II SA/Kr 1229/17

WyrokWSA w Krakowie2018-02-08

Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Agnieszka Nawara-Dubiel, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokumenty dotyczące inwestycji budowy nowego pasa startowego, które mogą zawierać tajemnicę przedsiębiorcy, powinny zostać udostępnione na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli nie są finansowane ze środków publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym i podlega ograniczeniom wynikającym z ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W analizowanej sprawie, mimo że inwestycja nie była finansowana ze środków publicznych, organ prawidłowo ocenił, że dokumenty dotyczące planowanej budowy pasa startowego zawierają informacje o wartości gospodarczej dla przedsiębiorcy, których ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na jego sytuację rynkową i postępowania przetargowe. Ponadto, postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia udział społeczeństwa i dostęp do dokumentów, co uzasadnia odmowę udostępnienia części informacji.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o udostępnienie informacji publicznej w postaci opinii i dokumentów dotyczących budowy nowego pasa startowego oraz wniosku o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ odmówił udostępnienia części dokumentów, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy oraz ochronę danych osobowych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ uchylił decyzję w części dotyczącej wniosku o decyzję środowiskową (po anonimizacji), ale utrzymał w mocy odmowę udostępnienia opinii i dokumentów sporządzonych przez zewnętrzną firmę, uznając je za tajemnicę przedsiębiorcy. Skarżąca zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów o tajemnicy przedsiębiorcy i brak przeprowadzenia testu proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Międzynarodowego Portu Lotniczego [...] sp. z o.o. w [...] z dnia 8 sierpnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej skargę oddala. Międzynarodowy Port Lotniczy im. [...] sp. z o.o. (dalej: MPL), decyzją z dnia 9 sierpnia 2017 r. znak [...] na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14.06.1980r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: kpa); - art. 5, art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764; dalej: u.d.i.p.); po rozpatrzeniu wniosku skarżącej - A. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z dnia 11.07.2017 r., [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przekazania skarżącej wniosku MPL o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (dalej: DOS) wraz z wszelkimi wymaganymi prawem załącznikami, dla przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa nowej drogi startowej na lotnisku [...] (dalej: budowa NDS) i postanowił o przekazaniu kopii ww. dokumentów w formie i zakresie wskazanym we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23.06.2017 r., doprecyzowanym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 24.07.2017 r., w pozostałym zakresie dotyczącym odmowy przekazania skarżącej wszelkich opinii i dokumentów sporządzonych przez O. .. (dalej: A. ) na zlecenie MPL, związanych z inwestycją budowy NDS lub przebudowy istniejącego pasa startowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 23.06.2017 r. skarżąca wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszelkich opinii i dokumentów sporządzonych przez [...] na zlecenie MPL, związanych z inwestycją budowy NDS lub przebudowy istniejącego pasa startowego oraz wniosku MPL o wydanie decyzji DOS wraz z wszelkimi wymaganymi prawem załącznikami dla NDS. Po rozpatrzeniu wyżej wskazanego wniosku MPL, działając na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż opinie i dokumenty sporządzone przez [...] stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm. (dalej: u.z.n.k.)) i z tego tytułu nie podlegają udostępnieniu. Natomiast w odniesieniu do wniosku o wydanie decyzji DOS wraz z wszelkimi wymaganymi prawem załącznikami dla budowy NDS, MPL uznała, iż wobec zapisów ustawy z dnia 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r, poz. 922 (dalej: u.o.d.o.)), których stosowania nie wyłączają przepisy u.d.i.p., wniosek o wydanie decyzji DOS nie podlega udostępnieniu, z uwagi na dane osobowe właścicieli poszczególnych nieruchomości, ujętych w wypisach z rejestru gruntów, które to dokumenty stanowiły integralną część wniosku o wydanie decyzji DOS. W dniu 26.07.2017 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Zaskarżonej zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 23 ust. 1 u.o.d.o., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące odmową udostępnienia wniosku MPL o wydanie decyzji DOS wraz z wszelkimi wymaganymi prawem załącznikami dla budowy NDS, naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące brakiem zbadania i wystarczającego wyjaśnienia przez MPL podstaw zakwalifikowania opinii i dokumentów sporządzonych przez [...] związanych z budową NDS lub przebudową istniejącego pasa startowego, jako tajemnicy przedsiębiorstwa, przez co naruszona została zasada prawdy obiektywnej. Organ ponownie rozpatrując sprawę skarżącej, zwróciła uwagę na fakt, iż skarżąca sprecyzowała swoje poprzednie żądanie udostępnienia informacji publicznej i wniosła o udostępnienie kopii wniosku MPL o wydanie decyzji DOS wraz z wszelkimi wymaganymi prawem załącznikami, dla budowy NDS w formie zanonimizowanej. W efekcie przedmiotowej modyfikacji żądania odpadła przyczyna odmowy udostępnienia tychże informacji, a zatem orzeczono jak w pkt 1 sentencji niniejszej decyzji i przekazano wnioskowane informacje w formie zanonimizowanej. Wniosek o wydanie decyzji DOS wraz z załącznikami, w formie zapewniającej ochronę prywatności osób fizycznych wskazanych powyżej stanowi załącznik do niniejszej decyzji. Częściowo podzielił organ stanowisko skarżącej odnośnie braku tożsamości pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy i tajemnicy przedsiębiorstwa. W pozostałym zakresie podniesione przez skarżącą zarzuty względem decyzji nie zasługują, zdaniem organu na uwzględnienie. Zarzut nieprawidłowego sporządzenia przez MPL uzasadnienia decyzji poprzez zaniechanie wyjaśnienia materialnej przesłanki ochrony tajemnicy przedsiębiorcy w odniesieniu do dokumentów opracowanych przez [...] (tj. brak wykazania że informacje zawarte w ww. dokumentach stanowiły z merytorycznego punktu widzenia tajemnicę przedsiębiorcy), nie jest trafny (spełnienie formalnej przesłanki tejże ochrony nie było przez skarżącą kwestionowane). Zgodnie z art. 11 u. z. n. k. przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Dokumenty przygotowane przez [...] dotyczą planowanej przez MPL inwestycji NDS. Informacje w nich zawarte obejmują dane o szczególnym znaczeniu dla MPL, nie tylko w zakresie inwestycyjnym, ale także finansowym i handlowym, których przedwczesne ujawnienie może wpłynąć negatywnie na sytuację rynkową MPL. Nie ulega wątpliwości, iż informacje o finansowaniu inwestycji są wrażliwe i ich udostępnienie może także wpłynąć na planowane postępowania przetargowe. Dodatkowo dokumenty wykonane przez firmę [...] zostały opatrzone klauzulą, "nie są przeznaczone dla osób trzecich". W konsekwencji organ uznał, iż zasadnym było przyznanie prymatu ochrony informacji przedsiębiorcy względem interesu publicznego w pozyskaniu informacji na temat planowanej NDS. Odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania organ stwierdził, iż zarzucany brak poszanowania zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli nie zasługuje na uwzględnienie. Badanie przesłanek objęcia opracowania [...] tajemnicą przedsiębiorstwa było analizowane niezwłocznie po uzyskaniu opracowania przez MPL od [...] i szczegółowym zapoznaniu się z jego treścią. Powyższe legło u podstaw decyzji MPL o zachowaniu tychże informacji w poufności, sformułowanej w postaci uchwały Zarządu nr [...] z dnia 02.04.2012 r., oraz polecenia służbowego Prezesa Zarządu nr [...] z dnia 17.04.2012 r. (zmienionego poleceniem służbowym Prezesa Zarządu nr [...] z dnia 07.05.2012 r.), o objęciu opracowania [...] tajemnicą przedsiębiorstwa i zachowania jego treści w poufności. Ponadto przed wydaniem Decyzji MPL dopełniła dalszych czynności, dokonując ponownej indywidualnej oceny informacji zawartych w dokumentach sporządzonych przez [...] w sprawie budowy NDS, pod kątem ich aktualności i potencjalnych negatywnych dla MPL skutków, w przypadku ich ujawnienia. Z uwagi na okoliczność, iż budowa NDS znajduje się na bardzo wczesnym etapie uzyskania decyzji DOS, dane zawarte w opracowaniu [...] nadal pozostają aktualne i posiadają dla MPL wartość gospodarczą. Tak jak wskazano powyżej, ujawnienie informacji zawartych w opracowaniu [...] nadal może wpłynąć na kształtowanie się cen rynku nieruchomości w okolicy planowanej inwestycji, bądź możliwość pozyskania najkorzystniejszej oferty od wykonawców planowanych robót budowlanych. Także informacje o źródłach finansowania budowy NDS oraz jej potencjalnych kosztach mogą wskazywać na finansowy potencjał MPL w długookresowej perspektywie (obejmującej cały proces realizacji inwestycji), co stwarza możliwość wykorzystania tych informacji dla budowania przez podmioty konkurujące z MPL przewagi rynkowej. Ponadto przeanalizowano, czy ochrona informacji jest nadal konieczna i aktualna, a także czy zasadna jest rezygnacja z przysługującego MPL prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Wobec powyższego uznać należy, iż organ dokonał całościowej i wnikliwej oceny zaistniałego stanu faktycznego. Za całkowicie nietrafiony uznał organ zarzut skarżącej, iż brak rezygnacji przez MPL z prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy nie skutkuje uchyleniem obowiązku udzielenia informacji publicznej, gdyż żądana przez nią informacja publiczna dotyczy gospodarowania środkami publicznymi, a udostępnienie informacji wiąże się z realizacją nadrzędnego celu publicznego. Faktycznie, przepisy ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm. (dalej: u.f.p.)) formułują zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi. MPL nie gospodaruje środkami publicznymi w rozumieniu art. 5 u.f.p. Co więcej, na chwilę obecną nie przewiduje się, aby realizacja planowanej inwestycji NDS była finansowana przy udziale środków publicznych czy Unii Europejskiej. Inwestycja NDS zostanie sfinansowania ze środków własnych MPL (podobnie jak opracowanie [...]) lub z pozyskanego na warunkach komercyjnych finansowania zewnętrznego. Tak więc brak rezygnacji MPL z ochrony informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie może być w niniejszej sprawie oceniany w kontekście naruszenia interesu społecznego w dostępie do informacji odnoście do środków publicznych czy realizacji "nadrzędnego celu publicznego". Organ wskazał, iż zakres oddziaływania inwestycji NDS na najbliższe otoczenie lotniska, w tym na mieszkańców pozostających w obszarze oddziaływania portu lotniczego, stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego o wydanie decyzji DOS. Postępowanie to gwarantuje udział społeczeństwa w trakcie procedowania nad wydaniem przedmiotowej decyzji i umożliwia stronom, a także społeczeństwu wgląd do przedłożonych dokumentów. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ dokonał, w stosunku do ww. dokumentów, ponownej oceny prawidłowości zastosowanego ograniczenia prawa do informacji publicznej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 u.o.z.k., zarówno pod kątem formalnym jak i materialnym. Wyniki przeprowadzonej oceny jednoznacznie potwierdziły aktualność zapewnienia formalnej i materialnej ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż od dnia wydania decyzji nie wystąpiły żadne nowe okoliczność, uzasadniające uchylenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżącej - A. B., w zakresie punktu 2 decyzji Międzynarodowego Portu Lotniczego im[...] Sp. z o.o. z dnia 8 sierpnia 2017r. sygn. akt: [...]. Skarżąca wniosła o jej uchylenie w zaskarżonej części. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.d.i.p.) poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że dokumenty sporządzone przez [...]. na zlecenie spółki Międzynarodowy Port Lotniczy im. [...] Sp. z o.o., związane z inwestycją budowy nowego pasa startowego lotniska [...] lub przebudowy istniejącego pasa startowego, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w postaci informacji o wartości gospodarczej, co uzasadnia odmowę ich udostępnienia, podczas gdy pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy rozumieć w sposób węższy, aniżeli pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i przeprowadzić test proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, a obywatelskim prawem do informacji, który to test w przedmiotowej sprawie, z uwagi na szczególnie ważny interes społeczny w udostępnieniu przedmiotowych dokumentów, powinien wykazać, że prawo do informacji powinno przeważyć nad potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, - art. 5 ust. 2 u.d.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skoro dokument sporządzone przez [...]. na zlecenie spółki Międzynarodowy Port lotniczy im. [...] Sp. z o.o., związane z inwestycją budowy nowego pasa startowego lotniska [...] lub przebudowy istniejącego pasa startowego zawierają tajemnicę przedsiębiorcy w zakresie aspektów finansowych inwestycji, to należy odmówić ich udostępnienia w całości, podczas gdy dokumenty te powinny zostać udostępnione o ile nie w całości, to przynajmniej w zakresie, w jakim nie są objęte tajemnicą przedsiębiorcy, to jest z pominięciem istotnych gospodarczo dla Spółki aspektów finansowych. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza ponadto przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 16 ust. 1 u.d.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę udostępnienia dokumentów sporządzonych przez [...] na zlecenie spółki Międzynarodowy Port Lotniczy im. [...] Sp. z o.o., związanych z inwestycją budowy nowego pasa startowego lotniska [...] lub przebudowy istniejącego pasa startowego, podczas gdy dokumenty te powinny zostać udostępnione w całości z uwagi na przeważający interes społeczny w ich udostępnieniu lub przynajmniej w tej części, w której nie są objęte tajemnicą przedsiębiorcy w zakresie aspektów finansowych inwestycji. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Międzynarodowego Portu Lotniczego im. [...] Sp. z o.o. do przedłożenia Sądowi dokumentów sporządzonych przez [...] na zlecenie spółki Międzynarodowy Port Lotniczy [...] Sp. z o.o.. związane z inwestycją budowy nowego pasa startowego lotniska [...] lub przebudowy istniejącego pasa startowego. Przedłożenie przedmiotowych dokumentów jest niezbędne do zbadania przez Sąd prawidłowości oceny dokonanej przez organ co do istnienia przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci tajemnicy przedsiębiorcy. W przedmiotowej sprawie, w zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci opinii oraz dokumentów sporządzonych przez [...]. na zlecenie spółki Międzynarodowy Port Lotniczy im. [...] Sp. z o.o., związanych z inwestycją (budowy nowego pasa startowego lotniska [...] lub przebudowy istniejącego pasa startowego, wskazać należy, iż organ błędnie ocenił, że przedmiotowa informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.d.i.p. (wywodzącą się, choć nietożsamą z tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k.), posiadającą przewagę nad interesem społecznym i prawem obywateli do informacji. Skarżąca zarzuciła, iż organ nie przeprowadził w sposób należyty testu proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, a obywatelskim prawem do Informacji. Wniosek dotyczy kluczowej ekspertyzy z punktu widzenia zasadności i racjonalności finansowej budowy nowego pasa startowego zamiast remontu istniejącego pasa. Budowa nowego pasa, z odchyleniem na północ od obecnej drogi startowej, w odróżnieniu od remontu i wydłużenia istniejącego pasa, oznacza natomiast drastyczną zmianę warunków życia i funkcjonowania wielu mieszkańców okolicznych miejscowości, m. in. [...]. Z uwagi na zmianę zasięgu hałasu, całkowitej zmianie będzie musiał ulec zakres obszaru ograniczonego użytkowania. Inwestycja wpłynie nie tylko na poziom życia mieszkańców, ale i na ceny ich nieruchomości, które znacząco spadną. Przedmiotowe obszary są niezwykle cenne przyrodniczo, obejmując tereny lasów i zbiorników wodnych. Z uwagi na tak doniosły interes społeczny i interes poszczególnych obywateli, konstytucyjne prawo do informacji publicznej winno w przedmiotowej sprawie zyskać pierwszeństwo przed tajemnicą przedsiębiorcy, która stanowi wyjątek od zasady jawności i powinna być interpretowana zawężające. Skarżąca podkreśliła, że nawet jeśli przedmiotowe dokumenty, jak i planowana inwestycja nie są finansowe ze środków publicznych, to stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.d.i.p. w zw. art. 6 ust. l pkt 2 lit. f) podmioty wykonujące zadania publiczne - a takim zadaniem jest niewątpliwie prowadzenie lotniska użytku publicznego, jakim jest Międzynarodowy Port Lotniczy B. - zobowiązane są do udostępnienia informacji publicznej na temat majątku, którym dysponują. Zasadność dysponowania tym majątkiem w zakresie inwestycji, która, jak sam organ wskazuje w decyzji, może wpłynąć na konkurencyjność Portu w przyszłości, jest niezwykle istotna z punktu widzenia społecznej kontroli. Jeśli przykładowo błędy w zakresie zasadności podjęcia określonej strategii przeprowadzenia tak ważnej dla regionu inwestycji mogłyby doprowadzić do upadłości Spółki i pozbawienia województwa lotniska użytku publicznego, to obywatele mają prawo o tym wiedzieć. Tym bardziej, że Spółka w zakresie odszkodowań dla mieszkańców okolicznych terenów w związku z budową nowego pasa startowego zarezerwowała jedynie kwotę [...]mln złotych, która stanowi kwotę znacząco zaniżoną, co wytknął Spółce biegły rewident w swojej opinii do sprawozdania finansowego. Niewątpliwie, w świetle powołanych wyżej argumentów, z testu proporcjonalności wynika nadrzędność interesu społecznego i prawa obywateli do informacji nad potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Niezależnie od powyższego, z ostrożności procesowej, skarżąca wskazała, iż nawet jeśli przedmiotowe dokumenty miałyby zawierać tajemnicę przedsiębiorcy o znaczeniu nadrzędnym względem konstytucyjnego prawa obywateli do informacji publicznej, to dokumenty te powinny być udostępnione w części, z pominięciem informacji objętych tajemnicą przedsiębiorcy. Odmowa udostępnienia przedmiotowych dokumentów w całości jest zatem działaniem błędnym, bowiem ekspertyzy te nie zawierają jedynie informacji o aspektach finansowych przedsięwzięcia, a całokształt informacji wpływających na zasadność realizacji nowej drogi startowej, bądź remontu istniejącej. W tym przynajmniej zakresie powinny być udostępnione. Nie bez znaczenia jest w przedmiotowej sprawie fakt, iż zarówno organem zobowiązanym do udostępnienia informacji, jak i przedsiębiorcą jest ten sam podmiot. Z tego względu uzasadnienie odmowy udostępnienia winno być nadzwyczaj szczegółowe i staranne celem usunięcia podejrzeń o brak bezstronności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 5 z dnia 30 sierpnia 2002r. o odstępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 poz. 782 ze zm., zwanej dalej ustawą), obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Międzynarodowy Port Lotniczy [...] Sp. z o.o. jako wykonująca zadania publiczne jest organem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 poz. 782 ze zm.) zwana dalej u.d.i.p.: "Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie". Jak stanowi art. 2 ust. 1 i 2 ustawy, prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, bez konieczności wykazywania interesu prawnego czy faktycznego, z zastrzeżeniem ograniczeń wskazanych w art. 5 tej ustawy. Odnośnie tego, czy żądana przez skarżącą informacja ma charakter informacji publicznej należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w tej ustawie zasadach. Udostępnieniu podlegają informacje wymienione w art. 6, przy czym zaznaczyć należy, że katalog informacji tam wymienionych nie ma charakteru katalogu zamkniętego, lecz stanowi jedynie przykładowe wyliczenie źródeł i rodzajów informacji. Za utrwalony w orzecznictwie uznaje się pogląd, w myśl którego informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt l OSK 123/06). W szczególności, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a-d u.d.i.p. udostępnieniu podlegają tzw. dane publiczne, w tym "dokumenty urzędowe" (m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających), "stanowiska w sprawach publicznych", zajęte przez organy władzy publicznej i funkcjonariuszy publicznych, treść innych "wystąpień" i "ocen", dokonywanych przez organy władzy publicznej, a także "informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych". Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. "dokumentem urzędowym" jest w rozumieniu tej ustawy "treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego (...), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy". Stosowanie tej ustawy powinno bowiem uwzględniać cel i treść art. 61 Konstytucji, który w ust. 1 stanowi, że "Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Ustęp 2 powyższego przepisu dodaje, że prawo do uzyskiwania informacji obejmuje m.in. "dostęp do dokumentów". Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy niewątpliwie realizacji zasady jawności działania instytucji publicznych, umożliwiając kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem tych instytucji. Co do zasady zatem żądane przez skarżącego dokumenty stanowią informację publiczną (są jej nośnikiem). W niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczył m.in. udostępnienia wszelkich opinii i dokumentów sporządzonych przez [...] na zlecenie MPL, a związanych z inwestycja budowy nowego pasa startowego lotniska [...] lub przebudowy istniejącego pasa startowego. Odmawiając udostępnienia informacji publicznej w zaskarżonej decyzji z dnia 8.08.201 r. organ powołał się na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy wskazując, że informacje zawarte w tych dokumentach obejmują dane o szczególnym znaczeniu dla MPL, nie tylko w zakresie inwestycyjnym, ale także finansowym i handlowym, których ujawnienie może wpłynąć negatywnie na sytuację rynkową spółki. W ocenie Sądu skarga nie jest uzasadniona. Prawo do uzyskania informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym. W pierwszej kolejności wypada wskazać, że prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie, jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi bowiem, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W tej materii Sąd podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z 9 października 2014 r., sygn. I OSK 546/14, (wszystkie orzeczenia dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że konstytucyjne prawo do informacji publicznej winno służyć jak najszerszemu obywatelskiemu dostępowi do danych publicznych. Zatem normy regulujące zarówno tryb, jak i zasady dostępu do informacji publicznej winny być wykładane z poszanowaniem podstawowej reguły in dubio pro libertate. Zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, które to zasady legły u podstaw obywatelskiego prawa do informacji publicznej, realizowanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, mają bowiem sprzyjać sprawowaniu społecznej kontroli przez wszystkich obywateli. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Nie można zatem, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji (art. 5 ust. 3). Wykładnia wyżej zacytowanego przepisu prowadzi zatem do wniosku, że ma on charakter ogólny w tym rozumieniu, iż odsyła do przepisów, które szczegółowo określają zakres i zasady udostępniania ustawowo chronionych tajemnic, w tym ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust. 1 i 2 ). Ponadto, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, nie można ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu administracyjnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy podmiotów wykonujących zadania publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji. Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której stanowi art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą więc posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy (w przeciwnym razie logicznym jest, że nie utajniałby ich). Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci. W rezultacie, interpretując cytowany art. 11, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. sygn. I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie. Informacja poufna nie nabywa bowiem cech poufności z uwagi na żądanie jej udostępnienia. Cecha ta winna istnieć już w samej informacji od momentu jej pozyskania przez przedsiębiorcę. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, dane organizacyjne przedsiębiorstwa) oraz formalny - wola konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji /m.in. tak NSA w wyroku z dnia z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. I OSK 511/13 /. W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Z informacją poufną mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mianowicie mają być działania. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Odnosząc się do przesłanki materialnej wypada wskazać, że w doktrynie i orzecznictwie wypracowanym na gruncie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przyjmuje się, że informacje techniczne obejmują wszelkie sposoby oddziaływania na materię zarówno ożywioną jak i martwą w celu uzyskania praktycznego rezultatu; obejmują całokształt wiadomości dotyczących urządzeń eksploatowanych przez przedsiębiorcę, związanych z cyklem produkcyjnym. Informacja ma charakter technologiczny, kiedy dotyczy sposobów wytwarzania, formuł chemicznych, wzorów i metod działania. Za informację organizacyjną uznaje się całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym. Ochronie na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, podlega również informacja handlowa, za którą uważa się np. dane o sytuacji finansowej przedsiębiorcy, listę dostawców, czy listę klientów, jako że informacje te, mogą przedstawiać samodzielną wartość handlową w relacjach z konkurencyjnymi przedsiębiorcami. W ocenie tutejszego Sądu, wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy z koli te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji czy oszczędności. Wartość gospodarczą mają więc wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest, to, że ww. informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu. Odnosząc powyższe wywody należy w pierwszej kolejności podkreślić, że przesłanka formalna została bezspornie spełniona albowiem w aktach sprawy zalega uchwała nr [...] Zarządu Międzynarodowego Portu Lotniczego im. [...] Sp. z o.o. z dnia 2 kwietnia 2012 r., w której zarząd podjął decyzję o objęciu tajemnicą przedsiębiorstwa inwestycje przygotowywane lub realizowane wskazane w dokumencie "Plan Inwestycyjny Międzynarodowego Poru Lotniczego [...] Sp. z o.o. na lata 2007 -20015, aktualizacja 2011" wraz z dalszymi aktualizacjami, a także realizację procesu wyłonienia Inwestora Zastępczego dla realizacji w/w inwestycji. Data i zakres uchwały wskazują, że została ona podjęta z uwagi na charakter danych związanych z realizacją planowanych przez spółkę inwestycji, nie zaś na potrzeby wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Żądane zaś dokumenty zostały opatrzone klauzula, że "nie są dostępne dla osób trzecich". Odpowiedzi zatem wymaga czy spełniony został drugi element - materialny -składający się na tajemnicę przedsiębiorcy. Z decyzji organu wynika przede wszystkim, że informacje zawarte w dokumentach przygotowywanych przez [...] w sprawie inwestycji związanej z budową nowej drogi startowej zawierają informacje posiadające dla spółki wartość gospodarczą. Są to informacje o źródłach finansowania budowy, jej potencjalnych kosztów wskazujących zatem na finansowy potencjał spółki w długofalowej perspektywie obejmującej cały okres realizacji inwestycji. Zwłaszcza, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, zawartym w odpowiedzi na skargę, że w szczególności analiza wariantów realizacji budowy nowej oraz sytuacji finansowej spółki w przypadku remontu istniejącej drogi startowej dotyczą stanu technicznego dotychczasowej infrastruktury, koniecznych napraw i remontów, które są informacjami o szczególnym znaczeniu albowiem są to dane o charakterze technicznym i technologicznym i jako takie mają bezpośredni wpływ na finanse spółki. Ich zaś ujawnienie niewątpliwie może wpłynąć na sytuację rynkową organu oraz planowane postępowanie przetargowe, co może uniemożliwić pozyskanie najkorzystniejszych ofert od potencjalnych wykonawców planowanych robót budowlanych, a to potwierdza, że są to dane dotyczące szeroko rozumianego gospodarowania przez spółkę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i jej finansowym potencjałem. Dlatego należy uznać, że jedynie częściowe przedstawienie owej dokumentacji, z wyłączeniem danych finansowych, nie pozbawia jej wartości gospodarczej, co jest warunkiem podlegania ochronie prawnej. Sama zaś skarżąca podkreśla w skardze, że "wniosek dotyczy kluczowej ekspertyzy z punktu widzenia zasadności i racjonalności finasowej budowy nowego pasa startowego zamiast remontu istniejącego pasa", co dodatkowo wskazuje na trafność stanowiska organu. Dalej uzasadniając zarzut skargi braku należytego rozważanie proporcjonalności pomiędzy potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, a obywatelskim prawem do informacji skarżąca podkreśla, że "budowa nowego pasa, z odchyleniem na północ od obecnej drogi startowej, w odróżnieniu od remontu i wydłużenia istniejącego pasa, oznacza natomiast drastyczną zmianę warunków życia i funkcjonowania wielu mieszkańców okolicznych miejscowości, m. in. [...]. Z uwagi na zmianę zasięgu hałasu, całkowitej zmianie będzie musiał ulec zakres obszaru ograniczonego użytkowania. Inwestycja wpłynie nie tylko na poziom życia mieszkańców, ale i na ceny ich nieruchomości, które znacząco spadną. Przedmiotowe obszary są niezwykle cenne przyrodniczo, obejmując tereny lasów i zbiorników wodnych. Z uwagi na tak doniosły interes społeczny i interes poszczególnych obywateli, konstytucyjne prawo do informacji publicznej winno w przedmiotowej sprawie zyskać pierwszeństwo przed tajemnicą przedsiębiorcy, która stanowi wyjątek od zasady jawności i powinna być interpretowana zawężające". Sąd przytoczył tu wprost treść stanowiska skarżącej, która zdaje się pomijać fakt, że w ramach dostępu do informacji publicznej zostały już skarżącej udostępnione informacje w związku z toczącym się postępowaniem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowania dla przedsięwzięcia dotyczącego budowy nowej drogi startowej w postaci wniosku wraz z załącznikami. Z przedłożonej do akt karty informacyjnej przedsięwzięcia, stanowiącej taki załącznik wynikają zaś rozważane warianty budowy w aspekcie celu analizowanego przedsięwzięcia. Jak słusznie wskazuje organ toczące się postępowanie o wydanie środowiskowych uwarunkowań gwarantuje udział społeczeństwa w trakcie procedowania nad wydaniem przedmiotowej decyzji i umożliwia tym samym społeczeństwu wgląd do przedłożonych w tym postępowaniu dokumentów. Zatem wbrew stanowisku skarżącej społeczna kontrola procesu inwestycyjnego związanego z budową nowego pasa startowego jest zapewniona i ustawowo zagwarantowana. Sama zaś skarżąca jest obecnie w posiadaniu dostępnej w tym względzie dokumentacji. Z wyżej przytoczonych powodów zarzut ten także został oceniony przez Sąd jako całkowicie nietrafiony. Przytoczona wyżej argumentacja Sądu, wskazująca na bezzasadność skargi, legła także u podstaw odstąpienia od zobowiązania organu do przedłożenia dokumentów sporządzonych przez [...] Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło