II SA/Kr 1202/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Budowlanej Spółdzielni Mieszkaniowej "I." W K. na decyzję Wojewody M. z dnia 19 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - skargę oddala. Decyzją z dnia 19 kwietnia 2000 r (...) Wojewoda M., po rozpatrzeniu odwołania Budowlanej Spółdzielni Mieszkaniowej "Inwestycja" w K., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (...) z dnia 6 marca 2000 r (...) którą odmówiono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. (...) z dnia 5 maja 1999 r (...) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę usługowo-mieszkaniowych budynków nr 1 i 2 wraz z infrastrukturą techniczną, drogami i zielenią na działce nr 199 obr. 22 Ś. przy ul. Ł.-N. w K. Powołując jako podstawę prawną art. 149 par. 3 w zw. z art. 145 par. 1 Kpa a organ II instancji ponadto art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w uzasadnieniu przyjęto, że Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "Inwestycja" nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wyżej wymienioną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla Spółdzielni Mieszkaniowej "G." albowiem w sprawie dotyczącej przedmiotowej inwestycji nie była stroną. Była nią natomiast Gmina K. jako właściciel działki nr 300/3 stanowiącej ul. N. Spółdzielnia "Inwestycja" domagała się zaś uznania za stronę z uwagi na zawartą w dniu 17 sierpnia 1997 r pomiędzy nią a Gminą Miasta K. umowę w sprawie realizacji zadania pod nazwą ul. Ł. w ramach tzw. inicjatywy społecznej wykonania dróg i chodników z zaznaczeniem, iż zarządcą będzie Spółdzielnia. Brak jakiegokolwiek wpisu w odnośnych dokumentach /kw, rejestr gruntów/ zarządu czy użytkowania wieczystego działki nr 300/ 3 jak również brak określenia przedmiotu i zakresu zarządu oznacza brak legitymacji wnioskodawcy do występowania w sprawie dotyczącej zabudowy terenu sąsiadującego z działką nr 300/3 w charakterze strony. Spółdzielnia "Inwestycja" nie ma bowiem w tym przypadku żadnego interesu prawnego którego dotyczyłoby postępowanie zakończone decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i pozwolenie na zabudowę działki nr 199 obr. 22 K.-Ś. Stąd też przyjąć należało brak przesłanek z art. 145 par. 1 Kpa do wznowienia postępowania i dlatego sprawę zakończono odmową wznowienia postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "Inwestycja" zarzuciła wydanym decyzjom naruszenie prawa z powodu odmowy wznowienia postępowania mimo, że jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną dla Spółdzielni Mieszkaniowej "G." tj. z powodu naruszenia art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. Podobnie jak wcześniej w toku postępowania odwołała się do postanowień umowy zawartej z Gminą Miasta K. a zwłaszcza jej par. 11 i par. 12 w których zapisano, że właścicielem obiektu /ul. Ł. - drogi, chodniki/ będzie Gmina Miasta K. a zarządcą będzie Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "Inwestycja". Obiekt ten po wybudowaniu w roku 1997 otrzymał nazwę ul. mjr. Ryszarda N. i od tego momentu zarządza nim Spółdzielnia ponosząc związane z zarządem koszty. Z ul. N. związane są także trzy inne obiekty wykonane we współpracy z Gminą w ramach lokalnych inicjatyw inwestycyjnych a mianowicie: kanalizacja sanitarna i opadowa biegnące w tej ulicy oraz oświetlenie ulicy. Z tego też tytułu wywodzi skarżąca swój interes prawny i przymiot strony postępowaniu którego wznowienia się domaga. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. podtrzymał wcześniejsze stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Dodał, że o ty m czy w danej sprawie określony podmiot jest strona postępowania administracyjnego decyduje konkretny przepis prawa materialnego. Gmina Miasta K. jako właściciel nieruchomości graniczącej z nieruchomością inwestora legitymuje się interesem prawnym i jako strona postępowania brała w nim czynny udział. Skarżąca Spółdzielnia nie jest natomiast zarządcą drogi w takim zakresie, który legitymowałby ją do udziału w postępowaniu w takim samym charakterze. Zarząd ustanowiony w drodze umowy cywilnoprawnej, o którym mowa wyżej wywiera wyłącznie skutki pomiędzy stronami tej umowy, i uzasadniać może jedynie istnienie po stronie Spółdzielni "Inwestycja" interesu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Jak wynika w akt działka nr 199 graniczy między innymi ul. N., stanowiącą drogę nr dz. 300/3. Decyzja którą chce podważyć Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "Inwestycja" w trybie wznowienia postępowania wydana została dnia 5 października 1999 r a nie jak z oczywistą omyłką podano w decyzjach zaskarżonych do Sądu - w dniu 15 października 1999 r. Jest to jednak uchybienie natury formalno-prawnej, które nie miało wpływu na wynik sprawy i powinno zostać sprostowane z urzędu w drodze postanowienia przewidzianego art. 113 par. 1 Kpa. Stąd też rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania należało uznać za zgodne z prawem. Sama bowiem Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "I." nie zaprzecza nawet, że właścicielem powstałej w wyniku podziału działek drogi stanowiącej ul. N. /nr działki 300/3/ jest Gmina Miasta K. Do drogi tej przylega działka nr 199 której zabudowy dotyczy decyzja z dnia 5 maja 1999 r. Z treści umowy, zawartej 17 sierpnia 1997 r pomiędzy Gminą Miasta K. a Budowlaną Spółdzielnią Mieszkaniową "I." wynika, że strony tej umowy podjęły się wspólnej realizacji zadania w trybie lokalnych inicjatyw inwestycyjnych obejmującego budowę 6120 m/2/ dróg, chodników i że partycypować miały w kosztach tego przedsięwzięcia: Gmina w 70 procent a Spółdzielnia w 30 procent. Były zatem inwestorami. W par. 11 postanowiono, że Gmina Miasta K. będzie właścicielem obiektu a Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "I." zarządcą obiektu. Do spraw nieuregulowanych umową postanowiono stosować przepisy Kc. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2000 r 13327/00 Sąd Rejonowy dla K.-P. Wydział Ksiąg Wieczystych odmówił wpisu na wniosek Spółdzielni - zarządu przedmiotowej drogi stwierdzając, że ustawa z dnia 6 sierpnia 1982 r o księgach wieczystych i hipotece, a w szczególności art. 16 ani żaden z przepisów szczególnych nie przewidują możliwości ujawnienia w księdze wieczystej tego rodzaju zarządu. Skarżąca Spółdzielnia domagała się uznania postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek innego podmiotu wyłącznie z tego powodu, że jest zarządcą drogi przyległej do terenu inwestora. Zagadnienia związane z administracją drogową, włącznie z określeniem zarządców dróg i zakresem zarządu reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./. Rzeczą stron umowy będzie zatem wyjaśnienie wszystkich ewentualnych wątpliwości w tej mierze. W świetle prawa budowlanego, a w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 stronami w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę są przede wszystkim osoby trzecie, których interesy objęte zostały ochroną w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej, oraz ochroną przed: pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, ze środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłóceniami elektrycznymi, promieniowaniem, przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Jedynie taka też osoba trzecia, jako strona zainteresowana zamierzeniem budowlanym powinna być traktowana jako strona w postępowaniu administracyjnym. Tymczasem skarżąca Spółdzielnia, jak już wcześniej wykazano, na żaden z interesów prawnych chronionych omawianym przepisem i innymi prawa budowlanego nawet nie powoływała się. Uprawnienie do podnoszenia ewentualnych zastrzeżeń w tej mierze służyło poza tym właścicielowi działki stanowiącej drogę, a więc Gminie która w postępowaniu rzeczywiście udział brała i która umową z dnia 17 sierpnia 1997 r nie przekazała działki nr 300/3 we władanie Spółdzielni jakim jest np. trwały zarząd ustanawiany w trybie rozdziału 5 działu II ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami czy odpowiadających mu przepisów poprzednio obowiązującej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W świetle utrwalonego już i jednolitego orzecznictwa Sądu nawet sam właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której ma być wzniesiony obiekt budowlany jest stroną postępowania administracyjnego tylko w takim zakresie, w jakim budowa ta może niekorzystnie oddziaływać na jego uzasadnione interesy. /Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 1987 r. IV SA 1017/86 - Kpa oraz ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z orzecznictwem, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o. rok 1998 praca zespołowa pod redakcją Romana Hausera - art. 135 teza 43/. W myśl art. 34 ust. 3 pkt 3 prawa budowlanego organ administracji stosownie do potrzeb może wymagać aby projekt budowlany, stanowiący podstawę do wydania pozwolenia na budowę zawierał oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o warunkach przyłączenia obiektu w. w. do dróg lądowych. Określenie tych warunków przez zarząd drogi, nie jest jednak podstawą żądania dopuszczenia takiej jednostki do udziału w danym postępowaniu jako strony. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy orzec należało jak w sentencji w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.