II SA/Kr 1221/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Komandytowa z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej [...] Spółka Komandytowa z siedzibą w K. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 1 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z. dnia 13 października 2004r. w sprawie- stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.) oraz art. 104 kpa, wymierzył administracyjną karę pieniężną w kwocie 295.777,00 złotych dla Spółki [...] Spółka z o.o." spółka komandytowa w K. Powyższa decyzja zawierała pouczenie, że przysługuje od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , ul [. ..], za pośrednictwem Wójta Gminy Z. w terminie 14 dni od jej doręczenia zgodnie z art. 127 § 1 i 2 kpa oraz art. 129 § 1 i 2 kpa. Decyzję Wójta Gminy Z. doręczono w/w Spółce dnia 23 czerwca 2008r. W/w Spółka wniosła za pośrednictwem Wójta Gminy Z. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc naruszenie przez organ administracyjny przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody oraz art. 7 i 107 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] października 2008r. Nr: [...], wydanym na podstawie art. 134 kpa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Spółkę "[...]" Sp.z o.o." Spółka Komandytowa w K. W uzasadnieniu Kolegium podało, że decyzja organu l instancji została prawidłowo doręczona odwołującej się na adres wskazany w dokumentach Spółki w dniu 23 czerwca 2008r., a datę tę potwierdza własnoręczny podpis "U. D. ", czyli osoby, która odebrała przesyłkę pocztową dla Spółki. Kolegium wskazało, że termin do wniesienia odwołania mijał 7 lipca 2008r., zaś odwołanie zostało złożone osobiście przez pracownika Spółki w dniu 8 lipca 2008r, co potwierdza pieczęć wpływu pisma do Urzędu Gminy w Z. pod numerem [...]. W związku z tym Kolegium stwierdziło, że odwołanie zostało złożone po czternastodniowym terminie przewidzianym do jego złożenia, co powoduje, iż decyzja organu l instancji z dnia [...] czerwca 2008r. jest ostateczna. Zdaniem Kolegium rozpatrywanie merytoryczne takiego odwołania stanowiłoby rażące naruszenie przepisów proceduralnych skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji Kolegium. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowa z siedzibą w K. , wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 134 kpa oraz art. 57 § 5 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 2008r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej została skarżącemu doręczona w dniu 23 czerwca 2008r. Skarżący wskazał, że w przepisanym prawem terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji organu l instancji wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Wójta Gminy Z. , co wynika z potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr [...] z dnia 4 lipca 2008r. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ art. 127 § 1 kpa (nie zaś jak błędnie podano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia art. 127 § 3 kpa) stanowi, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś w myśl art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skarżący podkreślił, że decyzja organu l instancji zawierała pouczenie, iż od decyzji przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem Wójta Gminy Z. w terminie 14 dni od jej doręczenia i wskazywała powołane powyżej przepisy prawa. Skarżący w swojej ocenie zastosował się do wskazanego powyżej pouczenia i zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem Wójta Gminy Z. w terminie 14 dni od doręczenia decyzji organu l instancji. Skarżący przyznał, że decyzja organu l instancji została mu doręczona w dniu 23 czerwca 2008r., natomiast zarzucił, że ustalenia SKO co do daty wniesienia odwołania są całkowicie błędnie - tj. niezgodnie że stanem faktycznym, ponieważ skarżący wniósł odwołanie, przesyłając przesyłkę poleconą za pośrednictwem Poczty Polskiej, a nie poprzez złożenie odwołania na dzienniku podawczym. Skoro zaś przesyłka z odwołaniem nadana została w dniu 4 lipca, a więc trzy dni przed upływem terminu do wniesienia odwołania, który mijał 7 lipca 2008r., nie było, zdaniem skarżącego, podstaw do zastosowania art. 134 kpa i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wskazał też, że w uzasadnieniu zaskarżonego Postanowienia SKO znalazło się stwierdzenie, iż "odwołanie od decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej złożone zostało osobiście przez pracownika Spółki w dniu 8.07.2008r. w dniu 18.10.2007r. (pieczęć wpływu pisma do Urzędu Gminy w Z. pod numerem [...])", co jest niezrozumiałe ze względu na podanie dwóch dat, z których druga przypada na okres przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto Kolegium podniosło, że z przedstawionego przez skarżącego potwierdzenia nadania przesyłki listowej nie wynika, jaka przesyłka została przesłana Wójtowi Gminy Z. , a pieczęć wpływu pod nr [...] jednoznacznie wskazują, że odwołanie zostało wniesione osobiści w dniu 8 lipca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, lub prowadzące do stwierdzenia jego nieważności bądź wydania aktu z naruszeniem prawa, określone są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 7 i art. 77 kpa, oraz art. 9 k.p.a. Prawidłowe jest stanowisko Kolegium, iż merytoryczne rozpatrywanie odwołania od decyzji ostatecznej organu pierwszej instancji stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Jak wynika z treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie- od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie natomiast z treścią § 1 tego przepisu odwołanie wnosi się do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej spółce w dniu 23 czerwca 2008 r. Wynika to z treści adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji Wójta Gminy Z. .(k.[...] akt adm.). Żadna ze stron okoliczności tej nie kwestionuje. W aktach sprawy administracyjnej zalega odwołanie skarżącej Spółki od decyzji organu pierwszej instancji, z widniejącą na prezentacje datą 8 lipca 2008r., oraz adnotacją "osobiście". Sprzeczne jest treścią powyższego zapisu, oraz zebranym w sprawie materiałem, poczynione przez Kolegium ustalenie, że odwołanie zostało wniesione osobiście przez pracownika spółki, bowiem brak jakiegokolwiek dowodu w aktach administracyjnych, że aby czynności złożenia odwołania miał dokonać pracownik spółki. Treść prezentaty nie wskazuje na to, kto, jaka konkretnie osoba, złożyła odwołania w dzienniku podawczym. Powyższe ustalenie Kolegium zostało zatem dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a. Podkreślić należy, co ma w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie, iż bezskuteczność wniesienia odwołania po terminie można nazwać względną. W razie uchybienia terminu legitymowany podmiot ma bowiem prawo podjąć czynności ukierunkowane na jego przywrócenie. Jeżeli taki podmiot nie podejmuje ich z własnej inicjatywy, organ odwoławczy powinien pouczyć go o prawie wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Takie zachowanie organu będzie wypełnieniem obowiązku wynikającego z określonej w art. 9 k.p.a. zasady udzielania informacji (por. G. Łaszczyca KPA komentarz do art. 129 kpa, [w] : G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz. Tom II LEX, 2007, wyd. II). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9. 11. 2006 r. , l OSK 6/06 (LEX nr 293175) orzekł : "Przepis art. 9 kpa, statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji państwowej obowiązek informowania strony i to niezależnie -od tego, czy jest ona osobą fizyczną czy prawną, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Obowiązek ten obciąża organ z urzędu, a jego bierność stanowi naruszenie prawa, bez względu na to, w jakiej fazie postępowania miało miejsce. Gdyby niespełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez profesjonalnego pełnomocnika , wówczas stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia aktu podjętego w takich warunkach". W sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem organ nie wydal rozstrzygnięcia zgodnie z powyższym obowiązkiem, tym bardziej, że strona wnosząca odwołanie działała bez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodne z art. 9 kpa pouczenie przez organ strony skarżącej o możliwości złożenia prośby o przywrócenie terminu niewątpliwie otworzyłoby proceduralną i faktyczną możliwość wyjaśnienia kwestii terminu wniesienia odwołania. Skoro organ obowiązkowi temu uchybił, skarżąca Spółka nie miała nawet możliwości przedstawienia swojego stanowiska dotyczącego zachowania terminu z art. 129 § 2 kpa, ani przedstawienia i zawnioskowania na tę okoliczność dowodów, które winny być przez Kolegium przeprowadzone i ocenione. Należy także w tym miejscu podkreślić, że w przypadku, gdy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania to organ odwoławczy może wydać postanowienie o uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 134 kpa, dopiero o ostatecznym rozstrzygnięciu kwestii przywrócenia terminu. Zaniechanie organu wyjaśnienia sprawy zgodnie z regułami wynikającymi z wyżej wskazanych przepisów kpa spowodowało, że zaskarżone postanowienie jest obarczone wadą wynikającą z braku wszechstronnego i należytego, a także zgodnego z interesem strony wyjaśnienia sprawy i zapadło przedwcześnie i z tych przyczyn narusza art. 134 kpa. Z uwagi na treść art. 106 § 3 p.p.s.a. i wynikające z tego przepisu ograniczenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym wyłącznie do przeprowadzenia niezbędnych dowodów uzupełniających z dokumentów, nie było zasadnym przeprowadzanie przez sąd dowodów, o których mowa w piśmie skarżącej z dnia 12. 01. 2009 r. Rozpatrując ponownie kwestię odwołań wpisu skarżącej od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] organ wyjaśni zgodnie z regułami wynikającymi ze wskazanych wyżej przepisów zachowanie przez skarżącą terminu wniesienia odwołania, przeprowadzając stosowne dowody, oraz podejmie niezbędne czynności w przypadku ewentualnego złożenia przez odwołującą się innych wniosków. Skoro zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem reguł wynikających z przepisów art. 7, art. 77, art. 9, art. 81 i art. 134 kpa, a naruszenia te miały niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy, należało w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 ustawy.