II SA/Kr 120/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-03-28
Skład orzekający: Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie pomimo wezwania, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie pomimo wezwania sądu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak uzupełnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie, a działania strony polegające na składaniu niekompletnych wniosków mogą być uznane za próbę przedłużania postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek zawierał braki uniemożliwiające jego merytoryczne rozpoznanie. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie, powołując się na przebywanie za granicą. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.F. o przyznanie prawa pomocy wskutek wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2013r. pozostawiającego wniosek J.F. bez rozpoznania w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 października 2012r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia : pozostawić wniosek bez rozpoznania.
W dniu 12 lutego 2013 roku J.F. złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sadowych w sprawie swojej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2012r., nr [...] wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wniosek ten w rubrykach od 7 do 11 nie zawiera żadnych danych. W związku z brakami wniosku, uniemożliwiającym jego merytoryczne rozpoznanie, zarządzeniem z dnia 15 lutego 2013 roku referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie z czego utrzymuje się rodzina skarżącego, czy skarżący bądź jego najbliżsi posiadają nieruchomości, grunty, gospodarstwo rolne, czyją własność stanowi nieruchomość, w której skarżący zamieszkuje, potwierdzenie wydatków związanych z utrzymaniem, przedstawienie zeznania podatkowego za 2012r. wykazanie nieruchomości, cennych ruchomości, samochodów etc. Jakie posiada skarżący oraz osoby z nim gospodarujące, a także przesłanie wykazów i wyciągów z posiadanych kont bankowych z ostatnich trzech miesięcy. Przedmiotowe braki należało uzupełnić w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie uzupełnił wniosku. Natomiast pismem z dnia 25.02.2013r. syn skarżącego M.F. poinformował Sąd, że J.F. znajduje się za granicą i nie jest w stanie uzupełnić brakujących dokumentów w wyznaczonym terminie.
W konsekwencji w terminie wyznaczonym przez Sąd skarżący nie uzupełnił braków wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Stąd zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 marca 2013 roku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270).
Zarządzenie to wraz z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w terminie 7 dni od daty doręczenia orzeczenia doręczono skarżącemu w dniu 15.03.2013r.
W dniu 21 marca 2013r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw wniesiony przez J.F. od przedmiotowego zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W sprzeciwie tym skarżący podniósł, iż zarządzenie jest niesłuszne i krzywdzące. Korespondencja została odebrana przez pełnoletniego domownika, lecz nie mógł on zastąpić skarżącego w złożeniu wymaganych dokumentów, a złożone przez syna pismo należało uznać za informację dla Sądu wskazującą na uzasadnioną konieczność przedłużenia terminu do uzupełnienia wniosku.
Zgodnie z brzmieniem art. 260 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art.243 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się po pierwsze na urzędowym formularzu (art.252 § 2 cyt. ustawy) według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16.12.2003r. w sprawie określania wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2003r., nr 227, poz.2245). Po drugie wniosek ten powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradca podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art.252 § 1 cyt. ustawy).
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona, na wezwanie sądu jest zobowiązana złożyć w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 cyt. ustawy).
Skarżący, mimo wezwania Sądu do uzupełnienia braków wniosku, nie uzupełnił ich w terminie wyznaczonym przez Sąd, a do czego był już zobligowany zarządzeniem Referendarza Sądowego z dnia 15 lutego 2013 roku. Stąd w myśl art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) cyt. ustawy zasadnie Referendarz Sądowy zarządzeniem z dnia 6 marca 2013 roku pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy z powodu nie uzupełnienia braków w terminie.
Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w sprzeciwie nie spełnia on warunków do przyznania prawa pomocy w oparciu o przedstawiony wniosek. Wykreślenie (niewypełnienie) rubryk we wniosku o prawo pomocy nie jest równoznaczne z przedstawieniem rzeczywistego stanu faktycznego (majątkowego) skarżącego. Nie sposób dać wiary, że czteroosobowa rodzina (skarżący, jego żona i dwójka dzieci) utrzymuje się bez żadnych dochodów. Wniosek o prawo pomocy ma być wypełniony nie tylko w sposób formalny (poprzez zakreślenie każdej rubryki), ale zawierać treści merytoryczne - informacje umożliwiające Sądowi jego rozpoznanie. Wobec braków wniosku Sąd wzywa o jego uzupełnienie. Tak było również w niniejszej sprawie, a żądane przez Sąd informacje i zaświadczenia nie były trudne do przedstawienia, również pod względem czasowym. Tymczasem do dnia dzisiejszego żadne z żądanych przez Sąd oświadczeń, czy też dokumentów nie zostały przedstawione przez skarżącego. Dlatego też wniosek J.F. należało pozostawić bez rozpoznania, a jego działania w tym zakresie trudno inaczej ocenić jak nieudolną próbę przedłużania postępowania sądowego.
Odnośnie pisma z dnia 25.02.2013r. zawierającego wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku i złożenia stosownych dokumentów, to wskazać należy, że nie pochodziło ono od skarżącego, lecz od osoby trzeciej - syna skarżącego – M.F. , który nie był pełnomocnikiem skarżącego, nie działał jako jego pełnomocnik, ani też nie przedstawił stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania ojca w niniejszej sprawie. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do uwzględniania wniosku nie pochodzącego od strony postępowania sadowego, ani od pełnomocnika strony.
Z urzędu Sądowi jest wiadome, że skarżący występował i występuje w innych sprawach przed tut. Sądem, w których również składa niewypełnione wnioski o prawo pomocy, a wzywany o ich uzupełnienie prosi o przedłużenie terminu do dokonania tej czynności (np. w sprawie o sygn. III SA/Kr 1471/11, II SA/Kr 1412/10, II SA/Kr 624/11, II SA/Kr 460/11, II SA/Kr 725/12, II SA/Kr 51/12, II SA/Kr 50/12, II SA/Kr 48/12, II SA/Kr 49/12, II SA/Kr 1478/11, II SA/Kr 461/11, II SA/Kr 16/11). Skarżącemu jest więc bardzo dobrze znana procedura związana z uzyskaniem prawa pomocy w sądzie administracyjnym i niewątpliwe wie on ze swoich innych postępowań sądowoadministracyjnych, że wniosek o prawo pomocy musi być wypełniony, jak to ma być zrobione, jakie dokumenty mają być przedłożone wraz z wnioskiem oraz to, że braki formalne wniosku spowodują wezwanie go o ich uzupełnienie. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby skarżący – znając tok postępowania o przyznanie prawo pomocy – od razu prawidłowo wypełnił wniosek o prawo pomocy.
W konsekwencji przysługujące skarżącemu wnioski o prawo pomocy wykorzystuje on de facto do przedłużenia postępowania sądowego, które sam zainicjował, a nie w celu jakiemu służyć ma ta instytucja tj. zapewnienia dostępu do sądu osobom najuboższym.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 252, art. 257 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło