II SA/Kr 1227/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (Spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2005 r sprawy ze skargi Z. A. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 maja 2003 r Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Z. A. F. [...],- ( [...] złotych) tytułem zwrotu opłaty sądowej. Wojewoda [...] decyzją z dnia 5 maja 2003 r. nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /tj.: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm./ w związku z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tj.: Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn.zm./ po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Z. A. –F. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2003r. znak [...] odmawiającą wymeldowania z pobytu stałego J. F. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] . Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi: Pismem z dnia [...] grudnia 2002r. Z. A. –F. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie z pobytu stałego J. F. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] podając, że w lipcu 2001r. wyprowadził się z przedmiotowego lokalu. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1996r. sygn.akt [...] własnościowe spółdzielcze prawo do powyższego lokalu posiadali małżonkowie Z. A. –F. i J. F.. Jak podaje organ I instancji z wyjaśnień złożonych przez Z. A. – F. wynika, że J. F. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal w lipcu 2001 r.. Wyprowadzając się zabrał swoje rzeczy i inne przedmioty i zamieszkał przy ul . [...] w [...] , lecz nie oddał kluczy od lokalu. Z. A. –F. zmieniła zamki, lecz klucza nie przekazała mężowi. Strony od kilku lat pozostają w konflikcie, sprawa rozwodowa była wówczas w toku. W dniu [...] grudnia 2002r. J. F. przy udziale Policji chciał wejść do przedmiotowego lokalu, lecz nie został wpuszczony przez żonę. Natomiast wyjaśnienia J. F. potwierdzają, że przedmiotowego lokalu nie opuścił trwale i dobrowolnie oraz deklaruje powrót i ponowne zamieszkanie w nim. Jak oświadczył J. F. z uwagi na istniejący konflikt małżeński i chorobę żony opuścił mieszkanie w lipcu 2001 r., a w lipcu 2002r. przebywał w mieszkaniu przez kilka dni. Z relacji Policji wynika, że J. F. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, od kilkunastu miesięcy nie jest widywany przez sąsiadów. J. F. w dniu [...] grudnia 2002r. wniósł pozew do Sądu o ochronę współwłasności - umożliwienie zamieszkania w lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul [...]. Analizując materiał dowodowy organ I instancji uznał, że J. F. nie opuścił trwale przedmiotowego lokalu, a zatem nie została spełniona przesłanka umożliwiająca wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Odwołanie od decyzji złożyła Z. A. – F. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że organ I instancji przyjął, że J. F. nie opuścił trwale i dobrowolnie przedmiotowego lokalu . Podała, że okres 20 miesięcy jest w zupełności wystarczający, aby uznać, że J. F. trwale przestał zamieszkiwać w tym mieszkaniu, zaś fakt nie zamieszkiwania jest bezsporny. Odwołująca się podała, że fakt rzekomego przebywania J. F. przez kilka dni w lokalu w lipcu 2002r. jest nieprawdziwy, albowiem nie dysponował już kluczami do lokalu. Zaniki w drzwiach do mieszkania zostały zmienione w lipcu i sierpniu 2001 r., na co przedkłada ksreo faktur na zakup zamków, a nie w listopadzie 2002r. jak podaje J. F.. Nadto Z. A. –F. podnosi, że organ I instancji zawiadomił ją o zebraniu całego materiału dowodowego, wezwał do zapoznania się z nim, co uczyniła, a następnie prowadził postępowanie dowodowe o czym jej nie poinformował, to wówczas J. F. oświadczył, że w lipcu 2002r. przebywał przez kilka dni w lokalu. Odwołująca się podnosi również, że organ nie przesłuchał wnioskowanego przez nią świadka pełnoletniego syna stron P. F. od dwudziestu lat mieszkającego w przedmiotowym lokalu. Ponadto skierowanie przez J. F. pozwu do sądu o ochronę współwłasności jest dla tej sprawy administracyjnej bez znaczenia, albowiem proces cywilny toczy się po opłaceniu kosztów, czego J. F. nie uczynił, a także pozew został złożony po wszczęciu postępowania o wymeldowanie. Z. A. –F. wskazała również na pismo J. F., które wpłynęło do organu I instancji [...] marca 2003r., a więc po wydaniu decyzji przez organ I instancji, w którym podaje, że obecnie jego miejsce stałego pobytu jest w [...] ul. [...] , tym samym nie może równocześnie przebywać na stałe w innym regionie. Konkludując decyzja organu I instancji jest sprzeczna z dowodami, organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego i jako taka powinna ulec uchyleniu. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że strony zgodnie przyznają, że zamki w drzwiach wejściowych zostały zmienione przez Z. A. –F.czko, która stanowczo twierdzi, że dobrowolnie nie wpuści męża do lokalu. Z wyjaśnień J. F. wynika, że o wymianie zamków dowiedział się w październiku 2002r., kiedy to nie mógł wejść do mieszkania. Po stwierdzeniu tej okoliczności złożył pozew do sądu o naruszenie posiadania, a zatem skorzystał z przysługującego środka prawnego mającego na celu przywrócenie posiadania, zgodnie z treścią art.344§ 1 kc.. J. F. deklaruje chęć powrotu do lokalu przy ul. [...] w [...] . W tym stanie sprawy organ II instancji uznał, że opuszczenie lokalu nie nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały, tym samym decyzja organu I instancji nie narusza prawa i brak jest podstaw do jej uchylenia. Natomiast co do zarzutu nie przesłuchania świadka P. F., na okoliczność kiedy wyprowadził się J. F. to zdaniem organów obydwu instancji nie było to konieczne, bowiem okoliczność tę ustalono w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Odnośnie zarzutu braku możliwości ustosunkowania się przez Z. A. –F. do ostatnich wyjaśnień J. F., które zostały złożone po zapoznaniu się przez nią z aktami, to nastąpiło to [...] marca 2003r. po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a ustosunkowała się do nich w złożonym odwołaniu. Od decyzji Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...] złożyła Z. A. –F. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 12697 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. W przedmiotowej sprawie granice te wyznacza postępowanie administracyjne o wymeldowanie z pobytu stałego. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Zdaniem Sądu prowadzone przez organy administracyjne postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie tj. czy doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu mieszkalnego przez J. F. naruszyło przepisy art.7, art.77, art.78 kpa. Organy administracyjne nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie, czym naruszyły art.7, art. 77 kpa. Nie uwzględnienie wniosku dowodowego zgłaszanego przez Z. A. – F. w postaci zeznań świadka P. F., pełnoletniego syna stron mieszkającego w przedmiotowym lokalu, na okoliczność opuszczenia lokalu przez J. F., daty opuszczenia lokalu, podejmowanych ewentualnie prób powrotu do lokalu, w sytuacji gdy wyjaśnienia stron są zupełnie przeciwstawne, stanowi naruszenie przepisu art.78 kpa.. W aktach administracyjnych znajduje się ksero pism J. F. z daty [...] lipca 2001 r. adresowanych do Z. A. –F. /k.23/ i jej matki M. A. /k/22/ w których informuje, że od [...] lipca 2001 r. użytkuje nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] dla własnych celów mieszkaniowych oraz prowadzenia działalności gospodarczej, te informacje są zgodne z twierdzeniami Z. A. –F., która konsekwentnie podaje, że J. F. opuścił lokal mieszkalny w lipcu 2001 r.. Dalsze twierdzenia stron dotyczące okoliczności faktycznych tj. pobytu J. F. w mieszkaniu w lipcu 2002r., wymiany zamków w drzwiach wejściowych przez Z. A. –F. są sporne, a poczynione ustalenia przez organy administracyjne nie wystarczające i nie pełne bo nie zostały poprzedzone zebraniem pełnego materiału dowodowego. Odnośnie wniesienia przez J. F. pozwu o ochronę współwłasności do sądu powszechnego i przyjęcie przez organy administracyjne, że podjęte zostały środki prawne mające na celu umożliwić mu powrót do lokalu, a w konsekwencji przyjęcie, że lokal nie został opuszczony dobrowolnie, Sąd podnosi co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Ale równocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że skorzystanie z środków prawnych ma nastąpić we właściwym czasie. Np.w wyroku NSA z 12 kwietnia 2001r. sygn.V SA 3078/00 "za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuacje, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu ,,/LEX nr 789377. W przedmiotowej sprawie złożenie przez J. F. pozwu do sądu powszechnego w dniu 23 grudnia 2001 r. nastąpiło kilka dni po wszczęciu postępowania o wymeldowanie /[...] grudnia 2001 r./, wcześniej nie podejmował żadnych kroków prawnych. Ta okoliczność, a także brak jednoznacznego ustalenia przez organy daty opuszczenia lokalu przez J. F., daty wymiany zamków przez Z. A. – F., powoduje, że już w dacie wydawania decyzji zachodziła daleko idąca wątpliwość, czy podjęte środki prawne zostały podjęte we właściwym czasie, a tym samym czy J. F. rzeczywiście skorzystał z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Zwrot pozwu przez Sąd Okręgowy w Krakowie wobec nie uiszczenia opłaty sądowej od pozwu wskazuje, że powodem jego wniesienia było wszczęte postępowanie administracyjne o wymeldowanie, a nie podejmowanie środków prawnych, które miałyby umożliwić powrót J. F. do lokalu mieszkalnego. Dlatego też zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wydane w przedmiotowej sprawie decyzje administracyjne nie zostały poprzedzone prawidłowymi ustaleniami faktycznymi opartymi o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, a tym samym brak możliwości ustalenia czy została spełniona przesłanka określona w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, spełnienia której warunkuje wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzje organu I instancji, albowiem zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77,78 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.