II SA/Kr 1215/25
WyrokWSA w Krakowie2025-12-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Darmoń, Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Asesor WSA Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3/dobę, która mieści się w zakresie art. 29 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jeśli teren inwestycji znajduje się w obszarze o złożonych warunkach gruntowych lub w sąsiedztwie osuwisk, a organ odwoławczy powołuje się na przepisy dotyczące ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych?Ratio decidendi
Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3/dobę, która jest urządzeniem budowlanym, nie wymaga pozwolenia na budowę, nawet w przypadku występowania złożonych warunków gruntowych lub sąsiedztwa osuwisk, jeśli nie narusza to przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub innych przepisów. Organy administracji nie mogą nakładać obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie przepisów dotyczących ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, gdyż te przepisy nie mają zastosowania do urządzeń budowlanych i nie łączą obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę z określoną kategorią geotechniczną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Wojewody Małopolskiego wobec zgłoszenia przez B. Z. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków. Organ I instancji uznał zgłoszenie za sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę ze względu na złożone warunki gruntowe i sąsiedztwo osuwisk, powołując się na przepisy dotyczące geotechniki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 10 lipca 2025 r., znak: WI-I.7840.5.48.2025.AŁ w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego rzecz skarżącej B. Z. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z 3 kwietnia 2025 r., znak: [...] Prezydent Miasta Krakowa wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia dokonanego przez B. Z. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3/d, teren inwestycji: działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], ul. [...] w K. .
Podstawą prawną sprzeciwu był art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U.2025.418) - zwanej dalej u.p.b. Organ I instancji przyjął, że zgłoszenie to jest sprzeczne z § 7 pkt 9 uchwały Rady Miasta Krakowa nr XXI/268/07 z dnia 26 września 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Barycz" w Krakowie (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2007 Nr 827 poz. 5404), który stanowi: W obszarze objętym planem ustala się szczególne wymogi wynikające z potrzeb ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, w tym: (...)
9) obowiązek odprowadzania ścieków bytowo-gospodarczych i technologicznych do sieci kanalizacji sanitarnej; dopuszcza się - w sytuacji braku kanalizacji - odprowadzanie ścieków bytowych do szczelnych zbiorników bezodpływowych z istniejących w dniu wejścia w życie ustaleń planu budynków mieszkalnych, budynków mieszkalnych w zabudowie zagrodowej oraz budynków lokalizowanych w granicach terenu 1.O, jednak wyłącznie do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez B. Z. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 10 lipca 2025 r., znak sprawy: WI-I.7840.5.48.2025.AŁ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.2024.572) - zwanej dalej k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 u.p.b. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że planowana inwestycja polega na budowie przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków typu [...] o wydajności 0,80 m3/dobę wraz z przewodami kanalizacyjnymi i zraszaczem za pomocą, którego będą rozprowadzane oczyszczone ścieki. Zakres robót obejmuje roboty przygotowawcze, roboty ziemne, roboty demontażowe oraz roboty montażowe (ułożenie przewodów, posadowienie studzienki kanalizacyjnej i inspekcyjnej, posadowienie oczyszczalni, montaż urządzenia wodnego w postaci zraszacza powierzchniowego. Zgłaszana oczyszczalnia ścieków ma służyć zagospodarowaniu ścieków bytowo-gospodarczych z budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. . Teren inwestycji wskazano jako działka nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...].
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 u.p.b., z zastrzeżeniem ust. 6 i 7 tego artykułu, budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 u.p.b., właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej i jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy jest zgodna z przepisami prawa, w tym przepisami prawa miejscowego. Zatem zgłaszane zamierzenie inwestycyjne mieści się w katalogu obiektów budowlanych, dla których dopuszczalne jest zastosowanie uproszczonej procedury.
Wojewoda nie podzielił poglądu organu I instancji o niezgodności planowanej inwestycji z cytowanym wyżej zapisem planu miejscowego. Jego zdaniem z zapisu tego nie wynika, aby na terenie inwestycji istniał zakaz budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Przepis ten wskazuje jedynie, że do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach. Wobec braku nakazu realizacji zbiorników bezodpływowych i równocześnie braku zakazu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, organ uznał, że inwestycja nie narusza § 7 pkt 9 m.p.z.p.
Jednocześnie organ odwoławczy dokonał analizy całości przedłożonej do zgłoszenia dokumentacji, w wyniku czego dostrzegł inne niż omówione wyżej okoliczności uniemożliwiające przyjęcie przedmiotowego zgłoszenia.
Wojewoda ustalił, że działka inwestycyjna nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...] w K. jest usytuowana w terenie charakteryzującym się specyficznymi uwarunkowaniami. Co prawda działka nr [...] nie jest położona bezpośrednio na obszarze udokumentowanego osuwiska, niemniej jednak jest otoczona trzema osuwiskami (nr [...]), znajdującymi się bezpośrednio przy jej granicy.
Inwestycja została tak zaprojektowana, że wody pościekowe są odprowadzane za pomocą ponad trzydziestometrowego przewodu kanalizacyjnego do urządzenia wodnego (zraszacz), a następnie poprzez to urządzenie rozprowadzane na powierzchni gruntu. Zwraca się uwagę, że miejsce powierzchownego rozprowadzania oczyszczonego ścieku jest oddalone o ok. 14 m od granicy działki, gdzie znajduje się wspomniane wyżej, aktywne okresowo osuwisko. Podkreślić należy również, że zastosowane rozwiązanie dotyczące sposobu zagospodarowania oczyszczonych ścieków jest punktowe i składa się wyłącznie z jednego zraszacza, co powoduje kumulację rozprowadzanej na powierzchni gruntu wody. Fakt, że wody pościekowe są wylewane na grunt, a nie wprowadzane do niego za pomocą drenaży nie powoduje, że inwestycja nie oddziałuje na grunty znajdujące się w obszarze, gdzie zamontowany będzie zraszacz.
Kolejna okoliczność warta zaakcentowania dotyczy ukształtowania powierzchni działki inwestycyjnej. Jak wynika z mapy zasadniczej, we wschodniej części działki inwestycyjnej znajduje się wysoka skarpa, a z danych dostępnych na stronie msip.krakow.pl można odczytać, że teren inwestycji znajduje się w zasięgu strefy charakteryzującej się spadkiem terenu powyżej 12%. Analizując mapę zasadniczą dołączoną do zgłoszenia oraz wynikające z niej ukształtowanie terenu (spadki, ich kierunek i wysokości) dojść należy do następujących wniosków. We wschodniej granicy działki nr [...] znajduje się skarpa ze spadkiem na wschód (w kierunku granicy). Jednocześnie za wschodnią granica, tj. na działce nr [...] i [...] znajduje się jeszcze większa, około pięciometrowa, skarpa ze spadkiem na zachód (w kierunku działki inwestycyjnej). Zatem jedna skarpa ze spadkiem na wschód, a druga ze spadkiem na zachód tworzą swego rodzaju lej, do którego będą odprowadzane wody pościekowe z przydomowej oczyszczalni ścieków. Przy czym należy pamiętać, że oprócz samych skarp w tym miejscu znajduje się także osuwisko aktywne okresowo, którego zbocze może być podmywane przez gromadzone w tym terenie wody, powodując jego uaktywnienie oraz powiększenie. Zwraca się także uwagę, że grunty występujące w tym obszarze są średnio, słabo i bardzo słabo przepuszczalne, co spowoduje m.in. odpływ wód pościekowych w niższe części terenu działki inwestorki (wynika z opinii hydrogeologicznej), czyli w kierunku osuwiska.
Wojewoda zwrócił też uwagę, że w opinii hydrogeologicznej, dołączonej do zgłoszenia, geolog określił proste warunki gruntowe, natomiast zgodnie z zapisem § 9 ust. 3 planu miejscowego "Na terenach MN, RM, Uo - znajdujących się poza granicami obszarów określonych w ust. 1 i 2 - wskazuje się złożone warunki gruntowe dla potrzeb ustalania formy opracowania dokumentującego geotechniczne warunki posadawiania obiektu budowlanego".
Następnie przywołano zapisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U.2012.463). § 4 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych.
Na podstawie analizy powyższych przepisów oraz w związku z założeniem dotyczącym występowania złożonych warunków gruntowych, wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzić należy, że konieczne jest aby projektant określił kategorie geotechniczną przedmiotowej oczyszczalni ścieków. Zwraca się bowiem uwagę, iż w zależności od przyjętej kategorii geotechnicznej różny jest zakres i forma opracowania dokumentacji geotechnicznej. Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia, w przypadku obiektów budowlanych I kategorii geotechnicznej opracowuje się opinię geotechniczną. Zaś dokumentacja geologiczno-inżynierska jest wymagana w przypadku określenia III kategorii geotechnicznej lub II kategorii w złożonych warunkach gruntowych (§ 7 ust. 3 ww. rozporządzenia).
Wojewoda zaznaczył, że ma świadomość, że w dołączonej do zgłoszenia opinii geologa znajduje się informacja: budowa biologicznej oczyszczalni ścieków bytowych z powierzchniowym systemem infiltracji wód pościekowych do środowiska nie pogorszy stanu środowiska naturalnego, w tym wód podziemnych. Nie będzie oddziaływać negatywnie na otoczenie oraz znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie grunty sąsiednie. Nie będzie oddziaływać negatywnie na znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie osuwiska nr [...]. Organ odwoławczy nie kwestionuje powyższych wniosków oraz nie przesądza, że inwestycja nie może powstać. Natomiast wymaga ona uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż znajduje się w terenie o złożonych warunkach gruntowych a w takiej sytuacji tylko na etapie pozwolenia na budowę może powyższe zweryfikować organ administracji architektoniczno-budowlanej na podstawie projektu budowlanego opracowanego przez uprawioną osobę, czyli projektanta, który między innymi określa kategorie obiektu budowlanego.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. Z., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym istotnego naruszenia art. 4 u.p.b., art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 15, art. 139, art. 107 § 1; pkt 4); pkt 6) oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędnie ustalony przez Wojewodę Małopolskiego stan faktyczny oraz prawny.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zwróciła uwagę, że Wojewoda przyznaje, że planowana inwestycja mieści się w zakresie robót podlegających trybowi zgłoszeniowemu z uwagi na treść art. 29 ust. 1 pkt 5 u.p.b. Wskazany przez organ jako podstawa prawna wydanej decyzji sprzeciwu art. 30 ust. 6 pkt 1) u.p.b. nie uprawnia organu administracji architektoniczno-budowlanej do nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do robót budowlanych, które są objęte obowiązkiem zgłoszenia.
Dalej skarżąca podkreśliła, że przydomowa oczyszczalnia ścieków nie jest obiektem budowlanym, lecz urządzeniem budowlanym i dlatego nie ma w tym przypadku zastosowania rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r. poz. 463) ani przepis § 9 pkt 3 planu miejscowego, zgodnie z którym "Na terenach MN, RM, Uo - znajdujących się poza granicami obszarów określonych w ust. 1 i 2 - wskazuje się złożone warunki gruntowe dla potrzeb ustalania formy opracowania dokumentującego geotechniczne warunki posadawiania obiektu budowlanego".
Skarżąca podkreśliła, że do zgłoszenia dołączyła "Opinię o warunkach hydrogeologicznych określająca warunki posadowienia przydomowej oczyszczalni ścieków" z dnia 06.03.2025 r. Nie została ona jednak dołączona do zgłoszenia budowy ze względu na zapisy Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r. poz, 463) a ze względu na zapisy § 11; ust. 5 ; pkt. 3) Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1311).
Wojewoda Małopolski w uzasadnieniu wydanej decyzji sprzeciwu wskazuje na rzekomo, wynikającą z zapisów dołączonej do wniosku zgłoszenia budowy "Opinii o warunkach hydrogeologicznych określająca warunki posadowienia przydomowej oczyszczalni ścieków" konieczność wymiany gruntu - żadnego takiego stwierdzenia w opinii jednak nie ma.
Zdaniem skarżącej Wojewoda próbuje oddalić od siebie jakąkolwiek odpowiedzialności za dopuszczenie do realizacji planowanego zamierzenia budowlanego, podejmuje próbę przerzucenia odpowiedzialności na projektanta oraz kierownika budowy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona wadliwa i wymaga uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest właściwa kwalifikacja robót budowlanych objętych zgłoszeniem w kontekście art. 29 i art. 30 u.p.b.
Zgodnie z art. 30 ust. 6 u.p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje;
4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.
Z kolei w myśl art. 30 ust. 7 u.p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:
1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4) wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b., jednakże wywody Wojewody Małopolskiego mające wykazać, że w objęta zgłoszeniem inwestycja wymaga pozwolenia na budowę są niejasne i nieprzekonujące.
Wojewoda przyznaje, że objęta zgłoszeniem oczyszczalnia mieści się w zakresie art. 29 ust. 1 pkt 5 u.p.b., zgodnie z którym budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 u.p.b. Istnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę organ odwoławczy wywodzi natomiast z treści rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 poz. 463). Zgodnie z § 4 ust. 4 tego rozporządzenia kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych. Wojewoda stwierdza: "Na podstawie analizy powyższych przepisów oraz w związku z założeniem dotyczącym występowania złożonych warunków gruntowych, wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzić należy, że konieczne jest aby projektant określił kategorie geotechniczną przedmiotowej oczyszczalni ścieków. Zwraca się bowiem uwagę, iż w zależności od przyjętej kategorii geotechnicznej różny jest zakres i forma opracowania dokumentacji geotechnicznej. Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia, w przypadku obiektów budowlanych I kategorii geotechnicznej opracowuje się opinię geotechniczną. Zaś dokumentacja geologiczno-inżynierska jest wymagana w przypadku określenia III kategorii geotechnicznej lub II kategorii w złożonych warunkach gruntowych (§ 7 ust. 3 ww. rozporządzenia)".
Żaden z przepisów rozporządzenia nie łączy obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę z określoną (wyższą) kategorią geotechniczną. Przeciwnie - z przepisu § 4 ust. 4 rozporządzenia można wywodzić, że w każdym przypadku jakichkolwiek robót budowlanych w sprawie kategorii geotechnicznej wypowiedzieć się musi projektant, a zatem jego stanowisko musi przybrać formę projektu budowlanego. Wniosek taki czyniłby art. 29 u.p.b. przepisem pustym i jest oczywiście błędny.
Zatem argumentacja Wojewody jakoby stwierdzenie złożonych warunków gruntowych implikowało obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wraz z zatwierdzeniem projektu budowlanego nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Już tylko na marginesie trzeba zauważyć, że tylko część instalacji obejmującej oczyszczalnię położona jest w terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem Uo. Wojewoda ustalił, że "wody pościekowe są odprowadzane za pomocą ponad trzydziestometrowego przewodu kanalizacyjnego do urządzenia wodnego (zraszacz), a następnie poprzez to urządzenie rozprowadzane na powierzchni gruntu". Ów przewód kanalizacyjny ze zraszaczem usytuowany jest w terenie oznaczonym w planie symbolem 3.Rsw (k. 52 akt administracyjnych), dla którego plan nie przewiduje skomplikowanych warunków gruntowych. Podkreślić też trzeba, że z dołączonej do zgłoszenia opinii o warunkach hydrogeologicznych wynika, że na tym terenie występują proste warunki gruntowe.
W drugiej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że art. 29 ust. 1 i ust. 3 u.p.b. określa zamknięty katalog rodzajów inwestycji, które podlegają trybowi zgłoszeniowemu. Ponadto dodatkowe warunki wprowadzają przepisy art. 30 ust. 6 i ust. 7 u.p.b. dla realizacji przedsięwzięć które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, jak również robót wykonywanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków. Tego rodzaju roboty wymagają pozwolenia na budowę nawet jeśli mieszczą się w katalogu z art. 29 ust. 1 i ust. 3 u.p.b.
W omawianym przepisie również brak jest regulacji łączącej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę z określoną kategorią geotechniczną obiektu budowlanego.
Zastosowana przez Wojewodę argumentacja dotycząca skomplikowanych warunków gruntowych i ewentualnego zagrożenia związanego z lokalizacją terenu inwestycji pomiędzy trzema osuwiskami mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Nie ma jednak racji organ odwoławczy gdy twierdzi, że podstawę sprzeciwu stanowi art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b.
Wreszcie skarżąca słusznie podnosi, że przydomowa oczyszczalnia ścieków nie jest obiektem budowlanym, lecz urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 u.p.b. (są to "urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki"). Na takim też stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 634/16 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Trzeba więc zgodzić się z twierdzeniem, że powołane wyżej rozporządzenie w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych ani przepis § 9 pkt 3 planu miejscowego nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania, bowiem odnoszą się wyłącznie do obiektów budowlanych.
Wojewoda Małopolski podkreśla lokalizację terenu inwestycji z bliskim sąsiedztwie trzech osuwisk oraz dwie skarpy tworzące "lej", do którego jego zdaniem odprowadzane będą wody z przydomowej oczyszczalni ścieków. Upatruje w tym pewnych zagrożeń, których uniknięcie ma zapewnić właśnie udział projektanta. Jego zadaniem będzie określenie kategorii geotechnicznej oczyszczalni oraz przejęcie odpowiedzialności za inwestycję (str. 10 – 11 decyzji: "osoby sporządzające dokumentację projektową odpowiadają za merytoryczną zawartość dokumentacji oraz dają rękojmię, że zastosowane rozwiązania budowlane nie będą stwarzać ryzyka dla ludzi i mienia zarówno na etapie prowadzenia robót budowlanych jak i na etapie użytkowania obiektu").
Skarżąca z kolei podkreśla, że teren inwestycji nie jest terenem osuwiskowym, a w opinii hydrogeologicznej dołączonej do zgłoszenia warunki gruntowo - wodne określono jako proste. Stwierdzono też, po przeprowadzeniu stosownych badań, że wykonanie inwestycji nie będzie oddziaływać negatywnie na otoczenie, na grunty sąsiednie ani na osuwiska (str. 7 opinii). Wbrew stanowisku Wojewody w opinii nie zalecono wymiany gruntu. Z kolei właśnie zastosowanie zraszacza, a nie innych rozwiązań (np. drenaży) autor opinii uznał za optymalne rozwiązane w tej konkretnej sytuacji. Zatem obawy Wojewody Małopolskiego o zapewnienie bezpieczeństwa w zakresie użytkowania przydomowej oczyszczalni ścieków wydają się nadmierne i nieuzasadnione.
Stanowisko organu I instancji jakoby lokalizacja oczyszczalni była sprzeczna z przepisem § 7 pkt 9 planu miejscowego jest wadliwe. Skoro plan miejscowy nie zakazuje jednoznacznie stosowania przydomowych oczyszczalni ścieków, to znaczy, że rozwiązanie to jest dopuszczalne, zwłaszcza w świetle przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który wprost je dopuszcza.
Jak wynika z powyższych rozważań, organy obu instancji w sposób nieprawidłowy przyjęły, że objęta postępowaniem inwestycja wymaga pozwolenia na budowę i błędnie zastosowały art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b., wnosząc sprzeciw od zgłoszenia.
Z tego względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 500 zł, którą uiściła ona tytułem wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło