II SA/Kr 1230/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.W. o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 lipca 2013 r. ([...] ) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić wniosek Uzasadnienie: P.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2013 r. ([...] ) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył zażalenie na zarządzenie oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z przedłożonego formularza PPF wynika, że skarżący jest jedynym żywicielem rodziny, ma sześcioro niepracujących dzieci z czego czwórka uczęszcza do różnego rodzaju szkół. Żona skarżącego, z którą pozostaje we wspólności majątkowej nie pracuje, a koszt utrzymania rodziny jest bardzo wysoki. Opłata za prąd wynosi ok. 390 zł. miesięcznie, wywóz śmieci 90 zł. miesięcznie, opłata za gaz w skali roku ok. 12000 zł., opłata za wodę ok. 200 zł. miesięcznie, opłata za szkołę ok. 600 zł. miesięcznie. Skarżący posiada dom o pow. 180 m², mieszkanie o powierzchni 36 m² oraz samochód marki [...] . Z oświadczenia skarżącego wynika nadto, że prowadzi on działalność gospodarczą, z której dochód wynosi [...] zł. (netto ok. [...] zł.). Podał nadto skarżący, że pozostali członkowie rodziny nie osiągają żadnych dochodów, spłaca kredyt hipoteczny w kwocie 500 franków miesięcznie, co stanowi kwotę ok. 1750 zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy podał skarżący, że jego żona nie pracuje, z posiadanych nieruchomości nie czerpie żadnych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej , nie ma zaległości z tytułu opłat, a przesłane płatności za gaz nie dotyczą sezonu grzewczego stąd są one stosunkowo niskie. Podał, że w sezonie grzewczym rachunki za gaz wynoszą od 1500 do 2000 zł. Nadto z przesłanych odcinków opłaty za energię elektryczną wynika, że w miesiącu październiku opłata z tego tytułu wynosiła 388, 10 zł, w listopadzie 388, 10 zł, w grudniu 359,90 zł., w styczniu 359,90 zł.; z faktury VAT wynika że opłata za usługi sieci [...] wynosi 73,60 zł.; z odcinka wpłaty do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. wynika, że wpłacono kwotę 502,52 zł; z decyzji z dnia 18 stycznia 2013 r. w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2013 wynika, że ustalono podatek w kwocie 242 zł., a decyzją dnia 12 stycznia 2013 r. podatek w kwocie 224 zł. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2012 r. wynika natomiast, że dochód z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej wynosi 96117 zł, 56 gr. Skarżący nie nadesłał jednak historii rachunku bankowego prywatnego i firmowego za ostatnie trzy miesiące, deklaracji VAT za ostatnie trzy miesiące, zeznania podatkowego żony za rok 2012 r. oraz dokumentów obrazujących koszty utrzymania (gaz, prąd, woda, ścieki) mieszkania. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. (II SA/Kr 1230/13) Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniósł, że postanowienie oparto na błędnych ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżący pozostaje w rozdzielności majątkowej, jego dochód wynosi [...] zł, spłaca kredyt w wysokości [...] zł, a rata miesięczna kredytu wynosi 417,94 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) określanej dalej jako "ppsa" – od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 ppsa wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 §1 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 ppsa). Zgodnie natomiast z przepisem art. 246 §1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Strona powinna zatem należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy do sądu. Sąd (referendarz sądowy) nie jest natomiast zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego albo gdy nie są one do końca jasne. Zgodnie z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności. Sąd jest wówczas zmuszony do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy przedłożony przez stronę, który może okazać się niewystarczający dla wykazania istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy (por. II FZ 109/13). Jak podano powyżej, skarżący nie nadesłał wszystkich dokumentów o których przedłożenie został wezwany przez Referendarza Sądowego. Nie przedstawił dokumentów obrazujących miesięczny koszt utrzymania mieszkania, wyciągów z konta bankowego prywatnego ani firmowego, ani deklaracji VAT za ostatnie trzy miesiące. Powyższe uniemożliwia ocenę jego możliwości finansowych, w tym ocenę czy spełnia przesłanki określone w art. 246§1 pkt 2 ppsa. Z powyższego wynika, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ppsa.