II SA/Kr 123/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: NSA Izabela Dobosz AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant: Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2007 r., znak: [...], na podstawie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu części działek nr [...], nr [...], nr [...]obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], odpowiadających części nabytej na własność Skarbu Państwa działki nr [...] o pow. [...] ha, Obr. [...] b. gm. kat [...] na rzecz A. H. A. H. nie zgodził się z tą decyzją i wniósł od niej odwołanie w dniu [...] 2007 r. (prezentata Sekretariatu Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w [...]). Wskazał, że nie została mu doręczona przez pocztę decyzja Starosty [...] z dnia [...] 2007 r., znak: [...], gdyż w tym czasie wyjechał ze względów zdrowotnych. Podniósł, że Starosta nie powiadomił go o przypuszczalnym terminie zakończenia tej sprawy. W dniu [...] 2007 r będąc w urzędzie Starosty [...] oświadczono mu, że jego sprawa "o zwrot gruntów" została załatwiona negatywnie. Otrzymał wówczas kserokopię tej decyzji. W dalszej części odwołania A. H. podniósł zarzuty w kwestiach merytorycznych i wniósł o pozytywne rozpatrzenie tej sprawy. Postanowieniem z dnia [...] 2007 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie A. H. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a. W jego uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl art. 57 § 5 k.p.a. termin ten uważa sięga zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia do organu administracji publicznej, nadanie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, złożone w polskim urzędzie konsularnym złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, złożone przez osobę pozbawioną wolności administracji zakładu karnego. Wojewoda podniósł, że stosownie do treści art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej pisma doręcza za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione do tego osoby lub organy. Pisma doręcza się osobom fizycznym, zgodnie z art. 42 k.p.a., w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W art. 44 k.p.a. wprowadza instytucję doręczenia zastępczego. Wojewoda podniósł, że zgodnie z tym przepisem "§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) -w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w / 2. pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy." Wojewoda stoi zatem na stanowisku, że datą doręczenia przesyłki w przypadku doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) jest dzień, w którym upłynął 14 dniowy termin do jej odbioru liczony od dnia następnego po złożeniu pisma w placówce pocztowej. Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2007 r, znak: [...] została doręczona pod wskazany przez A. H. adres do korespondencji w dniu [...] lipca 2007 r. (dowód: pieczątka Urzędu Pocztowego [...] na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Stosownie zatem do cytowanej wyżej normy art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] lipca 2007 r. Jeżeli bowiem początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 k.p.a.). Odwołujący się natomiast A. H. odwołanie od kwestionowanej decyzji Starosty [...] złożył w dniu [...] listopada 2007 r., a więc z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności procesowej. Obligowało to Wojewodę do stwierdzenia, na podstawie art. 134 k.p.a., uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda podkreślił, że nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Powołał się w tym względzie na wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt: l SA/Gd 1482/9. W tym stanie rzeczy odwołanie to nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na to postanowienie wniósł A. H. Podniósł w niej, że od 9 lat bezskutecznie stara się o zwrot niezabudowanych gruntów byłej jego działki nr [...]Twierdzi, że działka ta została nabyta przez Skarb Państwa za symboliczne pieniądze i przekazana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej : [...]", która to skutecznie hamuje zwrot tych gruntów. "Również Urząd Starosty dopuszcza się uchybień wynikających z nieprzestrzegania art. 36 § 2 k.p.a." Wojewoda [...] po uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] nie powiadomił go o przypuszczalnym terminie zakończenia prowadzonych wyjaśnień. W [...] czerwca 2007 r. z uwagi na wymianę [...], biorąc pod uwagę, że jest człowiekiem w podeszłym wieku, inwalidą [...], grupy cierpiącym na schorzenia [...], i [...],wyjechał z [...],.Nie wiedząc nic o przesyłce pocztowej nie mógł jej więc w tym czasie odebrać. Będąc zaś w Starostwie Powiatowym w dniu [...], października 2007 r dowiedział się o negatywnym załatwieniu jego sprawy. Uważa, że Wojewoda nie wziął pod uwagę uchybień Starosty, wynikających z niezastosowania art. 6 k.p.a. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda [...], podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Postępowanie odwoławcze składa się z fazy wstępnej, fazy wyjaśniającej i fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy bada, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Taki obowiązek nakłada na organ odwoławczy art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania i postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W rozpatrywanej sprawie przesyłka pocztowa zawierająca decyzję organu l nstancji z dnia [...], czerwca 2007 r. nie mogła zostać doręczona skarżącego w sposób bezpośredni (art. 42 k.p.a.). Nie było także możliwe doręczeniu mu tej przesyłki w sposób, o którym mowa w art. 43 k.p.a. tj. poprzez dorosłego domownika, sąsiada czy dozorcę domu. W takim razie zaszły w pełni podstawy do zastosowania tzw. doręczenia zastępczego, uregulowanego w art. 44 k.p.a. Pierwsza przesłanka została zatem spełniona. Zaistniała też druga przesłanka do zastosowania tego rodzaju doręczenia. Przesyłka zawierająca decyzję organu l instancji z dnia [...], czerwca 2007 r. pozostawiono w urzędzie pocztowym na okres 14 dni. Przesyłkę tę awizowano powtórnie. Zaistniała więc i trzecia przesłanka powiadomienia adresata o nadejściu pisma. Ostatnim warunkiem koniecznym dla stwierdzenia, że doręczenie w sposób uregulowany art. 44 k.p.a. zostało dokonane, jest odebranie przez adresata złożonego w urzędzie pisma, albo upływ ustalone w kodeksie terminu. Ta ostatnia sytuacja miała miejsce w niniejszym przypadku. Słusznie wywodzi więc Wojewoda, że był to dzień, w którym upłynął skarżącemu czternastodniowy termin do odbioru przesyłki, liczony od dnia następnego po złożeniu pisma w urzędzie pocztowym i był to dzień [...], lipca 2007 r. Wobec powyższego termin do wniesienia odwołania upływał A. H. z dniem [...], lipca 2007 r. Odwołanie tymczasem złożył w dniu [...], listopada 2007 r. Doszło zatem do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa wart. 129 §2 k.p.a. W ocenie Sądu ustalenia Wojewody w tym względzie nie budzą wątpliwości. Skoro tak, to obowiązkiem Wojewody [...],, mając na względzie postanowienia art. 134 k.p.a., było wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. H. Art. 134 wyraża bowiem bezwzględną normę prawną, a co za tym idzie rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter związany. Wojewoda stwierdzając obiektywny fakt uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia. Przesądza o tym użyty w treści tego przepisu zwrot : "organ ...stwierdza". Skarżący w żadnym piśmie nie żądał zaś przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając zazgodne z przepisać prawa procesowego zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi