II SA/Kr 1201/15

Kraków, dnia 10 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg R. S., A. F., B. J. na decyzję Wojewody z dnia 13 sierpnia 2015 r. [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu A. F. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek A. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu tego postanowienia referendarz wskazał, iż wnioskodawca uzasadnił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym faktem braku jakichkolwiek dochodów i pozostawaniu na utrzymaniu syna A. we wspólnym gospodarstwie domowym. Na wezwanie o udzielenie dokładniejszych informacji A. F. wskazał, że nie otrzymuje żadnych świadczeń emerytalne - rentowych (wnosi o to, aby Sąd wystąpił sam do ZUS ze stosownym zapytaniem). Stwierdził tez, że obecnie syn jego – A. przebywa za granicą, nie ma z nim kontaktu, dlatego nie posiada wiedzy odnośnie punktów wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiada 1 pokój u syna. Syn zaś - jak wynika z rubryki nr.8 złożonego formularza wniosku - posiada mieszkanie 2 -pokojowe oraz działkę o pow. [...] m2. Wnioskodawca nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości bądź oszczędności. Referendarz uznał, że nie ma możliwości rzetelnej i pełnej oceny stanu majątkowego skarżącego i jego rodziny, a co się z tym wiąże - ustalenia, czy zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o jakie wnosi skarżący. Z tego powodu nie może uwzględnić wniosku. Od postanowienia tego A. F. wniósł sprzeciw podnosząc, iż z uwagi na wiek i stan zdrowia nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy. Pozostaje na utrzymaniu syna, który raz w miesiącu przesyła mu z zagranicy ok. [...] euro, która to kwota musi wystarczyć wnioskodawcy na zakup żywności, leków, środków czystości i utrzymanie zajmowanego przez niego pokoju. Zauważył również, że nie jest możliwe wykazanie, że pewne fakty nie mają miejsca np. że nie osiąga żadnych dochodów lub nie prowadzi działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., póz. 718), dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przepis art. 255 p.p.s.a. umożliwia zatem przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie referendarz sądowy uznał, że złożone oświadczenie jest niewystarczające dla oceny aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego, stąd na podstawie powołanego przepisu, wezwał wnioskodawcę o dodatkowe, szczegółowo określone w wezwaniu informacje. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, uniemożliwiając tym samym weryfikację oświadczenia o stanie majątkowym. Żadnych dokumentów nie dołączył również do sprzeciwu, co nie pozwala Sądowi na odmienną ocenę jego stanu majątkowego. Wnioskodawca uważa, że skoro nie posiada żadnego stałego zatrudnienia ani też dochodu z tytułu emerytury czy renty, to tym samym jest zwolniony z wykazywania swojego stanu majątkowego z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia tzw. dowodu negatywnego. Za stanowiskiem takim nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. to strona ma wykazać, że spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy. A. F. nie podjął w tym zakresie żadnych czynności poza wypełnieniem formularza PPF oraz zaproponowaniem (k. [...]) by Sąd zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu ustalenia czy skarżący pobiera jakiekolwiek świadczenia. Z uwagi na brak współpracy A. F. celem wykazania rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego, brak podjęcia jakichkolwiek działań na wezwanie referendarza i brak możliwości weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy co do braku jakichkolwiek dochodów poza przysyłanymi przez syna kwotami ok. [...] euro miesięcznie, zaskarżone postanowienie referendarza należało utrzymać w mocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a.