II SA/Kr 1195/15

WyrokWSA w Krakowie2016-06-01

Skład orzekający: Jacek Bursa, Kazimierz Bandarzewski, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prefabrykowane fundamenty pod wagę samochodową, stanowiące całość techniczno-użytkową z wagą, są budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego i czy ich montaż wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Prefabrykowane fundamenty pod wagę samochodową, stanowiące niezbędną część budowlaną umożliwiającą użytkowanie wagi zgodnie z przeznaczeniem, są budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Ich montaż wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku braku takiego pozwolenia, zasadne jest zastosowanie procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego, a w razie jej niepowodzenia, orzeczenie nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki prefabrykowanych fundamentów pod 30-tonową wagę samochodową, które zostały wykonane bez pozwolenia na budowę. Inwestor twierdził, że fundamenty nie są trwale związane z gruntem i nie stanowią robót budowlanych wymagających pozwolenia. Organy nadzoru budowlanego uznały fundamenty za budowlę, a ich montaż za roboty budowlane wymagające pozwolenia. Po nieudanej próbie legalizacji, wydano nakaz rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków [...] - D. J. sprawy ze skargi M. P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 9 września 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) nakazał inwestorowi M. P. rozbiórkę urządzenia technicznego 30-tonowej wagi samochodowej posadowionej na prefabrykowanym żelbetowym fundamencie na działce nr [...] obręb [...] [...] przy ul. B. w K., zrealizowanego bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu, o czym strony postępowania zostały poinformowane zawiadomieniem z dnia 24 marca 2014 r., znak: [...], w wyniku przeprowadzenia w dniu 13 stycznia 2014 r. czynności kontrolnych. W trakcie przedmiotowych czynności kontrolnych stwierdzono wykonanie na działce nr [...] obr. [...] [...] przy ul. B. wagi samochodowej 30-tonowej wspartej na dwóch prefabrykowanych żelbetowych fundamentach. M. P. przedłożył w formie załącznika "rysunek wagi 30 T prefabrykat" stwierdził, że waga została wykonana wg. powyższego rysunku z podsypką w formie tłucznia w dniu 15 listopada 2013 r. bez czynności formalno-prawnych w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta. W dniu 24 marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego postanowienie znak: [...], którym postanowił nałożyć na M. P. obowiązek przedstawienia wymienionych w nim dokumentów w terminie do dnia 31 maja 2014 r. Pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. znak: [...], organ I instancji zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł M. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 czerwca 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 w związku 48 ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 104 K.p.a. o nałożeniu na M. P. obowiązku rozbiórki dwóch prefabrykowanych, żelbetowych fundamentów o wymiarach 1,5 metra x 30 centymetrów stanowiących części budowlane 30 - tonowej wagi samochodowej zlokalizowanej na działce nr [...] obręb [...] [...] przy ul. B. w K., zrealizowanych bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego podał, że dokonał ponownej oceny prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i zasadności wydanej decyzji w oparciu o akta sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Przedmiotem postępowania przed organem była kwestia zasadności wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego decyzji nakazującej M. P. rozbiórkę urządzenia technicznego: 30-tonowej wagi samochodowej, posadowionej na prefabrykowanym żelbetowym fundamencie, na działce nr [...] obręb [...] [...] przy ul. B. w K., zrealizowanego bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ podał, że zgodnie z art. 28 § 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. W art. 29 ww. ustawy zawarto zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych, których wykonanie zostało zwolnione z obowiązku uprzedniego uzyskania od organu administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę. By możliwa była ocena, czy dany obiekt lub roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z wymogami zawartymi w ww. przepisach organ nadzoru budowlanego musi dokonać jednoznacznej kwalifikacji obiektu lub robót. Ww. kwalifikacja wraz z dokonaną przez organ oceną umożliwiają mu wybór właściwego, opartego na przepisach Prawa budowlanego trybu postępowania. W art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wskazano, że przez roboty budowlane należy rozumieć budową, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie, lub rozbiórce obiektu budowlanego. Natomiast przez obiekt budowlany rozumie się: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego) W art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego ustanowiono, że przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod wzglądem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Użyte w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wyliczenie jest przykładowe, nie określa zamkniętego katalogu obiektów budowlanych będących budowlami. Wskazano, że sama waga samochodowa jest urządzeniem, które poprzez wsparcie na części budowlanej urządzenia lub fundamencie stanowi użytkową całość, którą definiuje się ja budowlę. Należy również wskazać, że waga samochodowa może być umieszczona także na odpowiednio utwardzonej powierzchni gruntu, który zapewni jej stabilne podparcie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa waga samochodowa została posadowiona na dwóch prefabrykowanych żelbetowych fundamentach o wymiarach 1,5 metra x 0,3 metra. Biorąc pod uwagę powyższe organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie na podstawie błędnego założenia, że budowlą jest waga samochodowa, czego następstwem było nieprawidłowe sformułowanie sentencji skarżonej decyzji. Należy bowiem podkreślić, iż przedmiotowe postępowanie, zgodnie z przytoczoną powyżej definicją winno dotyczyć budowli definiowanej jako części budowlanej urządzeń technicznych bądź będących elementami spełniającymi funkcję fundamentów pod wagę samochodową. Budowa ww. obiektu nie korzysta, w myśl przepisu art. 29 Prawa budowlanego ze zwolnienia od obowiązku uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji, skoro wykonanie przedmiotowego obiektu wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którym inwestor nie legitymował się, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że organ nadzoru budowlanego nie nakłada obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę automatycznie. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego oceniany jest bowiem jako najsurowszy sposób likwidacji skutków samowoli budowlanej, który powinien mieć zastosowanie w ostateczności, w sytuacjach, kiedy niemożliwe jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Zasadą jest przeprowadzenie procesu legalizacji i dopiero, gdy okaże się ona niemożliwa, można orzec nakaz rozbiórki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2115/09). Przyjmując ten tok rozumowania prawidłowym było zastosowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego i wydanie postanowienia, którym umożliwiono stronom legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego. Inwestor nie przedłożył wymaganej ww. postanowieniem dokumentacji niezbędnej do legalizacji przedmiotowego obiektu. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 4 ww. ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 tego artykułu stosuje się przepis ust. 1 art. 48 Prawa budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarówno przyjęty przez organ I instancji tryb postępowania, jak również rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji uznać należy za prawidłowe. Jak wskazano powyżej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie przyjął, że budowlą jest waga samochodowa, czego następstwem było nieprawidłowe sformułowanie sentencji skarżonej decyzji. Powyższe nie stanowi jednak przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Powinnością organu odwoławczego jest bowiem ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej w jej całokształcie i wydanie rozstrzygnięcia, zaś uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia stanowi wyjątek i może nastąpić jedynie w sytuacjach wskazanych przez art. 138 § 2 K.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Dlatego też organ odwoławczy korzystając z przysługujących mu uprawnień, w myśl art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił skarżoną decyzję i orzekł na nowo ze względu na konieczność doprecyzowania nakazu rozbiórki. W ocenie organu powyższe działanie nie narusza art. 139 K.p.a., gdyż nie powoduje pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego. Wydanie niniejszej decyzji nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ze względu na to, iż organ odwoławczy w ramach prowadzonego postępowania zażaleniowego skorzystał z przysługującego mu prawa reformatoryjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. był zobowiązany uchylić skarżoną decyzję i w tym zakresie orzec na nowo. M. P. w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 czerwca 2015 r. znak: [...]. Decyzję powyższą zaskarżył w całości wnosząc o jej uchylenie jak i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to: - art. 7 K.p.a. w związku z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; - art. 77 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; - art. 8 K.p.a. poprzez wyznaczenie stronie nazbyt krótkiego i nierealnego terminu do przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego; - art. 48 ust. 2 i ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie; - art. 28 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 7 w związku z art. 3 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego poprzez uznanie, że przedmiotowe prefabrykaty pozostają trwale związane z gruntem i są czynnościami budowlanymi urządzeń, a ich montaż stanowi roboty budowlane, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę; - art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane było uzyskanie przez skarżącego pozwolenia na budowę i tym samym nakazanie rozbiórki przedmiotowej tablicy. W uzasadnieniu wskazano, że inwestor jest właścicielem działki nr [...], obr. [...] [...] na której powadzi działalność gospodarczą pod nazwą "A" P.U.H. przedmiotem której jest działalność obejmująca zbieranie i transport odpadów, handel złomem oraz świadczenie usług parkingowych. Inwestor posiada stosowne zezwolenie na prowadzenie działalności o takim charakterze w postaci decyzji Prezydenta Miasta z dnia 23 sierpnia 2012 r., znak [...]. Waga samochodowa posadowiona została na działce nr [...] w ramach prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i nie jest ona w sposób trwały związana z podłożem. Wskazano także, że umieszczenie wagi na działce nie doprowadziło do zmiany przeznaczenia terenu, który w miejscu posadowienia wagi pokryty był uprzednio szutrem. Zarówno prefabrykaty, jak i waga, mogą zostać przemieszczone, bez konieczności naruszania substancji gruntu. W ocenie strony posadowienie wagi samochodowej na dwóch prefabrykatach (podporach) nie stanowi robót budowlanych, których wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego). Taką też interpretację ustną uzyskał pełnomocnik strony w dniu 11 czerwca 2014 r. w Wydziale Architektury Urzędu Miasta. Działanie organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie obywateli do państwa winno opierać się w szczególności na prezentowaniu jednolitego stanowiska w tej samej, nieskomplikowanej zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym, sprawie. W zaistniałym stanie faktycznym dwa organy administracji architektoniczno- budowlanej, działające na terenie tego samego miasta zaprezentowały dwa wykluczające się stanowiska. Podkreślono również, że prefabrykaty znajdują się powyżej poziomu gruntu. Strona uzyskała również opinię budowlana jednorazową, sporządzoną przez A. P. - członka [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, posiadającego uprawnienia między innymi do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych, w tym budowli nie będących budynkami z której to opinii wynika, że waga samochodowa jest urządzeniem mobilnym, tymczasowym, a co za tym idzie jej umieszczenie na gruncie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja zapadła ponadto z naruszeniem art. 48 ust. 2 i ust. 5 Prawa budowlanego, gdyż organ I instancji nałożył na inwestora nakaz rozbiórki, nie rozważając w ogóle kwestii możliwości dokonania legalizacji, podczas gdy nie ulega wątpliwości, że ustawodawca ustanawia priorytet procedury legalizacyjnej. Ponadto wskazano, że organ I instancji w punkcie III postanowienia z dnia 24 marca 204 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów związanych z budową urządzenia technicznego będącego 30-tonową wagą samochodową, posadowioną na prefabrykowanym wbetonowanym fundamencie na działce nr [...], obręb [...] [...] przy ul. B. w K. w terminie do dnia 31 maja 2014 r., który to termin jest zbyt krótki do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (dla dzielnicy [...] brak obowiązującego panu zagospodarowania przestrzennego). W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Jedną z podstawowych kwestii mających charakter sporny między skarżącym a organami administracyjnymi jest sposób zakwalifikowania robót budowlanych polegających na montażu dwóch prefabrykowanych żelbetowych fundamentów o wymiarach 1,5 metra x 0,3 metra (a nie jak w skardze błędnie podał skarżący 3 metry) stanowiących część 30-tonowej wagi samochodowej. Skarżący podaje, że te prefabrykowane żelbetowe fundamenty nie są na trwale związane z gruntem i mogą zostać przemieszczone. Posadowienie tych fundamentów nie stanowiło robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Stanowisko skarżącego nie jest zasadne. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe dwa fundamenty prefabrykowane stanowią niezbędna i konieczną część budowlaną wagi samochodowej. Bez tych fundamentów waga samochodowa nie mogłaby być użytkowana zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Podstawowe znaczenie ma ustalenie okoliczności, czy waga samochodowa może zostać uznana za obiekt budowlany (budowlę) w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.). W świetle art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego obiekt budowlany stanowi: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi; b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Pod pojęciem budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Mając powyższą definicję budowli, a zwłaszcza ostatni fragment tej definicji zgodnie z którym budowlą jest także fundament pod urządzenia lub maszyny, jeżeli tenże fundament stanowi odrębną pod względem technicznym część danego urządzenia lub maszyny (przedmiotu), a przy tym fundament wraz ze znajdującym się na nim urządzeniem lub maszyną stanowią całość użytkową niezbędną do prawidłowego funkcjonowania. Odnosząc tę definicję do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skoro niezbędnym warunkiem korzystania (a nawet samego zamontowania) stalowej wagi samochodowej jest posadowienie jej na fundamencie, to fundament ten stanowi samodzielną budowlę. Także w orzecznictwie sądów administracyjnych zaliczenie do kategorii budowli fundamentów pod wagi samochodowe nie budzi wątpliwości. Tak orzekł np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 265/15, opub. w LEX nr 1803332 oraz w istocie także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 722/15, opub. w LEX nr 1959031. Trafnie wskazały na to organy obu instancji, że sam sposób wykonania owych fundamentów nie ma zasadniczego znaczenia w sprawie. Istotą fundamentu jest stabilizacja urządzenia lub pozostałej części obiektu, Fundament stanowi element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli lub maszyn i z reguły wykonany jest z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni a nawet z drewna. Pod wpływem przekazywanych obciążeń dochodzi do odkształceń gruntu, co z kolei powoduje osiadanie budowli lub urządzenia zamontowanego na fundamencie. Ze względu na sposób usadowienia fundament może być wykonany jako ława fundamentowa lub stopa fundamentowa, ale także jako np. płyta fundamentowa. W tej sprawie nakazane do rozbiórki oba fundamenty mają charakter płyt fundamentowych. Nie ma znaczenia dla definicji fundamentu ani okoliczność, że obie płyty fundamentowe stanowią prefabrykaty (gotowe fundamenty) ani okoliczność, że one same zostały zamontowane na uprzednio przygotowanych miejscach (utwardzonych odpowiednim podłożem), a nie np. na fundamentach "wylanych" na odpowiedniej głębokości terenu. Okoliczność, że fundament ten można usunąć nie oznacza, że sama waga samochodowa nie jest na wiązana z gruntem. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w tej sprawie fundamenty pod wagą samochodową (jak i sama waga samochodowa) ma charakter takich robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę w świetle art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga się od robót polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych. Ta sprawa nie dotyczy nakazu rozbiórki samej konstrukcji wagi samochodowej obejmującej część mechaniczna wagi, a więc art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego w ogóle nie znajduje zastosowania. Sąd nie podziela sugestii skarżącego, zgodnie z którą roboty budowlane polegające ma posadowieniu fundamentów mających charakter niepołączonych trwale z gruntem, nie podlegają ani pozwoleniu na budowę ani zgłoszeniu. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego tymczasowy obiekt budowlany to taki obiekt, który jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Procedurze administracyjnej określonej w Prawie budowlanym podlega wykonanie (zamontowanie) także tymczasowych obiektów budowlanych, jeżeli termin ich funkcjonowania (korzystania z nich) trwa dłużej niż 120 dni liczony od daty zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 12 Prawa budowlanego). Z akt sprawy wynika, że fundamenty objęte w tej sprawie nakazem rozbiórki jak i sama waga samochodowa pełniła swoje funkcje przez okres znacznie dłuższy niż 120 dni (pierwsze oględziny organu I instancji w dniu 13 stycznia 2014 r. wykazały że waga samochodowa istniała już wraz z fundamentami), a sam inwestor nie zamierzał traktować tej wagi jako urządzenia tymczasowego podlegającego przenoszeniu. Wręcz przeciwnie, jak wskazywał to inwestor, sama waga samochodowa stanowi jedno z podstawowych urządzeń dla prowadzenia działalności gospodarczej w tym miejscu. Sąd nie dostrzegł istotniejszych uchybień w postepowaniu organów administracji w tej sprawie co do prawidłowości stosowania art. 48 Prawa budowlanego. Skoro ponad wszelką wątpliwość organy prawidłowo ustaliły, że inwestor realizując obiekt budowlany (fundamenty) nie posiadał pozwolenie na budowę, to należało wdrożyć procedurę legalizacyjną. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 24 marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestora do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością oznaczona jako działka nr [...] na cele budowlane, oświadczenia o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją ustalająca warunki zabudowy, egzemplarze projektu budowlanego oraz inwentaryzacje do dnia 31 maja 2014 r. Jak wynika z akt sprawy, poza jednym pismem skarżącego stanowiącym uzasadnienie do wyłącznego władania terenem nieruchomości przez inwestora, inwestor nie przedłożył żadnego z wymaganych dokumentów. Sąd nie może zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że tak wyznaczony termin był stanowczo zbyt krótki i niemożliwy do dochowania przez inwestora. Wprawdzie organ I instancji wyznaczył okres około 2 miesięcy na dołączenie wymaganych dokumentów, ale mając na uwadze sam charakter samowoli budowlanej, polegających na zamontowaniu dwóch płyt fundamentowych o wymiarach 1,5 metra x 0,3 metra nie sposób uznać, że przez okres 2 miesięcy nie było możliwości zlecić sporządzenie projektu budowlanego dotyczącego tylko owych dwóch płyt. Sąd z doświadczenia wie, ze taki projekt zawierałby co najwyżej kilka stron. W przypadku braku planu miejscowego, inwestor winien wystąpić o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla owych dwóch płyt fundamentowych i także ustalenie warunków zabudowy dla takiej inwestycji nie powinno trwać dłużej niż maksymalny termin kodeksowy, czyli 2 miesiące (art. 35 § 3 K.p.a.). Co dodatkowo należy podnieść, jak wyraźnie to oświadczył inwestor na rozprawie, nie wystąpił o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy ani o sporządzenie jakiegokolwiek dokumentu na potrzeby tej sprawy. Ponadto mimo upływu zakreślonego przez organ I instancji terminu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwlekał z wydaniem nakazu rozbiórki i swoją decyzję wydał dopiero 9 września 2014 r., czym w sposób nieformalny przedłużył inwestorowi termin do składania wymaganych dokumentów o dodatkowe 3 miesiące (czerwiec 2014 r. - sierpień 2014 r.). Tym samym skoro inwestor nie spełnił warunków wymaganych do legalizacji, w pełni zasadnym było wydanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki. Nie mają znaczenia dla wydanej w sprawie decyzji oraz oceny legalności prowadzonych postępowań okoliczności dotyczące rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, ani też powoływana w skardze opinia budowlana oraz informacje uzyskane od Zarządu Dróg Powiatowych. Z opinii budowlanej (akta organu odwoławczego, karty nr [...]) w ogóle nie wynika, aby na montaż fundamentów było wymagane pozwolenie na budowę, a jedynie z opinii tej wynika, że przeniesienie owych fundamentów nie wymaga pozwolenia na rozbiórkę. Informacja od Zarządu Dróg Powiatowych dotyczy warunków przetargu nieograniczonego na dostawę elektronicznej wagi samochodowej z montażem i wprawdzie w odpowiedziach na pytania oferentów Zarząd ten wskazał, że w jego ocenie montaż fundamentów takiej wagi nie wymaga pozwolenia na budowę, ale ten pogląd nie ma znaczenia w tej sprawie. Sąd nie podziela stanowiska zajętego zresztą w innej sprawie przez Zarząd Dróg Powiatowych i nie znajduje żadnych podstaw aby stwierdzić, że na podstawie tego poglądu błędną wykładnię przepisów należy przypisywać organom nadzoru budowlanego w tej sprawie. Sąd nie może zweryfikować prawidłowości uzyskania przez inwestora ustnej informacji od pracownika Urzędu Miasta co do wymogów realizacji fundamentów pod wagę samochodową. Taka informacja, gdyby nawet istniała, nie mogłaby zmienić wykładni prawa zastosowanej w tej sprawie przez organy nadzoru budowlanego. Nie można uznać, że ustna i dodatkowo błędna informacja udzielona przez pracownika jednego z organów administracji ma przesądzające znaczenie w danej sprawie i uniemożliwia organom prawidłowe działanie. Tym niemniej gdyby rzeczywiście pracownik Urzędu Miasta udzielił skarżącemu błędnej informacji, byłoby to naganne zachowanie tego pracownika. Sąd jednak nie stwierdza w działaniu w tej sprawie organów nadzoru budowlanego naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 K.p.a. w związku z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, są niezasadne. Organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 77 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Materiał dowodowy został zebrany w stopniu niezbędnych do należytego i rzeczywistego ustalenia stany faktycznego sprawy. Także zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. poprzez wyznaczenie stronie nazbyt krótkiego i nierealnego terminu do przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego – nie jest uzasadniony, bowiem termin ten był dostateczny do zgromadzenia wymaganych dokumentów, a na pewno do podjęcia czynności celem uzyskania tych dokumentów. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 48 ust. 2 i ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i art. 28 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 7 w związku z art. 3 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego poprzez brak uznania przez organy administracyjne, że przedmiotowe prefabrykaty nie pozostają trwale związane z gruntem i są takimi czynnościami montażowymi, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Jak zostało to wyjaśnione, przedmiotowe fundamenty stanowią odrębne budowle i ich montaż wymagał uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Trafnie organy zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane było uzyskanie przez skarżącego pozwolenia na budowę i tym samym nakazanie rozbiórki dwóch fundamentów, a nie jak w skardze napisano "tablicy"? Zapewne podanie w skardze, że chodzi o rozbiórkę ... tablicy stanowi oczywistą pomyłkę pisarską. Tym samym skoro obowiązujące przepisy zostały prawidłowo zastosowane w sprawie przez organ II instancji, należało orzec o rozbiórce obiektu i taką decyzję w sprawie wydano. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło