II SA/Kr 1227/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Mirosław Bator Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 maja 2009., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z 27.II.2009 r. znak [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nałożył na Z.W. obowiązek dokonania na własny koszt rozbiórki dwóch samowolnie wybudowanych budynków letniskowych wraz z instalacjami energetyczną, wodociągową oraz kanalizacyjną zlokalizowanych na działkach nr [....] i [....] w W. Podstawą wydania decyzji stały się art. 48 ust.1 ustawy z 7.VII.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w związku z pismem Starostwa Powiatowego w W. znak: [....] z 29.IX.2008 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy dwóch altan na działkach nr [....] i [....] w miejscowości W. Z pisma wynikało, iż starosta [....] decyzją znak: [....] z 15.IX.2008 r. wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia Z.W. dot. budowy dwóch altan na wyżej wspomnianych działkach. Powyższą decyzję uchylono decyzją Wojewody [....] znak: [....] z 17.X.2008 r., a postępowanie I instancji umorzono ze względu na fakt, iż Z.W. w swoim odwołaniu z [....] 2008 r. wskazał, że obiekty zostały już wybudowane. W dniu [....] .2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. przeprowadził wizję lokalną na nieruchomości stanowiącej własność Z.W. W trakcie wizji ustalono, że na działkach nr [....] i [....] zlokalizowane są dwa identyczne budynki drewniane o wysokości ok. 5,0 m i wymiarach zewnętrznych 3,50 x 7,00 m wraz z tarasem o szerokości 1,20 m. Budynki wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej posadowione są na fundamentach z kostek betonowych. Dachy budynków pokryto blachodachówką. Wewnątrz każdego z przedmiotowych obiektów znajdują się 2 pokoje wyposażone w meble oraz 2 łazienki wyposażone w białą armaturę. Ponadto każdy z obiektów wyposażony jest w instalację wod.-kan. i elektryczną. Budynek oznaczony literą A na szkicu sporządzonym podczas wizji lokalnej usytuowany jest w odległości ok. 3,20 m od napowietrznej linii elektroenergetycznej 15 kV. Budynek oznaczony literą B usytuowany jest natomiast w odległości ok. 3,20 m od północnozachodniej granicy działki oraz bezpośrednio pod napowietrzoną linią elektroenergetyczną 15 kV. Zdaniem organu wyżej przedstawione budynki za względu na swój mieszkalny charakter nie mogą zostać zakwalifikowane jako altany o powierzchni do 25 m2. A tym samym nie mogą być na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ stwierdził również, że w przypadku przedmiotowych obiektów taras wraz z budynkiem stanowi integralną całość posadowioną na fundamentach. Łączną powierzchnię ich rzutu należy więc wliczyć do powierzchni zabudowy budynku. W takim przypadku powierzchnia zabudowy każdego z budynków wynosi pow. 25,00 m2, a więc jest większa niż określona w dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2 wspomnianej ustawy. Skutkuje to tym, iż na budowę opisanych obiektów wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Inwestor nie dopełniając powyższego obowiązku wynikającego z art. 28 ustawy Prawo budowlane dopuścił się, zdaniem organu, samowoli budowlanej. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając swoją decyzję wskazał, iż budowa przedmiotowych budynków letniskowych narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. , gdyż działki nr [....] i [....] znajdują się na terenie oznaczonym na rysunkach planu symbolem 1/ZE z podstawowym przeznaczeniem dla zieleni nieurządzonej o znaczeniu ekologicznym, pełniącej funkcję otuliny biologicznej wód, funkcje izolacyjne oraz stabilizujące skarpy. Ustalenia dla tych terenów określone w § 35 obowiązującego planu zagospodarowania wykluczają możliwość lokalizacji obiektów kubaturowych. Organ zauważył również, iż bezpośrednio nad budynkami przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna 15 kV, dla której w § 16 planu zagospodarowania przestrzennego ustalono strefę techniczną o szerokości 16 m. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z.W. , zarzucając jej początkowo nieważność wynikającą w jego opinii z art. 156 § 1 pkt 1, 2, 7 k.p.a. Ponadto skarżący stwierdził, iż przy planowaniu postawienia altan na wyżej określonych działkach kierował się następującymi ustaleniami: 1. altana jako element małej architektury zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy W. może być umiejscowiona na całym obszarze W. , w tym także na działkach nr [....] i [....] , 2. kryteria dotyczące altan, zgodnie z art. 29 pkt 2 mówią, że na altanę do 25 m2 nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a według opinii Z.W. przedmiotowe obiekty nie posiadają tarasów przez co ich powierzchnia wynosi 24,5 m2, 3. mimo, iż zgodnie z art. 30 pkt 4 wspomnianej ustawy mała architektura usytuowana w miejscach niepublicznych nie wymaga zgłoszenia budowy, on takiego zgłoszenia dokonał, 4. z racji, iż w opinii odwołującego się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta W. zezwala na budowanie altan na całym jego obszarze na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo w granicach ustawy do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny w sposób zgodny z warunkami przewidzianymi przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Odwołujący się zanegował również zasadność zastosowania trybu art. 48 ustawy prawo budowlane mając na uwadze art. 103 tejże ustawy. Stwierdził on, iż przepisu tego nie należy stosować w odniesieniu do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie wspomnianej ustawy, w tym do wzniesionych przez niego obiektów. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 19.V.2009 r. znak [....] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k. p. a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust 2 prawa budowlanego. Organ odwoławczy uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uczynił zadość przepisom tej ustawy oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto po wnikliwej analizie przychylił się do stanowiska organu I instancji, iż przedmiotowe budynki zostały zrealizowane niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w W. (centrum i śródmieście). Co do interpretacji pojęcia "altana" organ stwierdził, że w przepisach prawa budowlanego nie została zawarta definicja legalna "altany" oraz "domku letniskowego". W związku z tym organ odwoławczy uznał, że brak wiążącej definicji powoduje, że znaczeń tych pojęć należy szukać w języku potocznym. Wydaje się więc, iż w języku potocznym inne jest przeznaczenie praktyczne altan i domków letniskowych. O ile te pierwsze służą odbywaniu spotkań oraz odpoczynkowi, te drugie wykorzystywane są często do zamieszkania w okresie letnim, w związku z czym posiadają dodatkowe wyposażenie umożliwiające czasowe zakwaterowanie. Takiej właśnie interpretacji powyższych pojęć dokonał organ I instancji, co organ odwoławczy uznał za prawidłowe. W odpowiedzi na twierdzenie skarżącego, iż przedmiotowe budynki są altanami, a do tego obiektami małej architektury organ odwoławczy stwierdził, że zrealizowane obiekty budowlane, pełniące funkcję rekreacji indywidualnej to w istocie domki letniskowe. Ich rozmiary nie pozwalają na zaliczenie ich do obiektów niewielkich, bowiem definicja obiektów użytkowych służących rekreacji codziennej wskazuje jako przykład obiekty o znacznie mniejszych gabarytach (piaskownice, huśtawki, drabinki). Jak podkreślił [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyliczenie to wskazuje na cel, jakiemu ma służyć użytkowanie tego typu obiektów, jakim jest rekreacja codzienna. Celem tego typu obiektów – jak zauważa organ nie jest natomiast użytkowanie polegające na sezonowym użytkowaniu obiektu przystosowanego do zamieszkiwania ludzi. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodził się jednak ze skarżącym, iż organ I instancji popełnił błąd, wliczając do powierzchni zabudowy powierzchnię tarasu posadowionego na betonowych słupkach jest to bowiem sprzeczne z normą PN-ISO 9836:1997 1997. Należy zatem przyjąć, że powierzchnia zabudowy wynosi 24,5 m2. Ustalenie to nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiedzi na zarzut odwołania dotyczący zasadności zastosowania trybu art. 48, mając na uwadze art. 103 wspomnianej ustawy organ uznał, iż przedstawiona argumentacja nie znajduje uzasadnienia. Przedmiotowe obiekty zostały wniesione po 1 stycznia 1995 r., zatem przy ich legalizacji ma zastosowanie obecnie obowiązująca ustawa prawo budowlane. Na powyższą decyzję Z.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając jej brak podstaw prawnych do wszczęcia postępowania o rzekome naruszenie przepisów ustawy prawo budowlane oraz wydanie decyzji nie mających oparcia w żadnym z przepisów wspomnianej ustawy. W opinii skarżącego wyżej wymienione decyzje opierają się na nieprawdziwych oskarżeniach i potocznie wymyślonych definicjach. Powołując się na art. 155 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji [....] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W szczególności skarżący przeprowadził analizę pojęcia "altany" od czasów starożytnych po współczesne i doszedł do wniosku, że altana służy do wypoczynku ludzi a zrozumiałe jest, że ludzie nie będą wypoczywać w gołych ścianach i podłodze. Altana musi być zatem wyposażona w łóżko, stół oraz toaletę. Jedynie altana w miejscach publicznych służy do chwilowego wypoczynku, inaczej – w rodzinnych ogrodach działkowych czy prywatnych posesjach będzie wyposażona w sprzęt i we wszystkie zdobycze cywilizacji. Altana jako element małej architektury nie wymaga zgłoszenia, ale skarżący zgłosił fakt postawienia altan organowi. Zdaniem skarżącego tylko dużych obiektów nie można lokalizować pod liniami energetycznymi, które z reguły nie są szkodliwe dla życia i zdrowia ludzi. Skarżący uważa, że bezprawny jest nakaz rozbiórki przedmiotowych altan w oparciu o art. 48 prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji i stosuje środki przewidziane ustawą. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, że będące przedmiotem postępowania obiekty wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Budynki te, nazywane przez skarżącego altanami, faktycznie są domkami letniskowymi - nadają się do zamieszkania, są wyposażone w instalację wodno-kanalizacyjną i elektryczną oraz umeblowane. Cechy te, a przede wszystkich ich gabaryty uniemożliwiają również uznanie tych budynków za obiekty małej architektury. Z tego względu nie podlegały one wyłączeniom określonym w art. 29 prawa budowlanego, a zatem zgodnie z art. 28 tej ustawy wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Pogląd ten, szczegółowo wyjaśniony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest prawidłowy. W myśl art. 48 ust. 1 prawa budowlanego obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę podlegają rozbiórce, chyba, że w myśl ust. 2 powołanego przepisu możliwa jest ich legalizacja. Zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "a" prawa budowlanego legalizacja wzniesionego samowolnie budynku jest możliwa, jeżeli budowa ta jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Orzekające w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, iż legalizacja wzniesionych przez skarżącego budynków nie jest możliwa ze względu na brzmienie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Znajdują się one na terenie określonym w planie symbolem 1/ZE, na którym § 35 ust. 3 planu wyklucza lokalizację obiektów kubaturowych "za wyjątkiem obiektów i urządzeń wymienionych w § 5 ust. 2". Ten ostatni przepis dopuszcza jedynie wymianę substancji oraz realizację obiektów uzupełniających (budynki gospodarcze, składowe, garaże) w granicach zabudowanej działki. Wzniesione przez skarżącego domki letniskowe nie mieszczą się w opisanej kategorii. Ponadto, jak słusznie zauważyły organy nadzoru budowlanego, jeden z przedmiotowych budynków został zlokalizowany bezpośrednio pod linią napowietrzną średniego napięcia 15 kV, co narusza § 16 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Również w tym zakresie organy rozstrzygające niniejszą sprawę prawidłowo ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz dokonały prawidłowej oceny prawnej tak ustalonego stanu faktycznego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzuty skarżącego sprowadzają się do polemiki z dokonaną przez organy nadzoru budowlanego oceną ustalonego stanu faktycznego. Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, iż obiekt nadający się do zamieszkania jest jedynie altaną, gdyż służy do wypoczynku. Powoływanie się na kodeks postępowania karnego jest zaś całkowicie chybione, bowiem ustawa ta nie ma zastosowania w sprawie z zakresu prawa budowlanego. Wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi, należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami).