II SA/Kr 1221/01

Sygn. akt. II SA/Kr 1221/ 01 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska AWSA Wojciech Jakimowicz (spr) Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2004r sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2001 r, Nr :[...] w przedmiocie nienależnego świadczenia skargę oddala II SA/Kr 1221/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24 stycznia 2001 r., znak: [....] (sprostowaną w zakresie mylnie oznaczonej daty postanowieniem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia 8 lutego 2001 r., znak: ....) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. orzekł o uchyleniu w całości decyzji z dnia 5 października 2000 r, znak: [....] i odstąpieniu na mocy art. 41 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. jedn.: Dz. U. z 1998 r, nr 64, poz. 414 z późn. zm.) od żądania od A.C. zwrotu nadpłaconych kwot w wysokości: 50,10 zł za okres od marca do kwietnia 1998 r., 247,16 zł za okres od sierpnia do września 1999 r, 514,74 zł za okres od października do grudnia 1999 r., łącznie 812 zł, ze względu na to, że żądanie zwrotu udzielonego świadczenia stanowiłoby nadmierne obciążenie i niweczyło skutki udzielonej pomocy. Po rozpoznaniu odwołania A.C. z dnia 2 lutego 2001 r., w którym skarżący podniósł, że nie zgadza się z sentencją i uzasadnieniem zaskarżonej decyzji - co w rzeczywistości odnosiło się do decyzji z dnia 5 października 2000 r. - gdyż uniemożliwiono mu uzyskanie jednoznacznej odpowiedzi, czy dodatek mieszkaniowy jest dochodem oraz wniósł o uchylenie decyzji i zawieszenie postępowania, a także napiętnowanie postępowania Dyrektora MOPR w K. w związku jego postępowaniem nacechowanym złą wolą w stosunku do odwołującego się oraz przesłania stosownej sygnalizacji do Rady Miejskiej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 19 marca 2001 r., sygn. akt: [....] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że zaskarżona przez A.C. decyzja jest dla niego decyzją korzystną. Z kolei powołana w odwołaniu decyzja z dnia 5 października 2000 r. została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 28 grudnia 2000 r, sygn. akt: [....] uchylona w całości. W tej sytuacji organ l instancji zasadnie rozważył ponownie materiał dowodowy i wydał nową decyzję w sprawie, przy czym w związku z faktem, iż decyzja z dnia 5 października 2000 r. nie uzyskała waloru ostateczności, gdyż została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie można - jak to sugeruje odwołujący się - traktować postępowania w tej sprawie jako postępowania wznowionego . Kolegium podkreśliło, że w świetle art. 2a pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1988 r, nr 64, poz. 414 ze zmianami), określającego pojęcie dochodu, nie jest uzasadnione stanowisko skarżącego, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia dodatku mieszkaniowego jako składnika dochodu rodziny. W ocenie Kolegium decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa i nie ma podstaw do jej zmiany, a ponadto zmiana byłaby niekorzystna dla skarżącego. Do zarzutów skarżącego nie dotyczących meritum sprawy Kolegium się nie ustosunkowało, podkreślając, iż żądania skarżącego w tym zakresie wykraczają poza kompetencje Kolegium. W skardze z dnia 19 kwietnia 2001 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 marca 2001 r., sygn. akt: [....] A.C. zarzucił organowi odwoławczemu brak "rozpoznania istoty sprawy" wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że istotą sprawy jest nieuprawnione wznowienie postępowania z urzędu przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. skutkujące decyzją z dnia 5 października 2000 r. obciążającą skarżącego kwotą 812 złotych z tytułu rzekomo wyłudzonych świadczeń w postaci zasiłków okresowych. Organem właściwym do wznowienia postępowania nie był Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. , lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , co - zdaniem skarżącego wynika z art. 150 k.p.a. Zarzucono również organom administracji naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie przez nie, że dodatek mieszkaniowy stanowi dochód w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę z dnia 30 lipca 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Kolegium zaznaczyło, że zarzuty skarżącego nie pozostają w merytorycznym związku z wydaną decyzją. Zapadło bowiem korzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie, a tym samym spór stał się bezprzedmiotowy. Dodano przy tym, że art. 41 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej stanowi, że w wypadkach szczególnych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielonej pomocy, właściwy organ na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej może odstąpić od żądania takiego zwrotu. Z przepisu tego wynika zatem, że nawet wtedy, gdy istnieje obowiązek zwrotu wydatków przez świadczeniobiorcę lub gdy nawet został sporządzony tytuł egzekucyjny, właściwy organ może odstąpić od żądania zwrotu tych wydatków, przy czym może to uczynić zarówno na wniosek osoby zainteresowanej, jak i z urzędu. Z art. 43 ust. 1 i 3 cyt. ustawy z kolei wynika, że rozstrzygnięcie wniosku w sprawie świadczeń pomocy społecznej następuje w drodze decyzji. Takie ujęcie zagadnienia prowadzi do konkluzji, że jeżeli osoba, na której ciąży obowiązek zwrotu wydatków na świadczenia pomocy społecznej, zwróci się z wnioskiem o odstąpienie od żądania takiego zwrotu, właściwy organ ma obowiązek wydać nową decyzję a nie wznawiać postępowanie zakończone decyzjami o przyznaniu świadczenia okresowego. W świetle art. 2a ust. 2 ustawy o pomocy społecznej dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie bez względu na tytuł i sposób ich uzyskania. Z tych też względów dodatek mieszkaniowy wlicza się do dochodu. Na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2004 r. strony postępowania sądowego nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi A.C. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 marca 2001 r., sygn. akt: [....] z punktu widzenia jej zgodności z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Poza tak określonym przedmiotem kontroli Sądu pozostają zatem inne podniesione przez skarżącego okoliczności i żądania, np. napiętnowania postawy organów administracyjnych, czy też ograniczenia dostępu do dokumentacji finansowej MOPR w K. Kontroli nie podlega również decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia 5 października 2000 r, znak: [....] uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 grudnia 2000 r., znak: [....] , a zatem nie mogą być również rozpatrywane zarzuty podnoszone w stosunku do tej decyzji, a koncentrujące się na kwestiach związanych ze wznowieniem postępowania w sprawie. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 marca 2001 r., sygn. akt: [....] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia 24 stycznia 2001 r., znak: [....] w swej istocie i treści jest prawidłowa, gdyż kończy postępowanie w sprawie żądania od skarżącego zwrotu nadpłaconych kwot z tytułu świadczeń z pomocy społecznej w wysokości: 50,10 zł za okres od marca do kwietnia 1998 r, 247,16 zł za okres od sierpnia do września 1999 r., 514,74 zł za okres od października do grudnia 1999 r., łącznie 812 zł w związku z ustaleniem braku podstaw do żądania zwrotu tych świadczeń. Wbrew twierdzeniom skarżącego rozpoznano istotę sprawy i wydano decyzję dla niego korzystną której istotą jest właśnie odstąpienie od żądania od skarżącego zwrotu określonych wyżej kwot z tytułu świadczeń z pomocy społecznej. Przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestia ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej nie stanowiła przesłanki prawnej w niniejszej sprawie, a zatem zarzut naruszenia przez organy administracji prawa materialnego poprzez przyjęcie przez nie, że dodatek mieszkaniowy stanowi dochód w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej nie może odnieść skutku w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że jest on nieuzasadniony. Z przepisu art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy z 1990 r. o pomocy społecznej wynika bowiem, że świadczenia, uzyskiwane z tytułu dodatku mieszkaniowego, wliczane są do dochodu (por. wyrok NSA z 26 lutego 2001, l SA 2170/00, niepublikowany). Z powyższych powodów skargę, jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.