II SA/Kr 1202/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wiesławy F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki: 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, oba w zakresie sprostowania omyłki w tytule wykonawczym z dnia 23 września 1997 r. (...); 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, oba w zakresie sprostowania omyłki w postanowieniu z dnia 23 września 1997 r. (...); (...) Postanowieniem z dnia 18 marca 1999 r. (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N.-T., działając na podstawie art. 113 par. 1 i 3 w zw. z art. 126 Kpa sprostował z urzędu następujące omyłki: 1/ w postanowieniu o nałożeniu grzywny celem przymuszenia z dnia 23 września 1997 r. określoną wysokość grzywny "7.696 zł." zastąpiono kwotą "7.176 zł", a ponadto powierzchnię "29,6 m2" - zastąpiono powierzchnią "27,6 m2" 2/ w tytule wykonawczym z dnia 23 września 1997 r. wymiary "4,60x6,0 = 29,6 m2" zastąpiono wymiarami "4,60x6,0m = 27,6 m2". Zażalenie Wiesławy F. nie zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem z dnia 29 kwietnia 1999 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wywiedziono, że zgodnie z art. 113 par. 1 Kpa - organ administracji może z urzędu lub na wniosek prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki pisarskie. W sprawie niniejszej omyłka organu polega na błędnym przemnożeniu powierzchni obiektu objętego nakazem rozbiórki. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła Wiesława F. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła, że w decyzji z dnia 26 listopada 1996 r. (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w N.-T. nakazując dokonania rozbiórki nie wskazał powierzchni dobudowy, a uczynił to dopiero w piśmie przewodnim do Wojewody N. z dnia 24 stycznia 1997 r., gdzie powierzchnię tę określił "4x6 m2 = 24 m2". Wojewoda N. w swej decyzji z dnia 12 marca 1997 r. (...) utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu wskazał powierzchnię 27,6 m2, ale nie wskazał na jakiej to czyni podstawie. W postanowieniu i tytule wykonawczym z dnia 23 września 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w N.-T. powierzchnię dobudowy określił na 24 m2, a obecnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powierzchnię tę określa na 27,6 m2 czyli o 3,6 m2 więcej, ale będąca podstawą wydania tytułu wykonawczego decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N.-T. w ogóle nie określa jaką powierzchnię zajmuje dobudowany obiekt, a więc nie wiadomo co i o jakiej powierzchni należy rozebrać, a tym samym nie zawiera niezbędnego elementu do wyliczenia grzywny. W piśmie z dnia 21 lutego 2003 r. skarżąca poinformowała Sąd, że "sprawa jest najprawdopodobniej nieaktualna" bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji wyroku "odrzucił podejmowane decyzje wcześniejsze". Do pisma tego skarżąca załączyła wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2000 r. IV SA 2497/97, którym uchylono decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i poprzedzającą ją decyzję Wojewody N. z dnia 28 sierpnia 1997 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Dodatkowo podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 13 maja 1999 r., a więc termin do wniesienia skargi upływał w dniu 12 czerwca 1999 r., a jak wynika z prezentaty skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła w dniu 14 czerwca 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o odrzucenie skargi należy uznać za nie trafny. Rzeczywiście z prezentaty zamieszczonej na skardze wynika, że wpłynęła ona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 14 czerwca 1999 r., ale nadana została listem poleconym w Urzędzie Pocztowym w M. w dniu 11 czerwca 1999 r. Tak więc termin do złożenia skargi został zachowany. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi /art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/, przeto może ją rozpoznać w pełnym aspekcie zgodności z prawem, szerszym niż wynika to z zarzutów skargi. Przechodząc do meritum sprawy należy podnieść, że sprostowaniu mogą podlegać jedynie decyzje i postanowienia /art. 113 par. 1 Kpa i art. 113 par. 3 w związku z art. 126 Kpa/. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest reprezentowany pogląd, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym /zob. wyroki NSA z dnia 25 października 1996 r. I SAB/Wr 1/96 lub z dnia 11 grudnia 1999 r. II SA/Kr 1535/97/. Pogląd ten jest akceptowany również w literaturze /np. Piotr Przybysz - Egzekucja administracyjna - Dom Wyd. ABC str. 132 i przytoczona tam literatura/. Sąd w składzie obecnym podziela pogląd, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 Kpa. Wystawienie takiego dokumentu /tytułu wykonawczego/ jest czynnością z zakresu administracji dotyczącej stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa, nie mniej jednak skoro nie przybiera ono formy postanowienia czy decyzji - brak jest podstaw do jego sprostowania. W tej sytuacji w tym zakresie, zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji - wydane zostało bez podstawy prawnej /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/. Prostując postanowienie o nałożeniu grzywny, nie można jego treści oderwać od decyzji in merito, czyli od decyzji nakładającej określone obowiązki, czy przyznającej określone uprawnienia. Ta decyzja bowiem stanowi podstawę wydania tytułu wykonawczego, a z kolei tytuł wykonawczy stanowi podstawę do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny /art. 122 par. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - obecnie t.j. Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./. Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że organ I instancji nakazując rozbiórkę nie wskazał powierzchni samowolnie dokonanej dobudowy, a uczynił to dopiero w piśmie przewodnim do Wojewody N. z dnia 24 stycznia 1997 r., gdzie powierzchnię tę określił "4x6m2 = 24 m2". Wojewoda N. w swej decyzji z dnia 12 marca 1997 r., utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, tylko w uzasadnieniu wskazał powierzchnię 27,6 m2. Pamiętać jednak należy o tym, że uzasadnienie decyzji nie może być podstawą egzekucji, nie wynikają z niego dla strony żadne prawa ani żadne obowiązki. Uzasadnienie - to jedynie wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, która winna być sporządzona zgodnie z wymaganiami wynikającymi z art. 107 Kpa. Z akt sprawy, przedłożonych Sądowi, a Sąd orzeka na podstawie takich akt /art. 52 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/, nie można dokonać kontroli prawidłowości sprostowania postanowienia o nałożeniu grzywny. Nie mniej jednak zaznaczyć należy, że sprostowanie może dotyczyć tylko błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek - w drodze sprostowania nie może nastąpić uzupełnienie ani decyzji ani postanowienia, do czego właściwie zmierza postanowienie organu I instancji. W tej sytuacji skargę należy uznać za uzasadnioną i dlatego też na mocy art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 i art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.