II SA/Kr 1198/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski NSA Jan Zimmermann (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 czerwca 2009 r. nr [....] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego Z.J. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1198/09 UZASADNIENIE Prezydent Miasta K. ostateczną decyzją z dnia 15 maja 2006 r. nakazał Z.J. usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego, składowanych na terenie działek nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w K. Wystawiono tytuł wykonawczy, wszczęto postępowanie egzekucyjne i Prezydent M.K. postanowieniem z dnia 19 lipca 2007 r. nałożył na Z.J. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł i obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł. W zażaleniu na to postanowienie Z.J. napisał, że przed datą wystawienia tytułu wykonawczego obowiązek został częściowo wykonany a w pozostałym zakresie jest w trakcie wykonywania. Ponadto zarzucił on, że tytuł wykonawczy faktycznie dotyczy innego podmiotu - nie jego, ale zobowiązanego nie będącego osobą fizyczną, zachodzi więc błąd co do osoby zobowiązanego. Stwierdził też, że ustawa o odpadach nie stwierdza, że obowiązki z niej wynikające podlegają przepisom o egzekucji administracyjnej. W dniu [...] 2008 r. Z.J. wniósł o "zakończenie postępowania" egzekucyjnego w związku z przeprowadzoną wizją lokalną wykazującą wykonanie obowiązku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 5 czerwca 2009 r. Nr SKO. [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Stwierdzono, że tytuł wykonawczy został skierowany prawidłowo do Z.J. , który prowadzi Przedsiębiorstwo Budownictwa Inżynieryjnego "[...] ". Uznano, że częściowe wykonanie obowiązku nie wyklucza zastosowania środka egzekucyjnego, który został dobrany prawidłowo. Nie zachodzą też przesłanki dla umorzenia grzywny w celu przymuszenia, gdyż - co wynika z kontroli w dniu [...] 2007 r. - obowiązek został wykonany po nałożeniu grzywny. W skardze wniesionej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. Jasiewicz zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 7 k.p.a. w zw. z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji przez uznanie, że tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko zobowiązanemu oznaczonemu jako podmiot nie będący osobą fizyczną może być podstawą egzekucji wobec skarżącego. Zarzucił również naruszenie art. 121 § 2 cyt. ustawy przez przekroczenie granic uznania wobec zastosowanego środka przymusu, gdyż organ nie wyjaśnił, dlaczego nałożono grzywnę akurat w tej wysokości i naruszenie art. 2 § 1 pkt 10 tej ustawy poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej wobec obowiązku nałożonego na podstawie ustawy o odpadach. Skarżący wywodzi, że wbrew opinii Kolegium to nie nałożona grzywna zmusiła go do wykonania obowiązku, gdyż obowiązek ten zaczął on wykonywać już przed jej nałożeniem (na jednej z działek w całości) i wykonał go do końca niezależnie od grzywny. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Istotą każdego środka egzekucyjnego, w tym istotą grzywny w celu przymuszenia, która to istota tkwi w samej nazwie tego środka, jest zmuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku administracyjnego. Dlatego też ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, póz. 1954 z późn. zm. cyt. dalej jako ustawa egzekucyjna) stanowi, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany (art. 7 ust. 3) oraz że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 § 1). Oczywistym sensem tych dwóch przepisów jest to, że w wypadku wykonania obowiązku dalsze zmuszanie do jego wykonania jest bezsensowne. Trzeba tu dodać, że postępowanie egzekucyjne, tak jak każde postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i jeżeli obowiązek został wykonany po wydaniu postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w pierwszej instancji a przed zakończeniem postępowania w drugiej instancji, to powinnością organu odwoławczego jest wyeliminowanie tego środka zgodnie z cyt. przepisami ustawy. Dwuinstancyjność postępowania nie oznacza bowiem tylko kontroli orzeczenia pierwszej instancji przez organ odwoławczy, ale merytoryczną kompetencję tego organu do orzekania w sprawie. Zasada ta powinna być oczywista dla pracowników organu odwoławczego. W świetle powyższych założeń działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jest w niniejszej sprawie podwójnie błędne. Po pierwsze, co przyznaje samo Kolegium w uzasadnieniu swojego postanowienia, wizja lokalna przeprowadzona w dniu [...] 2007 r. wykazała wykonanie nałożonego na Z.J. obowiązku usunięcia odpadów budowlanych z działek Nr [...],[...], przy ul. [...] w K. Obowiązek zatem został wykonany już po nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, ale przed wydaniem ostatecznego postanowienia w tej sprawie. Kolegium zapomniało w tej sytuacji o cyt. wyżej przepisie art. 7 ust. 3 ustawy egzekucyjnej i nie zauważyło, że w toku postępowania zażaleniowego stosowanie środka ustalonego w pierwszej instancji stało się niedopuszczalne. Kolegium utrzymało postanowienie pierwszej instancji w mocy, czyli tym samym zastosowało niedopuszczalny już środek egzekucyjny. Po drugie, wywód Kolegium na temat niemożności umorzenia postępowania egzekucyjnego jest tyleż niejasny, co nietrafny. Kolegium błędnie uważa, że w zaistniałej sytuacji nie może mieć zastosowania przepis art. 125 § 1 ustawy egzekucyjnej. Przeciwnie: zgodnie z tym przepisem wykonanie obowiązku ma prowadzić do umorzenia nałożonej grzywny. Powyższe przyczyny uzasadniają uchylenie obu postanowień wydanych w analizowanej tu sprawie. Zarzuty skargi nie okazały się trafne. W szczególności nie jest trafny zarzut błędu co do podmiotu zobowiązanego w tytule wykonawczym. Użyto tam zarówno imienia i nazwiska zobowiązanego, jak i nazwy jego firmy, co w świetle art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej było prawidłowe. W rezultacie, skoro zaskarżone postanowienie narusza prawo, Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.). O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 tejże ustawy.