II SA/Kr 1225/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Beata Łomnicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. B. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 11 lutego 2016 r. ([...]) na podstawie art. 157, 158 §1 w zw. z art. 156 §1 kpa w zw. z art. 6 ust. 7, 8, 9 ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r., nr 236, poz. 2008 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia 9 stycznia 2006 r. [...]). Organ administracji podał, że decyzją z dnia 9 stycznia 2006 r. Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice orzekł o obowiązku ponoszenia przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości nr [...] położonej w [...] i transport nieczystości ciekłych w ilości 3mł/miesiąc do punktu zlewnego – w kwocie 47,04 zł + VAT /miesiąc/. Decyzja ta jest ostateczna. Podaniem z dnia 18 października 2016 r. M. B. zwróciła się do Kolegium o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. We wniosku powołała się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i okoliczność stwierdzenia przez Kolegium w ostatecznej decyzji z dnia 26 czerwca 2015 r. [...] wydania decyzji z dnia 9 stycznia 2006r. z naruszeniem prawa. Wedle Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy stwierdzenia nieważności określone wart. 156 § 1 pkt 1, 2 ab initio 3,4,5,6 oraz 7 kpa. Wyjaśnił organ znaczenie pojęcia rażącego naruszenia prawa, przywołał dotyczące tej kwestii poglądy wyrażone w orzecznictwie i piśmiennictwie. Kolegium stwierdziło, że nowo sformułowany zarzut skarżącej, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r. ([...]) stwierdziło wydanie decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. z naruszeniem prawa, nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności tej decyzji. W tym względzie organ administracji w pełni podzielił argumentacje zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 listopada 2015 r. II SA/Kr 599/15). W dniu 21 marca 2016 r. M. B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że nie otrzymała zawiadomienia z dnia 8 stycznia 2016 r., które dotyczy możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia ewentualnych wyjaśnień, a przesyłka zawierająca powyższe zawiadomienie została j wydana na jej żądanie w dniu 14 marca 2016 r. w trakcie przeglądania akt. Wedle wnioskującej, postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z dnia 9 stycznia 2006 r. nigdy nie zostało wszczęte, zaś w decyzji z dnia 11 lutego 2016 r. nie odniesiono się do ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach. Decyzją z dnia 8 lipca 2016 r. ([...]) na podstawie art. 127 §3, art. 157, 158 §1 w zw. z art. 156 §1 oraz art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 6 ust. 7-9 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r., nr 236, poz. 2008 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia 11 lutego 2016 r. ([...]). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podał, co następuje: Powołana przez stronę decyzja z dnia 26 czerwca 2015 r., ([...]) dotyczy kwestii wznowienia postępowania. Przedmiotową decyzją Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia 9 października 2013 r. i orzekło co do istoty sprawy, w ten sposób, że: odmówiło uchylenia decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, od dnia doręczenia Stronie w/w decyzji tj. od 14 stycznia 2006 r., o którym mowa w art. 146 §1 kpa oraz stwierdziło wydanie zaskarżonej decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. z naruszeniem prawa polegającym na tym, że M. B. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn.. akt II SA/Kr 1042/15, w którym Sąd wskazał, iż należy ustalić czy zachowane zostały przesłanki formalne wynikające z art. 148 § 1 kpa, tj. dochowanie terminu do skutecznego złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy jest z kolei drugi nadzwyczajny tryb wzruszenia ostatecznych decyzji to jest stwierdzenie nieważności decyzji. Kwestia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia 9 stycznia 2006 r. nr[...] była już przedmiotem rozstrzygania przez WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 7 marca 2011 r., sygn. II SA/Kr 1499/10 oddalił skargę M. B. na decyzję Kolegium z dnia 19 stycznia 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia 9 stycznia 2006 r. nr. [...] Ponadto WSA w Krakowie stwierdził, iż "Jeżeli naruszenie prawa procesowego polegające na braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, nie musi skutkować nawet uchyleniem decyzji (gdy strona nie wykaże, aby między brakiem zawiadomienia o wszczęciu postępowania a treścią decyzji administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy), tym bardziej brak jest podstaw do uznania, że naruszenie takie stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, którego konsekwencją jest nieważność decyzji". Od wydania powyższego wyroku nie wystąpiły, jak również nie ujawniły się żadne nowe okoliczności wymienione w art. 156 § 1 kpa, powodujące nieważność decyzji. Również decyzja Kolegium z dnia 11 lutego 2016 r., znak: [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Kolegium z dnia 9 października 2009 r. nie jest obarczona wskazanymi powyżej wadami. Na powyższe rozstrzygnięcie M. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca podniosła, że organ pominął zarzuty z dnia 17 marca 2016 r. oraz z dnia 14 marca 2016 r. zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodała, że decyzja z dnia 8 lipca 2016 r., jest nieprawidłowa, gdyż organ nie stwierdził nieważności decyzji z dnia 9 stycznia 2016 r., mimo, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu i stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony. Wedle skarżącej decyzja z dnia 8 lipca 2016 r. oraz decyzja z dnia 11 lutego 2016 r. również zostały wydane z naruszeniem prawa, a organ ukrywa swoje naruszenie prawa oraz naruszenie prawa organu I instancji. Mając na uwadze powyższe M. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 11 lutego 2016 r. i 8 lipca 2016 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Skarga została uwzględniona, choć z zupełnie innych niż wskazane w niej, powodów. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy, zaś ocena organu administracji, orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 kpa. W tym więc postępowaniu organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwyczajnego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy) Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść i motywy decyzji własnej z 2010 r., którą już poprzednio odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. i podało, że skarga na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z uzasadnienia wyroku z dnia 7 marca 2011 r. sygn.. II SA/Kr 1499/10 oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że podstawą prawną kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r., był przepis art. 6 ust. 7-9 omawianej ustawy oraz § 1 pkt 4 i § 2 uchwały Nr XXXIX/548/05 Rady Miejskiej w Niepołomicach z dnia 27 października 2005 r. w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi wykonywane przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Stwierdził Sąd, że kwestionowana decyzja wydana została zgodnie z przepisem art. 6 ust. 7 ustawy i brak jest jakichkolwiek podstaw to twierdzenia, że wydana została bez podstawy prawnej, czy też rażąco narusza prawo materialne. Sąd wyraził pogląd, że jeżeli wybudowana została sieć kanalizacji, a z nieruchomości nieczystości ciekłe odprowadzane są częściowo do sieci kanalizacyjnej i częściowo do zbiornika bezodpływowego, istnieje obowiązek takiego przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, aby odprowadzane do niej były wszystkie nieczystości, a do czasu wyegzekwowania tego obowiązku, na właścicielu nieruchomości, który gromadzi nieczystości w zbiorniku bezodpływowym, ciąży obowiązek określony w art.6 ust.1 ustawy. Stosownie do tego przepisu właściciele nieruchomości przy wykonywaniu obowiązku pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (art.5 ust.1 pkt 3 b) obowiązani są do udokumentowania, w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w tym zakresie, odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przez okazanie takiej umowy i dowodów płacenia za takie usługi. Sąd odnotował i opisał też procesową aktywność M. B. w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia 9 stycznia 2006 r. i stwierdził, że "jeżeli naruszenie prawa procesowego polegające na braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania nie musi skutkować nawet uchyleniem decyzji (gdy strona nie wykaże, aby między brakiem zawiadomienia o wszczęciu postępowania a treścią decyzji administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy), tym bardziej brak jest podstaw do uznania, że naruszenie takie stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, którego konsekwencją jest nieważność decyzji. Z przytoczonych przez siebie okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wywiodło prawidłowego wniosku i wydało decyzję merytoryczną. We wniosku złożonym w dniu 22 października 2015 r., na podstawie którego wszczęto, kolejne przecież, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. M. B. podała, że "przyczyną do wszczęcia postępowania" jest zakończenie postępowania o wznowienie decyzją stwierdzającą, że decyzja z dnia 9 stycznia 2006 r. została wydana z naruszeniem prawa. Kolegium nie dostrzegło jednak, że w uzasadnieniu tegoż, kolejnego przecież wniosku, M. B. wyjaśniła, że owo naruszenie prawa polegało na bezpodstawnym nałożeniu na współwłaściciela obowiązku ponoszenia opłat i to "bez wszczętego postępowania". Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Nie ma zdaniem Sądu wątpliwości co do tego, że sprawa nieważności decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. w zakresie przesłanek wskazywanych i rozpatrywanych w 2010 r. i obecnie jest tożsama. Identyczny jest przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i tożsamy jest stan prawny i niezmienione są jej okoliczności faktyczne. Zupełnie bez znaczenia jest przytoczone we wniosku M. B. sformułowanie o "okoliczności do wszczęcia postępowania", którą miałaby stanowić decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2015 r. wydana w postępowaniu wznowieniowym. Ani fakt wydania tej decyzji, ani to, że znalazł się w niej (właściwy dla trybu wznowieniowego) zapis o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa, nie mogły być nawet rozważane jako podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r., bo nie mieszczą się w katalogu wymienionym w art. 156 § 1 kpa. Nie te zresztą w istocie okoliczności skarżąca wskazała obecnie jako przyczynę nieważności decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r.; jej zdaniem przyczyną tą było rażące naruszenie prawa polegające na niezawiadomieniu jej o wszczęciu postępowania i bezpodstawnym nałożeniu na nią obowiązku ponoszeniu opłat za wywóz nieczystości. Te zaś okoliczności zostały zbadane i wyjaśnione w ostatecznie i prawomocnie już zakończonym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały w warunkach określonych przepisem art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić nieważność tych decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy