II SA/Kr 1228/02
WyrokWSA w Krakowie2005-01-25
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Elżbieta Kremer, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego i naliczenie kary pieniężnej za jego zajęcie może zostać wydana bez jednoznacznego ustalenia przebiegu granic pasa drogowego i bez przeprowadzenia pomiaru z udziałem strony?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są dotknięte istotnymi wadami proceduralnymi, które mogły mieć wpływ na końcowe rozstrzygnięcie. Organy administracyjne nie ustaliły jednoznacznie przebiegu granic pasa drogowego, nie przeprowadziły pomiaru z udziałem strony, a także błędnie przypisały stronie obowiązek udowodnienia odległości od krawędzi jezdni, podczas gdy ciężar dowodu spoczywa na organie administracyjnym.Stan faktyczny
Organ administracyjny wszczął postępowanie w sprawie samowolnego wykonania prac w obrębie pasa drogi wojewódzkiej przez K.G. Przeprowadzono oględziny, podczas których ustalono obecność skarpy i ogrodzenia. K.G. twierdził, że obiekty znajdują się na jego gruncie, podczas gdy organ uznał, że wkroczył on w granice pasa drogowego. Decyzją organu pierwszej instancji nakazano przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego i naliczono karę pieniężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. K.G. w skardze kwestionował prawidłowość postępowania i ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K.G. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K.G na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2002 r. , Nr : [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego i naliczenia kary pieniężnej I Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K.G. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
W dniu [...] 2001 r. organ administracyjny wszczął postępowanie administracyjne mające doprowadzić do ustalenia czy K.G. samowolnie wykonał prace w obrębie pasa drogi wojewódzkiej nr [...].
W dniu [...] 2001 r. przeprowadzone zostały oględziny spornego miejsca z udziałem K.G. i 3 innych uczestników. W czasie oględzin ustalono, że na gruncie znajduje się skarpa i ogrodzenie. K.G. oświadczył, że skarpa i ogrodzenie znajdują się na jego gruncie. Natomiast pracownicy organu administracyjnego i zainteresowana E.W. ocenili, że K.G. wkroczył ze swymi robotami w granice pasa drogowego.
Decyzja Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] 2002 r., nr [...] wydana w pierwszej instancji powołała jako podstawę prawną art.36 i art.40 ust.4 ustawy o drogach publicznych oraz §§ 8, 10b i 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U. nr 6, poz.33 z późn.zm.). Decyzja nakazywała K.G. przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego poprzez usunięcie z pasa drogowego nasypu ziemnego i ogrodzenia. Zobowiązywała ponadto do zapłacenia kary za zajęcie pasa drogowego bez wymaganej zgody w kwocie [...] zł.
Sama lokalizacja nasypu i ogrodzenia nie jest kwestionowana przez stronę. Nie przeczy ona również, że sama wykonała te obiekty. Organ administracyjny dał wiarę pomiarowi wykonanemu przez Centrum Inicjatyw Gospodarczych "G" i na tej podstawie przyjął, że powyższe obiekty położone są w granicy pasa drogowego. Dla obliczenia kary przyjęto okres od dnia [...] 2001 r. (tj. daty oględzin na gruncie) do dnia [...] 2002 r. (gdy wydano decyzję w I instancji)
W odwołaniu K.G. zakwestionował przesłanki takiego rozstrzygnięcia. Zarzucił organowi administracyjnemu nierzetelność w przeprowadzeniu postępowania, przyjmowanie jako podstawy rozstrzygnięcia nieważnej decyzji z dnia [...] 1997 r. W ocenie strony wykonane obiekty zlokalizowane są w odległości 8 metrów od krawędzi jezdni.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uznało, że ustalenia faktyczne i interpretacja prawa przedmiotowego przez organ I instancji były prawidłowe. SKO uznało, że K.G. przyznał fakt zajęcia pasa drogowego w protokole z dnia [...] 2001 r.
Ustosunkowując się do zarzutu strony, że ogrodzenie znajduje się w odległości 8 m od krawędzi jezdni, organ stwierdził, że strona tego faktu nie udowodniła i okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w sprawie.
W skardze i w odpowiedzi na skargę strony podtrzymały swe rozbieżne wersje faktów i ich interpretacje, nie przytaczając jednak nowych okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Zaskarżona decyzja i poprzedzające ją decyzja organu I instancji są dotknięte istotnymi wadami proceduralnymi, które mogły mieć istotny wpływ na końcowe rozstrzygnięcie.
Organy administracyjne nakazały przywrócić pas drogowy do stanu poprzedniego, a tymczasem na podstawie dokumentacji przedłożonej Sądowi nie jest możliwe wiarygodne ustalenie przebiegu granic tego pasa. W żadnej z decyzji objętej kontrolą Sądu nie odwołano się do udokumentowanego przebiegu tej granicy. Wprawdzie nie ma sporu, gdzie w terenie znajduje się nasyp i ogrodzenie, to nie wiadomo nadal czy jest to obszar pasa drogowego, czy też nie.
W toku postępowania administracyjnego, objętego kontrolą Sądu, ani raz nie dokonano takiego pomiaru terenu przy którym byłaby obecna strona i która miałaby okazję wypowiedzieć się czy akceptuje pomiar. W ten sposób nie można uznać za udowodniony ani pomiar obszaru robót, ani – odległość od granicy jedni.
Organ powołuje się na przyznanie przez stronę faktu wykonywania prac w pasie drogowym, gdy tymczasem powoływany protokół został podpisany wyłącznie przez pracowników organu.
Wiarygodność ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracyjny podważa fakt, że organy ani w jednym miejscu nie odwołały się do dokumentacji z publicznego zasobu geodezyjnego. Mapka sporządzona przez uprawnionego geodetę B.W. w dniach [...]2002 r., która mogłaby być ewentualnie podstawą ustalenia relacji granicy pasa drogowego i zakwestionowanego nasypu i ogrodzenia została sporządzona już po zakończeniu postępowaniu odwoławczego czyli nie była przesłanką ustaleń poczynionych przez organy administracyjne. Nawet ta mapka nie może przez Sąd posiłkowo być wykorzystana, gdyż właściwy organ administracyjny nie skonfrontował jej ze swą dokumentacją i nie wypowiedział się autorytatywnie, czy prawidłowo odzwierciedla ona przebieg granicy pasa drogowego i lokalizację zakwestionowanego nasypu.
Organ administracyjny dopuszcza się kardynalnego błędu twierdząc, że to strona miała udowodnić owe 8 metrów od krawędzi jezdni i to w sytuacji, gdy organ nie zmierzył odległości nasypu od krawędzi jezdni i od granicy pasa drogowego. Organ administracyjny przemilcza swój obowiązek z art.7 i 77 K.p.a. tj. zasadę, że ciężar dowodu w całości spada na barki organu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. r.2004, nr 162, poz. 1692).
O kosztach orzeczono na podstawie art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.r.2002, nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U. r.2003, nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 124, poz.1153 oraz nr 228, poz.2256 i poz.2261) w zw. z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło