II SA/Kr 1219/05

Sygn. akt II SA/ Kr 1219/ 05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie : WSA Grażyna Firek ( spr. ) WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2005 r., nr Kol. [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na czynsz, dofinansowania do opłat na gaz oraz zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu leków skargę oddala II SA/Kr 1219/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] Kierownik Filii Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. na podstawie art.104, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. Dz.U.Nr 98 poz. 1071 z późn.zm.) oraz art. 3 ust.3 i 4, art.4, art.8 ust.1, art.14, art.17 ust.1 pkt 5, art.39, art. 102 ust.1 , art.104, art. 106 ust.1, 3 i 4 , art. 109 i art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64 poz.593 z późn. zm.) oraz upoważnienia Nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2004 r. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gmin i właściwości powiatu po rozpatrzeniu wniosku Nr [...] złożonego w dniu [...] 2005 r. odmówił K. K. przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego na czynsz, dofinansowania do opłat za gaz oraz zasiłku celowego na dofinansowanie na zakup leków. W jej uzasadnieniu organ l instancji wskazał, iż dochód K. K. wyniósł w miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku kwotę 257,30 zł, i tym samym w/wymieniony nie przekroczył ustawowego kryterium dochodowego, od którego uzależnione jest prawo do nabycia świadczeń z pomocy społecznej, a które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 416 zł., ale wnioskodawca nie przedstawił rachunków za zakup leków i ta okoliczność stanowiła o odmowie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup leków. W odniesieniu do wniosku o dofinansowanie do opłat za czynsz organ stwierdził, iż nie ma podstaw do udzielenia takiej pomocy z uwagi na to, że sam wnioskujący nie podjął żadnych czynności zmierzających do zamiany zajmowanego aktualnie mieszkania o powierzchni 57,50 m2 na mniejsze, co znacznie zredukowałoby koszty opłat za czynsz, natomiast odnosząc się do kwestii pomocy na dofinansowanie do opłat za gaz organ l instancji stwierdził, iż wnioskodawca wraz z wnioskiem przedstawił ten sam rachunek, na który został już objęty pomocą w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za gaz, a w związku z tym , zd. organu, nie ma podstaw do ponownego przyznania pomocy. W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie świadczeń w zakresie objętym jego wnioskiem , co uzasadnił swoją trudną sytuacją życiową i zdrowotną. Odwołujący się podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną, nie mogącą otrzymać stałej pracy zarobkowej, pomimo regularnego stawiania się w Urzędzie Pracy. Odwołujący się wskazał także, iż zadłużenie z tytułu opłat czynszowych stale wzrasta z uwagi na fakt, iż MOPS odmawia sukcesywnie pomocy na zapłatę czynszu. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] działając na podstawie art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 17, art. 39, art. 102, art. 106, art. 109, art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku - o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz art. 138 § l pkt. l Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zagadnienie zasiłku celowego, będącego przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie zostało uregulowane w art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64 z 2004 r. poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym " w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, lęków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu ". W myśl zaś art. 8 ust. 1 pkt 1 prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej, a z kolei dochód osoby samotnie gospodarującej oblicza się zgodnie z normą art. 8 ust. 3 ustawy w ten sposób, iż od dochodu osoby, który stanowi sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, odejmuje się: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w nin. sprawie wynika, iż odwołujący. się prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego miesięczny dochód wynosi 257, 30 zł. (dowód: karta nr 8) i tym samym odwołujący się nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do nabycia świadczenia z pomocy społecznej. Organ stwierdził także, iż z materiału tego wynika , że K. K. od lat objęty jest pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, regularnie uzyskując zasiłki na zakup żywności, dofinansowanie do opłat mediów i korzysta także z pomocy usługowej MDDPS "SOCIUS" w formie posiłków, a w miesiącu maju 2005 r. otrzymał pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 100 zł oraz na uregulowanie opłat energii w kwocie 33 zł. Kolegium podkreśliło, że celem pomocy społecznej, który został określony w art. 3 ustawy, jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, jest także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Kolegium podkreśliło także, iż świadczenia z pomocy społecznej mają na celu pomoc w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych obywateli a nie ich całkowite rozwiązywanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także, iż decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego specjalnego jest z mocy prawa decyzją podejmowaną w granicach uznania administracyjnego, polegającego na możliwości dokonania przez organ l instancji wyboru jednego z kilku dopuszczalnych rozstrzygnięć po przeprowadzeniu ustaleń stanu faktycznego i dokonaniu jego oceny i powołało w tej materii wyrok z dnia [...] 1981 r.(SA 820/81; ONSA 1981, z. l, poz. 57) , w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny z interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków". Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie określa wysokości zasiłku celowego i nie podaje kryteriów ustalenia tej wysokości, w związku z czym wyznacznikami ustalenia wysokości zasiłku są z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, z drugiej natomiast możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia [...] 1994 r. sygn. akt l SA 1649/93). Kolegium stwierdziło, iż w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego objęta odwołaniem decyzja nie narusza zasad ogólnych przyznawania świadczeń z pomocy społecznej oraz podkreśliło, że pomoc społeczna zgodnie z art. 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudności życiowych, których nie są w stanie pokonać, nie jest natomiast zadaniem pomocy społecznej permanentne utrzymywanie oraz rozwiązywanie problemów osób korzystających z pomocy społecznej. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, iż utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji nie pozbawia odwołującego się możliwości składania kolejnych wniosków o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, o ile wnioski te będą uzasadnione. W skardze od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. K. K. wniósł o jej zmianę zarzucając, że wysokość osiąganych przez niego dochodów nie przekracza "dopuszczalnych warunków na których przyznawane są świadczenia celowe z MOPS-u", że Kierownik Filii MOPS celowo i świadomie odmawia mu opłacenia mieszkania nawet w formie częściowej przez co został pozbawiony członkostwa w Spółdzielni Mieszkaniowej i grozi mu w każdej chwili eksmisja. Skarżący podkreślił, że jego trudną sytuację materialną stworzyły "nowe przeobrażenia polityczno-społeczne". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie , podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Stosownie do treści art. 151 cyt. ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do treści art.3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U.Nr 64 poz.593 ze zm./ pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W myśl zaś art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej, a z kolei dochód osoby samotnie gospodarującej oblicza się zgodnie z normą art. 8 ust. 3 ustawy w ten sposób, iż od dochodu osoby, który stanowi sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, odejmuje się: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie zaś z treścią art. 39 cyt. ustawy "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, lęków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu ". Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, miesięczny dochód wynosi 257,30 zł i tym samym nie przekracza kryterium dochodowego określonego w cyt. ustawie, uprawniającego do nabycia świadczenia z pomocy społecznej. Postępowanie to wykazało także, iż skarżący od lat jest objęty pomocą MOPS, regularnie uzyskuje zasiłki na zakup żywności, dofinansowanie do opłat mediów, korzysta z pomocy usługowej w formie posiłków, w maju 2005 r. otrzymał zasiłek celowy w kwocie 100 zł na zakup żywności oraz na pokrycie opłat za energię elektryczną w kwocie 33 zł. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika także, iż skarżący nie przedstawił ani żadnych rachunków za wykupione leki, czy tez recept do zrealizowania, a uzasadniając wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie opłat za gaz przedstawił rachunek z dnia [...] 2005 r., ten sam, który stanowił już podstawę do wcześniej przyznanego zasiłku celowego. Odnosząc przedstawione okoliczności faktyczne do przytoczonych wyżej zasad Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu l instancji są zgodne z prawem. Organy obu instancji uwzględniając i sytuację materialną skarżącego i cel na który zasiłki miały być przyznane, a także możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej słusznie uznały, że zachodzą podstawy do odmowy przyznania skarżącemu takich zasiłków. Podkreślić należy, że sam fakt nie przekroczenia kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej uprawniającego do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej, którą to okoliczność podkreślił skarżący w skardze, nie przesądza automatycznie o przyznaniu takich świadczeń, a stanowi jedynie jedną z przesłanek , która musi zostać spełniona, aby świadczenie można było przyznać. Uwzględnieniu i ocenie podlegają także inne przesłanki, wskazane wyżej, które łącznie z kryterium dochodowym dopiero przesądzić mogą o przyznaniu takiego świadczenia. Słusznie także podkreślił organ odwoławczy, iż celem świadczenia pomocy społecznej nie jest permanentne utrzymywanie oraz rozwiązywanie problemów osób korzystających z pomocy społecznej. Zatem fakt , ze skarżący do tej pory otrzymywał świadczenia z pomocy społecznej na różne cele nie mógł spowodować automatycznie uwzględnienia wniosków objętych nin. sprawą tj. o udzielenie pomocy społecznej na zakup leków, pokrycie opłat za gaz oraz opłat czynszowych, każdy z nich bowiem podlegać musiał odrębnej analizie i ocenie przy zastosowaniu wskazanych wyżej kryteriów określonych w ustawie o pomocy społecznej. Mając na uwadze przytoczone okoliczności na zasadzie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.