II SA/Kr 1223/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-19
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Małgorzata Brachel -Ziaja, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy użytkowanie części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego budowa nie została formalnie zakończona i nie zgłoszono jej do użytkowania, stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że użytkowanie części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na którego budowę zostało wydane pozwolenie, bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie, stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego i jest podstawą do wymierzenia kary pieniężnej. Okoliczności takie jak tymczasowe zamieszkiwanie, zły stan techniczny starego budynku czy brak środków na dokończenie budowy nie mają wpływu na zasadność wymierzenia kary ani na jej wysokość, która jest obliczana według ściśle określonych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej W.K. za nielegalne użytkowanie części budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Inwestor zamieszkiwał wraz z rodziną parter budynku, który był w budowie i nie został formalnie oddany do użytkowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył karę, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy. Skarżący podnosił, że użytkuje budynek czasowo i tylko z konieczności, a nie miał świadomości popełnienia czynu niedozwolonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja (spr) WSA Mariusz Kotulski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 maja 2009r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., znak; [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 par l pkt l w zw. z art. 123 i art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. z art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia W.K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] listopada 2008r, znak [...], którym wymierzono mu karę z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr 1 w D. gm. W. w wysokości [...] zł - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił przebieg postępowania administracyjnego, które zostało wszczęte na skutek pisma J. i T.N. złożonego w dniu 30. 09. 2008 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T. , dotyczącego m.in. budowy i użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr 1 w D. gm. W. W dniu 14.10. 2008r. w trakcie przeprowadzonych oględziny na działce nr 1 , stwierdzono, że na jej terenie znajduje się budynek mieszkalny będący w budowie, murowany, dwukondygnacyjny, parterowy z poddaszem użytkowym. Budynek jest wyposażony w instalacje: elektryczne, wod-kan i c.o.. Do budynku tego wykonane są też przyłącza: energetyczny napowietrzny, wody ze studni, kanalizacyjny do zbiornika na ścieki. Na parterze wykonano wszystkie instalacje i roboty budowlane są całkowicie zakończone. Parter budynku jest użytkowany. Podczas oględzin inwestor W.K. oświadczył, że mieszka wraz z rodziną w budynku mieszkalnym, który jest w budowie. Nie występował z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku, ani nie zawiadamiał o zakończeniu jego budowy. Użytkuje tylko parter budynku ponieważ poddasze nie jest jeszcze wykończone. Inwestor przedłożył decyzję Wójta Gminy W. Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę z dn. [...] marca 2000 r., znak: [...], - udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i zbiornika na ścieki.
Dnia [...]. 11. 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wydał zaskarżone postanowienie, którym wymierzył inwestorowi W.K. karę z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr 1 w D. , gm. W. w wysokości: [...] zł: Karę stanowi iloczyn stawki opłaty(s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) stosownie do wymogu art. art.59f ust. 1 - Prawa budowlanego, z tym, że stawka podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Szczegółowe wyliczenie
kary nastąpiło przy przyjęciu wielkości:
s = 500 zł x 10 (art.59f ust.2 i art.57 ust.7 -.Prawa budowlanego)
k = 2,0 - kat .obiektu l - budynek mieszkalny jednorodzinny
w = 1,0 - dla obiektów kat. l współczynnik wielkości obiektu jest zawsze l ,0
Wysokość kary wynosi: [...] zł,
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł inwestor W.K. podnosząc, że w nowym budynku mieszka czasowo. Faktycznie jeszcze zamieszkuje w starym budynku. Dopiero kompletuje dokumenty niezbędne do oddania budynku do użytkowania, co jest kosztowne. Użytkując budynek czasowo nie miał świadomości że popełnia czyn niedozwolony.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego i po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego przed organem l instancji oraz wydanego postanowienia, dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo budowlane.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest prawidłowość wydania przez organ l instancji postanowienia wymierzającego inwestorowi K.K. karę w wysokości [...] z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr 1 w D. , gm. W. , realizowanego na podstawie decyzji Nr [...]. Podstawę materialnoprawną postanowienia stanowi przepis art. 54 i 57 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego: "Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji." Natomiast przepis art. 57 ust.7 stanowi, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. l, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że wymierzenie kary jest zasadne. Z oświadczenia złożonego do protokołu podczas oględzin w dniu 14 października 2008 r. inwestora W.K. wynika, że mieszka on w przedmiotowym budynku wraz z rodziną. Użytkuje parter budynku, ponieważ poddasze nie jest wykończone. Fakt zamieszkania potwierdza załączony do protokołu materiał zdjęciowy. Nie jest więc wiarygodne twierdzenie żalącego się że użytkowanie tego budynku do chwili obecnej polega tylko na zajmowaniu go czasowym, "bo tak naprawdę zamieszkuje jeszcze stary budynek mieszkalny". Inwestor przystąpił do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w D. gm. W. , bez zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. Stanowi to naruszenie postanowień przepisu art. 54 ustawy Prawo budowlane i daje podstawę do wymierzenia inwestorowi kary, która została wyliczona w sposób prawidłowy.
We wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., podnosząc że nowy budynek użytkuje w niewielkiej części tj. część parteru- pozostała część budynku jest niewykończona gdyż nie posiada on środków na wykończenie budowy. Użytkuje więc wraz z rodziną niezbędną do życia część nowo wybudowanego budynku jedynie w okresie jesienno zimowym z konieczności; ze względu na stan starego budynku, który praktycznie nie nadaje się do zamieszkania . Po ostatecznym zakończeniu budowy nowego budynku zamierza uczynić zadość przepisom prawa i zgłosić ten fakt odpowiednim władzom.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Skarga nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy.
Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, że skarżący użytkuje nielegalnie budynek mieszkalny, którego budowa nie została zakończona. Skarżący zamieszkał wraz ze swoją rodziną na parterze przedmiotowego budynku, w dwóch wykończonych pomieszczeniach. Nie zostały zakończone roboty budowlane na drugiej kondygnacji budynku gdzie zgodnie z projektem jest przewidziane użytkowe poddasze, brak balustrad na wewnętrznej klatce schodowej i balkonie.
Z protokołu oględzin budynku przeprowadzonych z udziałem skarżącego w dniu 30. 09 2008 r. wynika, że parter budynku jest zamieszkały, przez skarżącego i jego rodzinę, co znajduje odbicie w dołączonej do akt w dokumentacji fotograficznej.
W świetle oświadczenia skarżącego złożonego w czasie naoczni do protokołu potwierdzającego fakt jego zamieszkiwania w budynku, który jest w budowie oraz okoliczność, że nie uzyskał on pozwolenia na użytkowanie budynku przed wykonaniem wszystkich robót ani nie zawiadomił właściwego organu o przystąpieniu do użytkowania budynku stan faktyczny jest bezsporny.
W decyzji Nr [...] Wójta Gminy W. z dnia [...]. 03. 2000 r. znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlany przedmiotowego budynku i udzieleniu pozwolenia na budowę jest zawarte pouczenie dla inwestora;
- w pkt.3 odpowiadające w treści przepisowi art. 54 prawa budowlanego o możliwości przystąpienia do użytkowania obiektu po zawiadomieniu właściwego organy o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten z we wskazanym terminie nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji
- w pkt.4 odpowiadające w treści art. 55 prawa budowlanego o możliwości przystąpienia do użytkowania obiektu: przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych pod warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie wydanego przez właściwy organ.
Przepis art. 57 ust. 7 prawa budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio
przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Stosownie do treści art. 59 f ust. 1 wymierzona kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego(w).
Zgodnie z ust. 2 art. 59f p. budowlanego stawka opłaty wynosi kwotę 500 zł
Organ w oparciu o przytoczone przepisy ustawy dokonał prawidłowego wymiaru kary.
Trzeba stwierdzić, iż bez znaczenia dla wyniku sprawy są podnoszone w skardze okoliczności, jakoby skarżący miał zamiar zgłosić użytkowanie dopiero po zakończeniu całości robót budowlanych, a nadto, że mieszka on w przedmiotowym budynku czasowo z uwagi na stan techniczny starego budynku nie nadającego się do zamieszkania. Te okoliczności nie mogą wpłynąć ani na zmniejszenie kary ani na odstąpienie od jej wymierzenia. Wysokość kary w przypadku samowolnego użytkowania nie zależy od uznania organu administracji. Zarówno stawka (500 zł) jest określona ustawą jak i sposób obliczania kary, w przypadku stwierdzenia naruszenia przez inwestora przepisów art. 54 lub 55 prawa budowlanego polegającego na nielegalnym użytkowaniu obiektu.
Biorąc pod uwagę powyższe skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu należało skargę jako bezzasadną oddalić na podstawie przepisu art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło