II SA/Kr 1194/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Z. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 700 zł w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 9 sierpnia 2010 r. Nr: [....] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od wpisu sądowego od złożonej skargi ponad kwotę 700 zł Wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 9 sierpnia 2010 r. Nr: [....] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew skarżący S.Z. złożył wniosek, na urzędowym formularzu "PPF", o częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, tj. o zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 700 zł. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 1.605 zł i stanowi go renta rodzinna w wysokości 1005 zł oraz czynsz z tytułu najmu nieruchomości w wysokości 600 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi działka przy ul. [....] z domem o powierzchni 100 m² oraz mieszkanie o powierzchni 38 m². Jako przedmiot wartościowy skarżący wskazał 17-letni samochód osobowy o wartości około 5 tys. zł. Skarżący nie wykazuje posiadania oszczędności. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest wdowcem prowadzącym samotnie gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w 38-metrowym mieszkaniu przy ul. [....]. Dom, którego jest właścicielem jest w złym stanie i skarżący może go wynajmować jedynie na warsztat, uzyskując z tego tytułu 600 zł miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania (czynsz + media) wynoszą 650–700 zł. Skarżący cierpi na chorobę wrzodową, na lekarstwa wydaje minimum 120 zł miesięcznie. Synowi, który jest pracownikiem naukowym na [....] pomaga kwotą 200-300 zł miesięcznie. Rata za komputer to wydatek 260 zł miesięcznie. Na utrzymanie pozostaje skarżącemu kwota około 400 zł miesięcznie. Aby poprawić swoją sytuację majątkową skarżący podjął działalność gospodarczą – został taksówkarzem. Z uwagi na stan zdrowia oraz coraz większą konkurencję działalność ta nie przynosi mu dochodu. Jedyny wartościowy przedmiot majątkowy, jaki posiada, to 17-letni samochód osobowy o wartości około 5.000 zł. Nie może go jednak sprzedać, gdyż jest mu niezbędny do przemieszczania się. Zawieszając pomoc finansową dla syna i ograniczając swoje koszty utrzymania do minimum skarżący jest w stanie, przy największym wysiłku finansowym ponieść koszty wpisu od skargi w kwocie 700 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Zgodnie z § 4 art. 245 w/w ustawy częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie pełnych kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Wysokość wpisu sądowego od złożonej skargi została określona na kwotę 1.500 zł. Wydatek taki stanowiłby dla skarżącego zbyt duże obciążenie finansowe. Wysokość miesięcznych dochodów skarżącego wynosi bowiem 1.605 zł. Skarżący cierpi na chorobę wrzodową. Stan jego zdrowia wymaga ponoszenia wydatków na konieczne leczenie Wysokość tych wydatków skarżący określił na kwotę minimum 120 zł miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania kształtują się na poziomie 650-700 zł. Skarżący spłaca ratę kredytową w wysokości 260 zł. Nie posiada on żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Według oświadczenia skarżącego, ograniczając swoje wydatki do minimum, przy największym wysiłku finansowym, jest on w stanie ponieść koszty wpisu od skargi w kwocie 700 zł. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od złożonej skargi ponad kwotę 700 zł. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).