II SA/Kr 1218/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek WSA Elżbieta Kremer sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r sprawy ze skargi T. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 marca 2001 r , Nr : [...] w przedmiocie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia [...] 2001r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu dzieci: A. i P. H. z pobytu stałego, z lokalu przy ulicy [...] o [...] w [...] . Jako podstawę prawną decyzji wskazano art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 1984r. Nr 32, poz. 174 z późn.zm./ zgodnie z którym organy gminy zobowiązane są do wydania z urzędu lub na wniosek stron decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która: utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił. W przedmiotowym lokalu zostali zameldowani małżonkowie T. H. i M. D. –H. wraz z małoletnimi dziećmi A. i P.. W 1993r. M. D. –H. otrzymała po rodzicach lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w [...] , gdzie zamieszkała wraz z dziećmi. Lokal ten stanowi centrum życiowe jej i dzieci. W dniu [...] kwietnia 1993r. M. D. –H. dokonała przemeldowania do lokalu przy ul. [...] w [...] , natomiast dzieci pozostały nadal zameldowane w lokalu przy ul. [...] w [...] . Zdaniem organu I instancji M. D. – H. zabierając małoletnie dzieci do lokalu przy ul. [...] w [...] zadecydowała o ich miejscu pobytu. Jak podnosi organ I instancji M. D. –H. twierdziła, że dzieci nie opuściły na stałe lokalu zajmowanego przez ojca T. H., ale równocześnie podawała, że nie wrócą do tego lokalu z uwagi, że ojciec ich nie akceptuje. Odwołanie od decyzji złożyła M. D. –H., która sprzeciwiła się wymeldowaniu dzieci A. i P.. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że lokal przy ul. [...] w [...] jest mieszkaniem własnościowym spółdzielczym, którego jest współwłaścicielem i nigdy nie zrezygnowała z praw do tego lokalu a tym bardziej dzieci. Dodała, że mieszkanie dzieci opuściły czasowo ze względu na chorobę męża i córki A., która jest dzieckiem specjalnej troski, nie była to rezygnacja z lokalu a tylko czasowe wyprowadzenie się. Nadto podniosła, że organ I instancji nie wykazał, że została spełniona ustawowa przesłanka tj utrata uprawnień do przebywania w lokalu przez dzieci. Zdaniem odwołującej się dzieci A. i P. nie utraciły uprawnień do przebywania w lokalu przy ul. [...] w [...] . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , po rozpoznaniu odwołania decyzja z dnia [...] marca 2001r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że w oparciu o zgromadzony materiał organ I instancji nie miał podstaw do przyjęcia, że w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art.15 ust.2 ustawy, a w szczególności, że w sytuacji wspólnego zamieszkiwania dzieci z matką tracą one uprawnienie do przebywania w lokalu przydzielonym rodzicom w trakcie trwania małżeństwa na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożył T. H.. W uzasadnieniu skargi podniósł, że M. D. –H. wraz z dziećmi A. i P. w 1993r. opuścili lokal przy ul. [...] w [...] i od tego czasu tj od 8 lat zamieszkują w lokalu przy ul. [...] w [...] , który stanowi ich centrum życiowe. Opuszczenie lokalu zdaniem skarżącego ma charakter trwały, a nie czasowy. Skarżący podnosi, że zameldowanie powinno być zgodne z miejscem faktycznego pobytu osoby, podczas gdy w przedmiotowej sprawie dzieci A. i P. pozostają zameldowane na pobyt stały w lokalu w którym od 8 lat nie mieszkają. Taki stan rzeczy, zdaniem skarżącego, jest niezgodny z stanem prawnym. Nadto powoduje, iż zmuszony jest ponosić wyższe opłaty za mieszkanie na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej, albowiem niektóre z opłat ustalane są w oparciu o liczbę osób zameldowanych w mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Wnosząc o odrzucenie skargi Kolegium Odwoławcze podało, że zaskarżona decyzja została złożona w placówce pocztowej w dniu [...] marca 2001 r., z jednoczesnym zawiadomieniem skarżącego /awizo/ o złożeniu pisma. Siedmiodniowy termin upływał [...] marca 2001 r. i zgodnie z art.44 Kpa z upływem ostatniego dnia tego okresu nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji w rozumieniu tego przepisu. Tymczasem jak podaje Kolegium skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wpłynęła dnia [...] maja 2001 r., a zatem z uchybieniem 30-dniowego terminu określonym przepisem art.36 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wnosi o oddalenie skargi. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi Kolegium podało, że zgodnie z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych do orzeczenia o wymeldowaniu niezbędne jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: utrata uprawnień do przebywania w lokalu, niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego i faktyczne opuszczenie lokalu. Kolegium podnosi, że na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego z dnia 29 grudnia 1989r. uprawnieni do zamieszkania w lokalu własnościowym spółdzielczym przy ul. [...] w [...] są: T. H., M. D. –H., A. H. i P. H.. Tym samym małoletnie dzieci A. i P. zdaniem Kolegium nie utraciły uprawnień do przebywania w przedmiotowym lokalu, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do ich wymeldowania. Zachodziła zatem konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, co zdaniem Kolegium musiało powodować uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tej daty nie została rozpoznana. Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie odrzucił skargi, albowiem skarga została wniesiona w terminie. Jak wynika z akt administracyjnych zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] marca 2001 r., natomiast skarga została złożona w dniu [...] kwietnia 2001r./data stempla pocztowego na kopercie/. Natomiast [...] maja 2001 r. skarżący, po wezwaniu przez sąd o dołączenie odpisu skargi, .złożył odpis skargi. Termin 30-dniowy do wniesienia skargi upływał zatem [...] kwietnia 2001 r" była to sobota, a skarga została nadana w urzędzie pocztowym w niedzielę 22 kwietnia 2001 r.. Zgodnie z art. 83 parag.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 12707, którą stosujemy również do spraw w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004r., Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy". Zgodnie z powołanym przepisem w przedmiotowej sprawie ostatni dzień terminu do złożenia skargi upływał w dniu [...] kwietnia 2001r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie odrzucił skargi, albowiem skarga została wniesiona w terminie, natomiast rozpoznał skargę merytorycznie. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Zgodnie z art. 145 parag. 1 pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /powołanej wyżej/ sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego reguluje art. 145 i 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. Art.145a Kpa stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r. /sygn.akt K 20/01 / orzekł, że art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji czasowy trwający ponad dwa miesiące nakładał obowiązek przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywaniu w lokalu w którym ma nastąpić zameldowanie jest niezgodny z art.52 ust. 1 i art.83 w zw. z art.2 Konstytucji /Dz.U. z 2002r. Nr 78, poz.716/. Wyrok wszedł w życie z dniem 19 czerwca 2002r. i z tym dniem art.9 ust.2 ustawy utracił moc prawną. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował również zmianę stanu prawnego regulującego przesłanki wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Artykuł 15 ust.2 ustawy stanowił bowiem, że "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art.9 ust.2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego..." Utrata mocy prawnej art. 9 ust.2 ustawy spowodowała, że decyzja o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust.2 ustawy może być wydana wówczas gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zameldowanie, wymeldowanie ma czysto rejestracyjny charakter i ma wskazywać miejsce faktycznego pobytu danej osoby. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Mając na uwadze zmianę stanu prawnego tj art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, regulującego możliwość wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, wynikłą z wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, oraz fakt, że art. 15 ust.2 ustawy / w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie wyroku Trybunał Konstytucyjnego/ stanowił podstawę prawną wydania decyzji przez organ II i I instancji, czyli spełniona została przesłanka dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracyjne winny przeprowadzić postępowanie uwzględniając zmianę stanu prawnego tj.art.15 ust.2 ustawy dotyczącego przesłanek wymeldowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.145 parag.1 pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, albowiem skarżący do zamknięcia rozprawy nie zgłosił takiego wniosku, mimo pouczenia przez Sąd o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie.