II SA/Kr 1231/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z. P. i J. P. na decyzję Wojewody z dnia 05 września 1997 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących Z. P. i J. P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 1997 r. (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 48 w związku z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414) oraz art. 104 kpa Kierownik Urzędu Rejonowego w N. nakazał inwestorom Z. P. i J. P. dokonać rozbiórki budynku mieszkalnego w części ponad poziomem ław fundamentowych, w terminie do dnia 31 października 1997 r. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że inwestorom Z. P. oraz J. P. nakazano prawomocną decyzją z dnia [...] września 1995 r. znak: [...] rozbiórkę samowolnie wykonanych fundamentów pod budynek mieszkalny o wymiarach w rzucie 5,6 x 14,45m w terminie do dnia 30 listopada 1995 r. Inwestor zamiast dokonać rozbiórki ław fundamentowych nakazanych wymienioną decyzją, kontynuował nadal budowę budynku mieszkalnego. W dniu [...] marca 1997 r. organ stwierdził, iż inwestor zakończył budowę przedmiotowego budynku. Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] maja 1997 r. wnieśli Z. P. i J. P. Podali, że decyzja ta nie zawiera określenia budynku, który należałoby rozebrać, a w szczególności nie została powołana przez organ lokalizacja tego budynku. Nadto wskazali, że nie zostało im zapewnione prawo do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nie zostali bowiem zawiadomieni o jego wszczęciu, o terminie oględzin, a także nie mieli możliwości zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Wojewoda decyzją z dnia 5 września 1997 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że miejsce położenia przedmiotowego budynku przedstawia kserokopia wyrysu z mapy ewidencyjnej gruntów w skali 1:28880 i mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych w skali 1:500, które to mapy znajdują się w aktach sprawy, a zatem nie może być żadnych wątpliwości o rozbiórkę jakiego obiektu w sprawie chodzi. Dodatkowo organ drugiej instancji wskazał, że w protokole z oględzin z dnia [...] marca 1997 r. zapisano jednoznacznie, iż budowę zrealizowali Z. P. i J. P. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co potwierdziła Z. P. swoim podpisem pod protokołem z oględzin. Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wnieśli Z. P. i J. P. Skarżący podali, że w decyzji organu I instancji brak jest precyzyjnego określenia budynku o który w sprawie chodzi. Jednocześnie skarżący wskazali, że decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] listopada 1996 r. (Nr [...]) uzyskali pozwolenie na budowę obiektu na działce ewidencyjnej nr 1 w B. Dlatego też skarżący mają uzasadnione wątpliwości, czy nie chodzi o ten sam budynek. Nadto podnieśli, iż organy administracji nie zapewniły obojgu skarżącym udziału w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 5 września 1997 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej powoływana jako p.p.s.a). Wobec powyższego, właściwym do rozpoznania skargi złożonej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd kontroluje, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, obowiązujących w dacie jego wydawania Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 5 września 1997 r. (znak: [...]) utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] maja 1997 r. (znak: [...]), którą nakazano Z. P. i J. P. rozbiórkę budynku mieszkalnego w części ponad poziomem ław fundamentowych, w terminie do dnia 31 października 1997 r. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę stwierdził, że kontrolowana decyzja jest niezgodna z prawem. Stosownie do przepisu z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 98, poz. 414 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Należy podkreślić, że decyzja orzekająca o rozbiórce obiektu budowlanego winna zawierać precyzyjne określenie o jaki obiekt w danej sprawie chodzi. Konieczne więc jest jednoznaczne wskazanie w treści decyzji zarówno miejscowości jak i oznaczenia działki na której znajduje się obiekt podlegający rozbiórce. Powyżej wskazane okoliczności indywidualizujące obiekt objęty obowiązkiem rozbiórki muszą wynikać z rozstrzygnięcia decyzji i organ administracji orzekający w sprawie nie można w tym zakresie posiłkować się odesłaniem do innych dokumentów znajdujących się aktach, a tym bardziej w aktach innej sprawy. Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, iż decyzja z dnia [...].05.1997 r., którą nałożono na Z. P. oraz J. P. obowiązek rozbiórki uchybia wskazanym wymaganiom. Nie zostały bowiem w niej podane jakiekolwiek dane indywidualizujące budynek, którego rozbiórkę orzeczono. Organ prowadzący postępowanie administracyjne ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia w treści decyzji, iż w sprawie chodzi o budynek samowolnie wybudowany przez skarżących znajdujący się w miejscowości B., co jak wyżej wskazano, jest niewystarczające. Nie są trafne także argumenty podnoszone przez organ II instancji, iż to o jaki budynek w sprawie chodzi wynika z kserokopii wyrysu z mapy ewidencyjnej gruntów i mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych. Należy podkreślić, iż nałożenie przez organ administracji na stronę postępowania administracyjnego obowiązków może być dokonane w formie decyzji administracyjnej, przy czym nakładane obowiązki muszą być w decyzji tej precyzyjnie określone. Powoływane przez organ II instancji dokumenty nie stanowią załączników do żadnej z zapadłych w sprawie decyzji, przez co nie mogą spełniać funkcji indywidualizującej obiektu objętego nakazem rozbiórki, orzeczonego skarżoną decyzją. Reasumując należy podkreślić, że prawidłowe określenie położenia obiektu podlegającego rozbiórce winno nastąpić w treści decyzji i nie może być zastępowane odesłaniem do innych dokumentów. Braki w tym zakresie mogą powodować, że wykonanie takiej decyzji w drodze postępowania egzekucyjnego może okazać się niemożliwe. Nadto należy podkreślić, iż powołany wyżej przepis art. 48 Prawa budowlanego wymaga, by nakaz rozbiórki dotyczył obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzić trzeba, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie zbadały faktu, czy dla inwestycji realizowanej przez Z. P. i J. P. w miejscowości B., której rozbiórkę orzeczono, zostało wydane pozwolenie na budowę. Skarżący w skardze podnieśli, iż w dniu [...] listopada 1996 r. uzyskali decyzją Wójta Gminy B. (Nr [...]) udzielającą im pozwolenia na budowę obiektu na działce ewidencyjnej nr 1 w B. Wskazać należy, iż decyzja organu I instancji pochodzi z dnia [...].05.1997 r., a zatem w dacie jej wydawania funkcjonowała już w obrocie prawnym, wg zapewnień skarżących, decyzja udzielająca im pozwolenia na budowę. W aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o tym, iż organy administracji, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalały, czy dla inwestycji skarżących wydana została decyzja udzielająca im pozwolenia na budowę. Jest to okoliczność istotna, bowiem w przypadku, gdyby okazało się, że pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku zostało wydane, wyłączone mogłoby być przyjęcie zaistnienia tzw. samowoli budowlanej, niezbędnej do wydania nakazu rozbiórki. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organy administracji naruszyły przepisy art. 7 i 77 kpa, które nakazują organom prowadzącym postępowanie administracyjne podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zasadnym jest także podniesiony przez skarżących zarzut pozbawienia ich możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 10 § 1 kpa organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził w dniu [...].03.1997 r. oględziny obiektu budowlanego należącego do skarżących. Brak jest jednak w aktach sprawy zawiadomień stron postępowania o terminie i miejscu przeprowadzenia tych oględzin. Zawiadomienia takie, zgodnie z art. 79 § 1 kpa winny były być doręczone stronom postępowania na 7 dni przed planowanym terminem oględzin. Co prawda, z protokołu przeprowadzonych w sprawie oględzin wynika, że skarżący byli podczas nich obecni, nie świadczy to jednak, iż byli o oględzinach zawiadomieni, zgodnie z powołanym wyżej art. 79 § 1 kpa. Nie ma natomiast w aktach administracyjnych dowodów na to, by o oględzinach były zawiadomione pozostałe strony niniejszego postępowania, a to A. K. i L. F. Powyższe stanowi naruszenie powołanych wyżej przepisów art. 10 § 1 oraz 79 § 1 kpa Dodatkowo należy wskazać, że wadą zaskarżonych decyzji jest określenie w jej treści terminu wykonania rozbiórki obiektu. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Takie decyzje podlegają wykonaniu przez ich adresata. Jeśli rozbiórka nie zostanie wykonana dobrowolnie przez zobowiązanego, właściwy organ winien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Określenie natomiast przez organy administracji konkretnej daty wykonania rozbiórki obiektu, uznać należy za niedopuszczalne. Żaden bowiem przepis prawa nie upoważnia organu administracji do wydania takiego rozstrzygnięcia. Stwierdzając powyższe uchybienia, sąd działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a, sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. O kosztach natomiast orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.