II SA/Kr 1195/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź (spr.) WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 10 lipca 2025 r., znak WS-VI.7536.1.27.2025.AS w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 10 lipca 2025 r. znak: WS-VI.7536.1.27.2025.AS, po rozpatrzeniu odwołania spółki T. S.A., uchylono decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 marca 2025 r. znak: GS-14.6821.65.2024.PM w całości i orzeczono o zobowiązaniu M. G. do udostępnienia nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położonej w K., w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności związanych z podwyższeniem słupa linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], posadowionego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...] jedn.ewid. K., w okresie 6 miesięcy od wydania decyzji. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach: Spółka T. S.A. złożyła wniosek o wydanie na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm., zwanej dalej u.g.n.) decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu dojazdu umożliwiającego remont słupa elektroenergetycznego. Organ I instancji odmówił wydania wnioskowanej decyzji, gdyż w jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 124b ust. 1 u.g.n. Po pierwsze, cyt. przepis ma zastosowanie w przypadku, gdy podmiot nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na której zlokalizowana jest infrastruktura wymagająca remontu. Tymczasem spółka taki tytuł prawny posiada. Nabyła bowiem w drodze zasiedzenia służebność przesyłu na nieruchomości nr [...], co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-[...] w Krakowie z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...]. Po drugie, planowane do przeprowadzenia prace nie stanowią czynności wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n. W tym miejscu przytoczono wydane wcześniej decyzje odmawiające zobowiązania M. G. do udostępnienia nieruchomości z tego względu, że zakres zaplanowanych prac wykracza poza pojęcie remontu sieci, gdyż należy je uznać za przebudowę sieci. Od powyższej decyzji Spółka T. złożyła odwołanie, w którym argumentowała za koniecznością wydania wnioskowanej decyzji pomimo przysługującej jej służebności przesyłu. Jeśli natomiast chodzi o kwalifikację planowanych prac, wskazano, że ulepszenie i unowocześnienie poszczególnych elementów obiektu budowlanego mieści się w zakresie pojęciowym remontu. M. G. złożył pismo, w którym oświadczył, że nie odmawia spółce T. udostępnienia nieruchomości w celu przejazdu, domaga się jedynie odszkodowania w związku ze zniszczeniem drogi, które zapewne nastąpi. Odwołanie okazało się skuteczne, gdyż Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując M.G. do udostępnienia nieruchomości. Wojewoda wskazał, że przedmiotowe prace mają polegać na wymianie uszkodzonych i wyeksploatowanych konstrukcji linii, podwyższenia słupa wstawką o wysokości 4 metrów, wzmocnieniu fundamentów, wymianie przewodu odgromowego na przewód OPGW. Inwestor zapewnił, że niezwłoczne wykonanie powyższych prac jest niezbędne, a brak ich podjęcia grozi zerwaniem przewodów pod napięciem i awarią o rozległym zasięgu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu stanowią w świetle Prawa budowlanego przebudowę, rozbudowę lub nadbudowę obiektu. Nie można jednak definicji zamieszczonych w Prawie budowlanym przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględniania specyfiki tej regulacji i z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, wynikających z ustawy Prawo energetyczne. W szczególności art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 tej ustawy zobowiązuje operatora do zagwarantowania bezpieczeństwa i niezawodnego funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Wobec tego przeprowadzenie działań, mających na celu remont sieci może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b u.g.n., który to przepis jest narzędziem umożliwiającym wykonanie przez operatora ciążących na nim obowiązków. W konsekwencji Wojewoda ocenił, że objęte wnioskiem prace stanowią remont i mieszczą się w dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że fakt posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do nieruchomości nr [...] nie zwalnia go z obowiązku uzyskania zgody na korzystanie z innych działek stanowiących dojazd do tej nieruchomości, nawet jeśli wszystkie działki należałyby do tego samego właściciela. M. G. złożył skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez: a) zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności wadliwe ustalenie zakresu planowanych prac przez wnioskodawcę oraz nieuwzględnienie uprzedniego zgłoszenia o zamiarze przebudowy elektroenergetycznej sieci napowietrznej 110 kV relacji [...] na stanowisku słupowym nr [...], zlokalizowanym w rejonie ul. D. w K.; b) brak ustalenia, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody udostępnienia jej wnioskodawcy, przy czym organ błędnie przyjął, że przesłanka odmowy udostępnienia została spełniona, mimo iż wnioskodawca nie złożył żadnych propozycji w tym zakresie; - co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 124b ust. 1 u.g.n.; 2. art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez uchylenie decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona prawidłowa; 3. art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8, 7a i 6 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że planowane przez wnioskodawcę prace mieszczą się w pojęciu "remontu", podczas gdy charakter tych prac nie spełnia ustawowych przesłanek tego pojęcia. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 1145 ze zmianami, dalej u.g.n.), w szczególności art. 124b tej ustawy. Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. W myśl art. 124b ust. 2 u.g.n. decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1. Stosownie do art. 124b ust. 3 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 124b ust. 4 za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Zgodnie zaś z art. 124b ust. 5 obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej. Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ziściły się wszystkie przesłanki zastosowania art. 124b u.g.n., co prawidłowo wykazał organ II instancji. Po pierwsze, z wnioskiem w przedmiotowej sprawie wystąpił do organu T. S.A. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Spółka posiada sieć dystrybucyjną składającą się z linii energetycznych, przyłączy, oświetlenia drogowego, stacji elektroenergetycznych oraz transformatorów rozdzielczych. Istniejąca linia 110 kV relacji [...] jest linią dwutorową składającą się z [...] stanowisk słupowych, w tym m.in. słupa nr [...]. W ramach szerszego zadania planowana jest m.in. wymiana uszkodzonych i wyeksploatowanych konstrukcji linii w celu poprawy bezpieczeństwa energetycznego. Modernizowany słup objęty wnioskiem znajduje się na działce 173/10. Wnioskodawca posiada tytuł prawny do nieruchomości wynikający z postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-[...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...]. Zakres planowanych prac obejmuje podwyższenie słupa wstawką o wysokości 4 m, wzmocnienie fundamentu oraz wymianę przewodu odgromowego na przewód OPGW. W ten sposób T. S.A. realizuje swoje obowiązki operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawi z dnia 10 kwietnia 1997 r. prawo energetyczne. Z akt sprawy wynika także jednoznacznie, że brak było zgody właściciela działki nr [...] obr. [...] na jej udostępnienie. W aktach sprawy zalega obszerna korespondencja z właścicielem, który nie wyrażał bezwarunkowej zgody na wejście na teren nieruchomości (notatki ze spotkań pełnomocnika Wnioskodawcy z M. G., k. 1-5 a.a. organu I instancji). Kluczową i sporną w sprawie okolicznością jest kwalifikacja przedmiotowych prac jako remontu. Organ I instancji oraz Skarżący uważają, że przedmiotowe prace wykraczają poza pojęcie remontu, o którym mowa w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, lecz stanowią przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b. Stosownie do art. 3 pkt 8 p.b. przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Stosownie do art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. definiującego pojęcie przebudowy - należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak; kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Przebudowa wymaga, aby następowała zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem, że nie ulegną zmianie parametry charakterystyczne. Pojęcie remontu natomiast dotyczy wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 prawa budowlanego). Podkreślenia wymagam że planowane zamierzenie inwestycyjne obejmuje prace przy linii energetycznej 110 kV [...], a zatem przy jednym z elementów obiektu liniowego. Jak wynika z akt administracyjnych zachowane zostaną dotychczasowe istotne parametry techniczne i użytkowe obiektu, takie jak przebieg trasy linii elektroenergetycznej, jej parametry (napięcie, długość), miejsce położenia i zasadnicza konstrukcja słupa. Użycie nowych, nowocześniejszych materiałów, czy rozwiązań nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu. Wbrew zarzutom skargi wzmocnienie i przebudowa fundamentów wzmacniająca nośność konstrukcji, podwyższenie słupa oraz zastosowanie przewodu światłowodowego nie oznacza zmiany charakterystycznych parametrów obiektu liniowego (sieci elektroenergetycznej), której częścią jest objęty pracami słup energetyczny. Zauważyć należy, że przedmiotowy słup został posadowiony na działce w latach 50-tych. Planowane prace wpisują się zatem w obowiązki operatorów sieci przesyłowych wynikających z ustawy prawo energetyczne, w szczególności zagwarantowania bezpieczeństwa i niezawodności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. W podobnym duchu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1311/20). Skoro planowane prace swoim zakresem nie przekraczają remontu (to wobec sprzeciwu skarżących) mogły stanowić podstawę do wydania decyzji nakładającej obowiązek czasowego udostępnienia nieruchomości w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n. Prawidłowo zatem organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji o odmowie udostępnienia nieruchomości i orzekło zobowiązaniu Skarżącego do udostępnienia nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości w świetle materiału dowodowego. Zatem niezasadne są zarzuty naruszenia art.7, art. 77 §1, art. 80 i 107 §3 k.p.a. Nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe zarzuty skargi, a to wadliwe ustalenie zakresu planowanych prac oraz nieuwzględnienie uprzedniego zgłoszenia o zamiarze przebudowy elektroenergetycznej sieci napowietrznej 110 kV relacji [...] na stanowisku słupowym nr [...] zlokalizowanym w rejonie ul. D.. Jak wyjaśniono we wniosku T. S.A. realizuje większe zadanie polegające na poprawie stanu technicznego infrastruktury elektroenergetycznej poprzez wymianę uszkodzonych i wyeksploatowanych konstrukcji dwutorowej linii 110 kV [...]. Natomiast objęte wnioskiem prace dotyczą konkretnych już prac w obrębie odcinka linii przy stanowisku słupowym nr [...]. Wobec powyższego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.