II SA/Kr 1197/01
WyrokWSA w Krakowie2005-06-13
Skład orzekający: Andrzej Irla, Stanisław Biernat, Izabela Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej jest zasadne, jeśli osoba ta twierdzi, że udzielała schronienia Żydom w latach 1939-1945, a dowody na to są nieudokumentowane?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozbawienie uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej było zasadne, ponieważ Milicja Obywatelska nie była służbą państwową w rozumieniu ustawy o kombatantach. Ponadto, sąd stwierdził, że twierdzenia o udzielaniu schronienia Żydom, niepoparte dokumentacją i rekomendacją stowarzyszenia, nie mogły stanowić podstawy do przyznania uprawnień w ramach postępowania weryfikacyjnego.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją pozbawił B.P. uprawnień kombatanckich przyznanych z tytułu utrwalania władzy ludowej, wskazując na jego służbę w Milicji Obywatelskiej. B.P. w odwołaniu podniósł, że w latach 1939-1945 przechowywał w swoim domu Żydów. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, pouczając o konieczności udokumentowania wniosku i uzyskania rekomendacji stowarzyszenia. W skardze do sądu B.P. powołał się na świadków, którzy już nie żyją, i dołączył oświadczenia dwóch innych świadków. Organ wniósł o oddalenie skargi z powodu braku dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA : Stanisław Biernat / spr. / Izabela Dobosz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -
Decyzją z dnia [...] .2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich B.P. , ur. [...]., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1980 r., z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 1.06.1945 r. do 30.09.1945 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane B.P. uprawnienia kombatanckie, pełnił on służbę w Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach....
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nazwanym odwołaniem, B.P. podał, że w 1944 r. w S. przynosił żywność Żydom zamkniętym w getcie. To samo podał B.P. we wcześniejszym piśmie do Urzędu do Spraw Kombatantów, zarejestrowanym 12.05.2000 r.
W dniu [...].2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji dotyczące służby B.P. w Milicji Obywatelskiej. W odniesieniu do stwierdzeń strony dotyczących pomocy osobom narodowości żydowskiej organ pouczył stronę, że w celu uzyskania uprawnień z tytułu udzielania schronienia takim osobom, wymagane jest złożenie udokumentowanego wniosku wraz z rekomendacją stowarzyszenia.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.P. podał, że w jego domu przechowywano dwóch Żydów. Osoby, które mogłyby to poświadczyć, już nie żyją. Do skargi B.P. dołączył oświadczenia dwóch świadków.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że informacje o przechowywaniu Żydów były nieudokumentowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach....
Niesporne jest, że B.P. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej. W świetle orzecznictwa sądowego (por. np. uchwałę 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/00 ONSA 2001/1/3), Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Należy więc stwierdzić, że jedynym tytułem przyznania B.P. uprawnień kombatanckich była jego działalność w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., pociąga za sobą pozbawienie uprawnień kombatanckich.
Stosownie do art. 2 pkt 3 za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939-1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara śmierci.
Zdaniem Sądu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich z powyższego tytułu w ramach postępowania weryfikacyjnego dotyczącego pozbawienia uprawnień kombatanckich, ponieważ wniosek skarżącego odnoszący się do uprawnień z nowego tytułu był nieudokumentowany, a wnioskodawca nie dołączył rekomendacji właściwego stowarzyszenia kombatanckiego. Nie spełnione zostały zatem wymagania wynikające z ustawy o kombatantach....
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło