II SA/Kr 1230/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego P. W. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek P. W. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 26 listopada 2013 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 lipca 2013 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i szóstką dzieci. Ich miesięczny dochód z tytułu prowadzonej prze skarżącego działalności gospodarczej wynosi 10.000 zł. Żona skarżącego A. O. nigdzie nie pracuje, nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. W składa majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 180 m2, mieszkanie o pow. 36 m2 , samochód osobowy marki [...]. Z żoną według oświadczenia pozostaje w rozdzielności majątkowej. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż jest jedynym żywicielem rodziny. Ma na utrzymaniu sześcioro niepełnoletnich dzieci. Koszt utrzymania całej rodziny jest bardzo wysoki, tak jak koszt ponoszonych opłat. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 15 listopada 2013 r. wezwano go do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji : - udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy( dotyczy wszystkich nieruchomości wskazanych we wniosku- dom, mieszkanie) oraz innych potwierdzających wydatki konieczne; - wskazanie w jaki sposób wykorzystywane są nieruchomości - dom i mieszkanie, i czy z tego tytułu skarżący czerpie dochód; - przedstawienie historii rachunku bankowego prywatnego i firmowego za ostatnie trzy miesiące, z aktualnym saldem; - przedłożenie zeznania podatkowego skarżącego za rok 2012 oraz przedłożenie zeznania podatkowego za rok 2012 jego żony; - podanie wysokości miesięcznego dochodu żony skarżącego oraz podanie z jakiego tytułu jest on osiągany; - przedstawienie kserokopii umowy kredytowej wraz z harmonogramem jego spłaty; - oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 26 listopada 2013 r. skarżący wyjaśnił, iż jego żona A. O. nie pracuje i pozostaje na jego utrzymaniu. Domu oraz lokalu mieszkalnego ( wskazane we wniosku) nie wynajmuje i nie czerpie z tego tytułu żadnych dochodów. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie ma żadnych zaległości z tytułu ponoszonych opłat, a płatności za gaz, dołączone do niniejszego pisma nie dotyczą sezonu grzewczego. W sezonie grzewczym rachunki za gaz wynoszą od 1.500 zł do 2.000 zł. Do pisma skarżący dołączył kserokopie następujących dokumentów – odcinki opłat za energię elektryczną- 359,90 zł, faktura VAT za usługi sieci [...] - 73,60 zł, odcinek wpłaty za wodę i ścieki na kwotę 502,52 zł, harmonogram spłat kredytu zaciągniętego w banku [...] rata miesięczna – 417,94 zł, decyzja w sprawie podatku od nieruchomości dotyczącą nieruchomości położonych w K. przy ul. S.i ul. [...], zeznanie podatkowego za rok 2012 skarżącego ( PIT 36). Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny . Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). Jak wynika z oświadczeń o dokumentów złożonych przez skarżącego prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i 6 dzieci, z których jedno- A. W. jest pełnoletnia. Miesięczny dochód rodziny osiągany z tytułu prowadzonej prze skarżącego działalności gospodarczej wynosi około 10.000 zł. Jak wynika z przedstawionych dokumentów wysokość wydatków koniecznych w miesiącu to kwota około 1.422 zł. Składają się na nią opłaty za media, telefon oraz podatek od dwóch nieruchomości stanowiących współwłasność skarżącego. Dodatkowo skarżący wskazał, iż spłaca kredyt w baku [...] w wysokości 98.000 zł, którego miesięczna rata wynosi 417,94 zł. Mimo precyzyjnego wezwania skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących miesięczny koszt utrzymanie mieszkania nr [...] przy ul. [...] w K.. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że lokalu tego nie wynajmuje i w związku z tym nie czerpie z tego tytułu dodatkowego dochodu. Nie przedstawił również wyciągów z konta bankowego ani prywatnego, ani firmowego. W swych pisemnych wyjaśnieniach nie odniósł się w ogóle do powodów, dla których nie przekazał wymaganych dokumentów. Brak w/w informacji i dokumentów uniemożliwia rzetelną ocenę możliwości finansowych skarżącego a co za tym idzie nie pozwala na ocenę czy skarżący spełnia przesłanki określone a w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym bardziej, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).