II SA/Kr 1195/05

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Aldona Gąsecka -Duda WSA Barbara Pasternak (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2005., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego I skargę oddala II zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na rzecz adw. J. Z. kwotę 292 zł 80 gr. (w tym 22 % VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w niniejszym postępowaniu . Decyzją z dnia [...] 2004r., [...], wydaną na podstawie art. 61 § 1, art. 104, art. 107 i art. 108 kpa oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 37, art. 98, art. 99 ust. 1 i 3, art. 104, art. 106 ust. 1, 3, 4, 5, art. 107, art. 109, art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, póz. 593), Kierownik Filii Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., po rozpatrzeniu wniosku Pana M. P., odmówił przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że Pan M. P. mieszka sam w trzypokojowym spółdzielczym własnościowym mieszkaniu o powierzchni 65,1 Om2 i z powodu nadmetrażu nie posiada uprawnień do dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawca utrzymuje się z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 392,44 złotych miesięcznie. W związku z zaciągnięciem w styczniu 2004 roku przez wnioskodawcę pożyczki w wysokości 5300 złotych, którą przeznaczył na uregulowanie zaległości czynszowych, w oparciu o art. 8 ust. 3 i ust. 11 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej do dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę doliczono kwotę 441,66 złotych za każdy miesiąc w okresie od stycznia do grudnia 2004 roku. Zatem łączny miesięczny dochód Pana P. wyniósł 834,10 złotych i przekroczył kryterium ustalone w ustawie. Ponadto organ l instancji podkreślił, że wnioskodawca oczekuje na ustalenie stopnia niepełnosprawności w MOPS. Natomiast zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Ponieważ wnioskodawca ma orzeczoną przez lekarza orzecznika ZUS częściową niezdolność do pracy na okres do grudnia 2004r oraz przekracza kryterium dochodowe organ l instancji uznał, że M. P. nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku stałego i wydał decyzję odmowną. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożył M. P. Podniósł, że zaliczenie zaciągniętej pożyczki jako dochodu jest bezzasadne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, ponieważ pożyczka miała na celu uregulowanie zadłużenia wobec spółdzielni mieszkaniowej i uniknięcie ewentualnych kosztów związanych z egzekucją sądową. Zarzucił też, że ustawa o pomocy społecznej jest błędem legislacyjnym, a ponadto nie powinna mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ weszła w życie po zaciągnięciu przez niego pożyczki. Podkreślił, że pieniądze uzyskane z pożyczki nie stanowią jego dochodu, lecz "koszt utrzymania". Ponadto odwołujący się podniósł, że kwestia posiadanego przez niego mieszkania nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, ponieważ zostało ono nabyte przed wieloma laty. Mieszkanie to stanowi jego zabezpieczenie na przyszłość, ponieważ umożliwi wspólne zamieszkanie z córką i sprawowanie przez nią opieki nad skarżącym. Decyzją z dnia [...] 2005r., Kol [...], wydaną na podstawie art. 3, art. 4, art. 8, art. 36, art. 39 ust. 1 i 2, art. 107, art. 150 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że organ l instancji ustalił miesięczny dochód odwołującego zgodnie z zasadami uregulowanymi w ustawie o pomocy społecznej, a okoliczności dotyczące jego sytuacji rodzinnej są w przedmiotowej sprawie bezsporne. Organ odwoławczy podkreślił, że należy wziąć pod uwagę wszystkie wnioski kierowane przez odwołującego się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz fakt, że wzajemnie się one wykluczają lub dublują. Pomimo tego na pięć złożonych wniosków dwa zostały rozpatrzone pozytywnie, a więc nie można uznać, że organy pomocy społecznej pozostawiły odwołującego bez jakiejkolwiek pomocy. Jednak działania z zakresu pomocy społecznej nie mają na celu zastępowania indywidualnych wysiłków osób potrzebujących, lecz ich wspomaganie na zasadach przewidzianych w przepisach prawa. Organ odwoławczy uznał, że zarzuty odwołania nie odnoszą się do ustawowych zasad i przesłanek udzielania pomocy społecznej oraz że organ l instancji prawidłowo zastosował zobiektywizowane w ustawie o pomocy społecznej kryteria przyznawania zasiłku stałego, a zatem decyzja o odmowie przyznania tego zasiłku była uzasadniona. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wniósł M. P. W uzasadnieniu powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu l instancji oraz podkreślił, że odmowa przyznania mu świadczeń z pomocy społecznej uniemożliwia mu zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych i pozostawia go w stanie skrajnego ubóstwa. Skarżący wniósł o łączne rozpoznanie pięciu spraw toczących się przed sądem z jego skarg na decyzje SKO w K., podjęte w dniu [...] 2005 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazało, że argumenty podnoszone w skardze są tymi samymi, które były zgłaszane w toku postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 3§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji nie naruszył przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr. 64, poz. 593) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Ustalając, czy istnieją podstawy do przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, jaką niewątpliwie jest skarżący, co wynika z akt sprawy administracyjnej i jest niesporne, organy powinny były ustalić istnienie dwóch przesłanek : - po pierwsze, że skarżący jest niezdolny do pracy z powodu wieku, lub jest całkowicie niezdolny do pracy, - po drugie, że dochód skarżącego jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że ustalenia te zostały przez organy prowadzące postępowanie dokonane i że są one prawidłowe. Skarżący nie spełnia powyższych kryteriów. Organy prawidłowo ustaliły, że nie jest on osobą całkowicie niezdolną do pracy. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] 2003 r. został uznany za częściowo niezdolnego do pracy, okresowo, do grudnia 2004 r. (dowód: kserokopia wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, k. 105 akt. adm.) Zważyć także należy, iż skarżący nie osiągnął wieku, który pozwala na uznanie go za całkowicie niezdolnego do pracy. Wiek ten, zgodnie z treścią art. 6 pkt. 7 ustawy wynosi dla mężczyzny 65 lat. Skarżący w chwili wydania zaskarżonej decyzji miał niespełna 54 lata. Prawidłowe są także ustalenia odnośnie przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego. Kryterium to wynosi dla skarżącego jako osoby samotnie gospodarującej zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy - 461 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2. składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, oraz ubezpieczenia określone w odrębnych przepisach, 3. kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z kolei art.8 ust. 11 pkt. 1 stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Skarżący uzyskał pożyczkę w dniu [...] 2004 r.(k. 104 akt adm.). Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uznaje się sumę miesięcznych przychodów, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Zatem, zgodnie z dyspozycją powyższego przepisu, za przychód uznać należy także pożyczkę, bowiem taki rodzaj przychodu nie został przez ustawodawcę wyłączony z zakresu składników decydujących o ustaleniu wysokości dochodu. Sumę dochodu pomniejsza się jedynie o składniki wymienione w punktach 1, 2 i 3 art. 8 ust. 3 ustawy. Ustawodawca nie przewidział od tak ustalonego sposobu obliczania dochodu żadnych wyjątków, poza wymienionymi w art. 8 ustawy. Sposób obliczenia dochodu, jakim dysponował skarżący w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego uznać należy za prawidłowy. Organy uwzględniły także treść art. 8 ust. 11 ustawy, który stanowił podstawę rozliczenia jednorazowego dochodu uzyskanego przez skarżącego. Dochód ten w kwocie 5 300 zł z tytułu pożyczki przekroczył pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jaką jest skarżący. Świadczenie z pomocy społecznej, jakim jest zasiłek stały nie ma charakteru uznaniowego. O jego przyznaniu decydują przesłanki wymienione w art. 37 ustawy. Treść tego przepisu nie daje organom pomocy społecznej żadnej możliwości odmiennej interpretacji, niż wynika to z jego dosłownego brzmienia. Należy zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Nie mają w tej sytuacji żadnego znaczenia zarzuty podnoszone przez skarżącego w uzasadnieniu skargi. Żaden z nich, z wyjątkiem zarzutu błędnego obliczenia dochodu, nie dotyczy naruszenia przepisów regulujących zasady przyznawania zasiłku stałego. Natomiast zarzut, iż potraktowanie pożyczki, którą zaciągnął skarżący jako jednego ze składników dochodu jest rażącym błędem organów ustalających wysokość dochodu skarżącego nie znajduje uzasadnienia w treści stosownych przepisów ustalających zasady obliczania dochodu, co wykazano już wyżej. Skoro więc nie zachodziła żadna z okoliczności powodujących uwzględnienie skargi określona w art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy ppsa, w oparciu o art. 151 ustawy należało orzec jak w pkt. l sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy.