II SA/Kr 1232/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-06-02

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uległa takiemu pogorszeniu, że uzasadnia to przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu od momentu złożenia poprzedniego wniosku. Wykazane dochody i wydatki pozostały na zbliżonym poziomie, a część deklarowanych wydatków nie miała charakteru koniecznych. Prawo pomocy powinno być przyznawane jedynie w przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten został oddalony przez referendarza sądowego, podobnie jak poprzedni. Skarżąca argumentowała, że jej dochody są w całości przeznaczane na pokrycie niezbędnych wydatków i zobowiązań, a pozostała kwota wystarcza jedynie na wyżywienie. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające poniesione wydatki i dochody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu Rozpoznawany wniosek jest kolejnym (drugim) w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W dniu 21 marca 2017 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 30 stycznia 2017 r. dołączając do wniosku tenże sprzeciw. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r. odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza z dnia 30 stycznia 2017 r. W następstwie tego skarżąca w dniu 19 maja 2017 r. ponownie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Rozpoznanie kolejnego wniosku ( drugiego) winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym " postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, lub nawet prawomocne", z uwzględnieniem przepisów materialnych stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy. Wniosek z dnia 19 maja 2017 r. uzasadniony został faktem, iż skarżącej nie stać na poniesienie kosztów opłaty od zażalenia i ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Cały uzyskiwany w miesiącu dochód przeznaczany jest pokrywanie miesięcznych wydatków koniecznych i zobowiązań stałych. Skarżąca jak w poprzednio rozpoznawanym wniosku wymieniła miesięcznie wydatki i zobowiązania : zakup biletu miesięcznego - 100 zł, abonament telefoniczny - 50 zł, opłata za wodę- 52,64 zł, opłata za śmieci - 10 zł, opłata za energie elektryczną- 101,46 zł, środki czystości co miesiąc - około 70 zł, zakup lekarstw około - 80 zł, Pozostałą cześć dochodu 438 zł - przeznacza na wyżywienie. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie następujących dokumentów: odcinki opłat za energię elektryczną, bilet miesięczny, faktur VAT na zakup lekarstw na łączną kwotę - 35.97 zł, fakturę VAT za dostawę wody -45,54 zł, informacja o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi z dnia 3 kwietnia 2017 r., dowody opłat wpisów sądowych od prowadzonych przez skarżącą przed WSA w Krakowie postępowań sądowych za rok 2015, 2016 i 2017 w tym za rok 2017 - 900 zł oraz potwierdzenie z dnia 29 kwietnia 2017 r. wypłaty środków z rachunku karty w wysokości 1.500 zł. W ocenie orzekającego skarżąca nie wykazała , że jej sytuacja materialna od chwili złożenia pierwszego wniosku pogorszyła się. Wykazane miesięczne dochody i wydatki w przypadku drugiego wniosku pozostają na zbliżonym poziomie co wskazane w pierwszym wniosku i nie dają podstaw do przyznanie prawa pomocy. Łączne koszty miesięcznych wydatków uznanych przez orzekającego za konieczne zamykają się kwotą 310,81 zł energia, woda ( za miesiąc - 11.38 zł), bilet miesięczny, leki ( według faktur- 35,97 zł ) ), po ich odliczeniu skarżącej pozostaje kwota 626,56 zł wraz z dodatkowymi środkami z wypłaconym z rachunku karty w dniu 29 kwietnia 2017 r. ( wszystkie udokumentowane opłaty sądowe skarżąca uiściła w okresie od 22 marca 2017 do 19 kwietnia 2017 r.) Orzekający zwraca uwagę, iż skarżąca przedstawia wydatki, które nie mają charakteru koniecznych wydatków – powtarzające się wydatki na środki czystości w wysokiej kwocie, których comiesięczny zakup nie jest konieczny Również deklarowana kwota przeznacza na zakup leków nie znajduje potwierdzenia w przedłożonych fakturach. Istotnie w miesiącu kwietniu skarżąca uzyskała z uwagi na zwolnienie lekarskie niższe wynagrodzenie - 937,37 zł, niż zwyczajowo 1.440 zł - co orzekającemu widome jest z urzędu, w związku z rozpoznawaniem wniosków skarżącej o przyznanie prawa pomocy składanych w innych sprawach sądowych, jednakże ten fakt nie może przesądzić o uznania, iż jej sytuacja życiowa pogorszyła się. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżąca nie wykazała skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej sytuacja materialna uległa takiemu pogorszeniu, iż skutkowałoby to przyznaniem jej prawa pomocy. Stąd mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło