II SA/Kr 1228/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-10-30

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełniają przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący spełniają przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ponieważ ich niski dochód (1.583 zł miesięcznie) przy jednoczesnych koniecznych wydatkach (640 zł miesięcznie) uniemożliwia im poniesienie kosztów postępowania. Posiadany majątek w postaci nieruchomości nie wpływa na ich zdolność płatniczą w kontekście bieżących kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący R. i T. K. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 1.583 zł, a miesięczne wydatki 640 zł. Posiadają dom i gospodarstwo rolne. Wskazali, że nie stać ich na opłaty sądowe i koszty adwokata.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżących R. i T. K. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla nich adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. i T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi R. i T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżących R. i T. K. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżących R. i T. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R. i T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 13 lipca 2018 r. We wniosku skarżący oświadczyli, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi 1.583 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości [...] zł oraz świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości miesięcznej [...] zł ( kwartalnie [...] zł). W skład majątku skarżących wchodzi dom o pow. 80 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 2.2 ha. Na uzasadnienie wniosku skarżący podali, iż nie stać ich na opłatę kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata. Skarżący określili, iż na zobowiązania i stałe wydatki składają się koszty ubezpieczenia, podatki, koszty zakupu lekarstw – 120 zł, butla gazowa – 50 zł, prąd – 350 zł., telefon – 120 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego skarżący spełniają przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżący dysponują bardzo niskim miesięcznym dochodem w wysokości 1.583 zł. Wykazane miesięczne wydatki konieczne zamykają się kwotą 640 zł. Fakt, iż skarżący posiadają majątek w postaci nieruchomości ( gruntowych i budynkowych) – nie wpływa na zwiększenie ich możliwości płatniczych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło