II SA/Kr 1222/09

Kraków, dnia 11 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 kwietnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym W dniu 7 grudnia 2010 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku podał, że jest po trzech zawałach serca. Wraz z żoną ma na utrzymaniu dwie uczące się córki. Wydatki na leczenie oraz utrzymanie nie pozwalają na dokonanie jakichkolwiek oszczędności. Skarżący podał, że jest na rencie i jest całkowicie niezdolny do pracy. Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.400 zł i składają się na niego renta pobierana przez skarżącego w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom, którego powierzchnię skarżący określił jako "poniżej 100 m2 – 60 m2" oraz działka o powierzchni 0,35 arów. Skarżący nie wykazał żadnych oszczędności, ani wartościowych przedmiotów. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym podniósł, ze jego sytuacja materialna i zdrowotna uległa pogorszeniu, pomimo tego, że dochód miesięczny skarżącego wzrósł w ostatnim czasie o 200 złotych. Skarżący podał, że jego stan zdrowa pogorszył się na skutek przebytego wstrząsu mózgu, którego doznał w dniu 1 marca 2010 r. i co spowodowało dodatkowe leczenie. Wskazał także, że nastąpiła podwyżka opłat za gaz, prąd, a także wzrosły koszty wyżywienia. Zaznaczył, że nie posiada w domu bieżącej wody, tylko korzysta ze studni. Do sprzeciwu skarżący dołączył dwie faktury za gaz i trzy odcinki opłaty za prąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Rozpoznając niniejszą sprawę wskazać należy, że złożony przez skarżącego wniosek jest drugim w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia z dnia 30 października 2009 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W następstwie wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z kolei postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie A.F. na postanowienie sądu z dnia 29 grudnia 2009 r. W następstwie powyższego skarżący zarządzeniem z dnia [...] maja 2010 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w dniu 7 grudnia 2010 r. złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do odrzucenia sprzeciwu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane, gdy osoba fizyczne wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Zaznaczyć należy także, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i powinno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Prawo pomocy powinno być więc udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu oraz bez majątku, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy, w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie przedstawił przede wszystkim aktualnych zaświadczeń o osiąganych dochodach (zarobkach żony). Zaznaczyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że jego sytuacja pogorszyła się. Jak wynika z informacji podanych przez skarżącego, wysokość miesięcznego dochodu podana w rozpoznawanym obecnie wniosku jest wyższa niż poprzednio wskazana o 200 zł. Stwierdzić należy, że posiadanie stałych dochodów, pomimo z pewnością ponoszonych kosztów zwykłego utrzymania całej rodziny powoduje, że obowiązek ponoszenia kosztów postępowania nie może zostać w stosunku do skarżącego wyłączony. W tym stanie rzeczy sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.