II SA/Kr 1208/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E.S., i Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 21 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skargę oddala. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r., znak [,,,,] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 KPA stwierdziło niedopuszczalność zażalenia E.S. oraz Stowarzyszenia [,,,,] na postanowienie Samorządowego kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 lutego 2011 r., znak [,,,,] . W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postanowieniem z 16 lutego 2011 r., znak [,,,,] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało zażalenie E.S. oraz Stowarzyszenia [,,,,] na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione. E.S. oraz Stowarzyszenie [,,,,] wnieśli zażalenie na to postanowienie, wskazując na nietrafne zbadanie sprawy przez Kolegium, brak odniesienia się do istoty poruszonych spraw oraz lekceważenie zawiadomienia o przestępstwach. Kolegium zaznaczyło, że podstawą prawną postanowienia z dnia 16 lutego 2011 r. był art. 37 k.p.a. Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie jest zażaleniem odrębnym od przewidzianych w art. 141 - 144 k.p.a. Nie jest środkiem zaskarżenia wnoszonym od postanowienia, ale służy do kwestionowania przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Rozpoznanie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie odbywa się w formie postanowienia (także wówczas, gdy organ uznaje zażalenie na za nieuzasadnione), które ma charakter incydentalny i które jest niezaskarżalne. Zażalenie na postanowienie organu wyższego stopnia wydane w trybie art. 37 k.p.a. jest niedopuszczalne. W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza postanowieniem niedopuszczalność odwołania. Na podstawie art. 144 przepis ten stosuje się także do zażaleń. Dlatego też Kolegium stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie z 16 lutego 2011 r. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 kwietnia 2011 r., znak [,,,,] wniosła E.S. oraz Stowarzyszenie [,,,,] . W uzasadnieniu skargi zarzucono, że "postanowienie jest pozbawione logicznego sensu, ma na celu narazić tylko strony na dodatkowy koszt finansowy, zniechęcić i zmęczyć skarżących". W skardze wniesiono także zastrzeżenia do działań inspektoratu nadzoru budowlanego oraz prokuratury oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że jest ono prawidłowe a tym samym wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. 37 KPA, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub na podstawie art. 36 KPA lub w przepisach szczególnych, względnie na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Organ ten uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy przyjąć, że zażalenie przysługuje wówczas, gdy organ prowadzący postępowanie: nie załatwił sprawy niezwłocznie, nie załatwił sprawy przed upływem miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, nie załatwił sprawy w terminie określonym w przepisach szczególnych, zawiadomił stronę o zwłoce w załatwieniu sprawy i wyznaczył nowy termin, lecz strona kwestionuje ten termin, organ zawiadomił stronę o zwłoce w załatwieniu sprawy i wyznaczył nowy termin, lecz nie załatwił sprawy w tym nowym terminie. Jak słusznie zauważyło SKO, zażalenie to jest odrębne od przewidzianych w art. 141 - 144 KPA, nie jest środkiem zaskarżenia, ale służy kwestionowaniu przekroczenia ustawowego terminu do załatwienia sprawy administracyjnej. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 KPA jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu, i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (tak NSA w wyroku sygnatura IV SA 572/99). Jednocześnie złożenie zażalenia trybie art. 37 KPA jest warunkiem formalnym dla złożenia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego,; jeżeli skarga na bezczynność nie została zażaleniem tym poprzedzona, skarga podlega odrzuceniu. Na postanowienie wydane w trybie art. 37 KPA nie przysługuje jednak zażalenie. Równocześnie zgodnie z art. 134 KPA, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, ze postanowienie SKO z dnia 16 lutego 2011 r., w którym uznano że zażalenie Skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie jest nieuzasadnione, nie mogło być kwestionowane poprzez wniesienie nań zażalenia. Informacja na ten temat znalazła się w treści tego postanowienia ("postanowienie jest ostateczne i nie służy na nie zażalenie"). Jeżeli zatem Skarżący nie zgadzali się z treścią tego postanowienia, to właściwym dalszym sposobem postępowania było wniesienie skargi na bezczynność organu, w którym to postępowaniu Sąd badałby czy zarzut bezczynności organu jest zasadny czy też nie. Skoro jednak wniesione zostało zażalenie, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. słusznie stwierdziło jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 KPA. Dlatego, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, orzeczono jak w sentencji.