II SA/Kr 1225/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu sprzeciwu przez R. P. od zarządzenia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2009r. w dniu 8 stycznia 2010 r. w sprawie ze skargi M. P. i R. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 maja 2009 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia I zwolnić skarżącego R. P. od uiszczenia wpisu sądowego od skargi; II w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. W dniu 21 sierpnia 2009r. skarżący R. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie swej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 maja 2009r. wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarżący domagał się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na niskie dochody, biedę w rodzinie, brak stałych dochodów. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 13 listopada 2009r. pozostawił wniosek R. P. bez rozpoznania, ponieważ skarżący nie zastosował się do wezwania o uzupełnienie danych zawartych w formularzu o przyznanie prawa pomocy, a potrzebnych do oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. R. P. wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza, podnosząc, że jego żona M. P. również została wezwana do uzupełnienia swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy i informacje podane przez nią w piśmie z dnia 24 września 2009r. oraz załącznikach do tego pisma odnoszą się także do sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz trójką dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany ze sprzedaż warzyw i owoców. Z faktury VAT za energię elektryczną wynika, że opłata miesięczna wynosi około 260 zł, natomiast z dokumentów dotyczących podatku rolnego wynika, że rodzina skarżącego osiąga dochód ze sprzedaży owoców i warzyw szacowany na około 778 zł miesięcznie, przy czym jest to dochód osiągany sezonowo. M. i R. P. są właścicielami nieruchomości o pow. 0,87 ha, syn K. - o pow. 0,21 ha, oraz syn D. - o pow. 0,62 ha. Z oświadczenia skarżącego wynika także, iż posiada on dom o wymiarach 6m x 9m. Skarżący nie posiada cennych ruchomości ani oszczędności oraz korzysta z pomocy opieki społecznej na dożywianie dzieci w szkole. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy służy zabezpieczeniu prawa do sądu osób, które nie są w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem. Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia stronie prawa pomocy oraz co do zakresu tego prawa należy do sądu, który opiera się na oświadczeniu strony obejmującym dokładne dane o jej stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym. Wobec oświadczenia skarżącego zawartego w sprzeciwie Sąd uznał, że dane przedstawione przez żonę skarżącego mogą być podstawą oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego pod kątem przyznania mu prawa pomocy. W ocenie Sądu skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swoim i rodziny. Świadczy o tym wysokość comiesięcznych dochodów pięcioosobowej rodziny, w tym konieczności utrzymania trójki nieosiągających własnego dochodu dzieci, a także sezonowy charakter uzyskiwanego dochodu i brak oszczędności. Zdaniem Sądu obowiązek uiszczenia wpisu od skargi powodowałby zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej oraz mógłby spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych sobie oraz najbliższym. W tej sytuacji brak zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w praktyce pozbawiałby stronę prawa do sądu. Natomiast odnośnie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd uznał, że na obecnym etapie postępowania nie ma ku temu podstaw, ponieważ skarżący, który uzyskuje dochód sezonowy, jest w stanie w dłużej perspektywie zgromadzić potrzebne środki finansowe dla uiszczenia ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, jak również w przypadku pojawienia się nowych kosztów sądowych może ponownie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zostanie rozpatrzony z uwzględnieniem zaktualizowanej sytuacji majątkowej skarżącego. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245 § 1, 246 § 1 pkt 2 ppsa.