Istniejący obecnie budynek mieszkalny jest zaś usytuowany zbyt blisko jego działki.
Skarżący wskazał również, że oględziny przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2006 r. odbyły się bez udziału współwłaścicieli działki nr 1 obr. [...].
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 18 września 2008 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że odmowa rozbiórki budynku mieszkalnego zlokalizowanego w północno-wschodnim narożniku działki nr 1 obr. [...] znajduje w pełni uzasadnienie w materiale dowodowym. Analiza akt sprawy wskazuje, że przedmiotowy budynek jest użytkowany jako mieszkalny na podstawie decyzji z dnia [...] maja 1998r. znak [...] Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania budynku produkcyjnego - zakładu produkcji [...]. Natomiast zakład produkcji rurek został przyjęty do użytkowania decyzją z dnia [...] marca 1993 r. znak: [...] wydaną przez Prezydenta Miasta K.. Uwierzytelnione załączniki do w/w decyzji przedstawiają budynek w narożniku północno-wschodnim działki nr 1 obr. [...]. W związku z powyższym brak było podstaw do uwzględnienia żądania strony i wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który w oparciu o w/w decyzje jest legalnie użytkowany i nie stanowi samowoli budowlanej.
Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie podjęte przez organ l instancji jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1998 r. znak: [...] wydanej przez Prezydenta Miasta K. stwierdzono, iż lokalizacja w/w obiektu jest zgodna z zapisem Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K.. M. P. dostarczyła wymagane prawem dokumenty: dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wyrys i wypis z ewidencji gruntów, inwentaryzację architektoniczno-budowlaną z orzeczeniem technicznym, protokoły badań i sprawdzeń.
Nie można także stwierdzić, iż przedmiotowe pozwolenie na użytkowanie nie dotyczyło budynku dwukondygnacyjnego, murowanego o dachu dwuspadowym, usytuowanego w północno wschodnim narożniku działki nr "1", który został wybudowany samowolnie w 1998 r. Z przedstawionego materiału dowodowego, obejmującego m.in. załączniki do decyzji z dnia [...] maja 1998r. znak: [...] oraz do decyzji z dnia [...] marca 1993 r. znak: [...], wynika jednoznacznie, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest tym obiektem, o którym mowa w w/w decyzjach. Ponadto wobec istnienia w obrocie prawnym w/w decyzji brak jest podstaw do uznania przedmiotowego budynku za samowolę budowlaną.
Natomiast zarzut skarżącego, że przedmiotowy budynek, który zdaniem organu uzyskał pozwolenie na użytkowanie w 1993 r. jako zakład produkcji [...] nie istniał w rzeczywistości w roku 1993 oraz, że w sprawie pozwolenia na budową wyżej opisanego budynku nie było prowadzone żadne postępowanie administracyjne, a jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, którego interes prawny winien być chroniony, nie był on powiadomiony o jakimkolwiek postępowaniu w tych sprawach, może być rozważany jako przesłanka wznowienia postępowania przez organ, który wydał w/w decyzje w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa.
Zważywszy na te okoliczności [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy skarżoną decyzję organu l instancji.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. S.. Skarżący zarzucił organowi administracji publicznej II instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 28 i art. 48 ustawy Prawo budowlane. Skarżący zakwestionował również prawidłowość dokonanych przez organy administracji publicznej ustaleń w sprawie. Zdaniem skarżącego udzielone w 1993 r. pozwolenie na użytkowanie dotyczyło w rzeczywistości innego obiektu, niż ten, który obecnie został zrealizowany bez pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 18 września 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym - stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. -związanym granicami skargi.
Sąd nie stwierdził, żeby organ administracji publicznej wydając zaskarżoną decyzję działał niezgodnie z przepisami prawa.
W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego, jednorodzinnego, murowanego o dachu dwuspadowym, usytuowanego w północno - wschodnim narożniku działki nr "1", obr. [...], położonego w rejonie ul. K. w K.. W ocenie skarżącego przedmiotowy budynek jest usytuowany zbyt blisko jego działki.
W sprawie prawidłowo ustalono, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] marca 1993 r. znak: [...] udzielił M. P. pozwolenia na użytkowanie budynku produkcyjnego - zakład produkcji [...] położonego w K. przy ul. K.. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że lokalizacja w/w obiektu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta K., zatwierdzonego Uchwałą Rady Narodowej m. K. nr [...] z dnia 25 kwietnia 1988 r.
Następnie decyzją z dnia [...] maja 1998 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. udzielił M. P. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku produkcyjnego - zakład produkcji [...] na budynek mieszkalny. Również w uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że lokalizacja w/w obiektu jest zgodna z zapisem Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K., zaś inwestor dostarczył wymagane prawem dokumenty.
Poza powyższymi dowodami organ l instancji przeprowadził w dniu [...] stycznia 2006 r. kontrolę robót budowlanych, w wyniku której ustalił, że na terenie działki nr "1" obr. [...] nie są prowadzone roboty budowlane, a przedmiotowy budynek jest obiektem mieszkalnym, jednorodzinnym, dwukondygnacyjnym, podpiwniczonym, krytym dachem dwuspadowym z wbudowanym garażem. Kontrola stwierdziła, że w/w budynek jest użytkowany zgodnie z udzielonym pozwoleniem na zmianę sposobu użytkowania.
W szczególności należy wskazać, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tymczasem, jak wynika z opisanego powyżej stanu faktycznego przedmiotowy budynek nie stanowi samowoli budowlanej. Stąd też brak jest podstaw prawnych, aby orzec rozbiórkę tego obiektu zgodnie z żądaniem skarżącego.
Ustalenia w tym zakresie dokonane przez organy administracji są prawidłowe, pełne i znajdują oparcie w zebranych dowodach. Trafna jest także ocena, że sporny budynek nie może być traktowany jako samowolnie wzniesiony, skoro istnieje ostateczna decyzja zezwalająca na jego użytkowanie.
Jednocześnie w sprawie brak jest dowodów; które mogłyby wskazywać, że w 1993 r. przedmiotowy zakład produkcji [...] nie istniał, a udzielone pozwolenie na użytkowanie dotyczyło w rzeczywistości innego obiektu, niż ten, który został zrealizowany. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym załączników do decyzji z dnia [...] marca 1993 r. i do decyzji z dnia [...] maja 1998 r., nie wynika, aby toczące się postępowania dotyczyły innego budynku, niż budynek dwukondygnacyjny, murowany o dachu dwuspadowym, usytuowany na działce nr "1" obr. [...].
Jeżeli natomiast skarżący nie był powiadomiony o toczących się postępowaniach jako właściciel sąsiedniej działki, to przysługują mu inne środki prawne służące wzruszeniu ostatecznych decyzji administracyjnych.
Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło