II SA/Kr 1232/20

WyrokWSA w Krakowie2020-11-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia WSA Małgorzata Łoboz, Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje prawo do uzyskania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego tym lokalem w prawo własności, na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie posiadającej wyłącznie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie przysługuje prawo do uzyskania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Prawo to nie jest tożsame z odrębną własnością lokalu, która jest warunkiem uzyskania takiego zaświadczenia. Właścicielką gruntu pozostaje spółdzielnia, a posiadacz spółdzielczego prawa do lokalu nie jest beneficjentem ustawy przekształceniowej w zakresie uzyskania zaświadczenia.
Stan faktyczny
J. J. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że wnioskodawczyni przysługuje jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a nie prawo własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniu stanu faktycznego i twierdząc, że jest właścicielką lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. J.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 grudnia 2019r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia skargę oddala. Postanowieniem z dnia 17 września 2019 r., nr: [...] Prezydent Miasta K., na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. 2019 r., poz. 916), odmówił wydania zaświadczenia na wniosek J. J. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej składającej się z działki nr [...], obręb [...], jed. ewid. [...] położonej przy ul. [...] w K., stanowiącej własność Gminy Miejskiej K. dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] w prawo własności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że nieruchomość objęta wnioskiem o przekształcenie jest zabudowana jednym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, w związku z tym, od dnia 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości zostało przekształcone w prawo własności. Zgodnie z pozyskanymi informacjami ustalono, że wnioskodawczyni przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...]. W tym stanie faktycznym, nie jest możliwym wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla J. J.. Z wnioskiem dotyczącym lokalu wskazanym we wniosku mogłaby wystąpić natomiast Spółdzielnia Mieszkaniowa. Zażalenie na ww. postanowienie złożyła J. J.. Żaląca nie podzieliła stanowiska organu I instancji, wskazała, że jest właścicielem mieszkania w budynku oznaczonym numerem [...] przy ul. [...]. Podniosła, że Spółdzielnia obarcza ją opłatami za użytkowanie wieczyste nieruchomości, tym samym niewątpliwie ma interes prawny w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 23 grudnia 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, art. 144 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na treść art. 1 ust. 1 i 2 o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Przechodząc z kolei do omówienia zasad dotyczących wydawania zaświadczeń określonych w art. 217 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. organ podkreślił, że wydawanie zaświadczeń należy do czynności faktycznych i jako takie nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Samo zaświadczenie nie kształtuje zatem praw i obowiązków jednostki. Na gruncie art. 4 ust. 4 cyt. ustawy wskazano, że w zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7, i zasadach jej wnoszenia. Samo zaświadczenie służy natomiast do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów, przy czym oba wpisy mają charakter deklaratoryjny. Jak wynika z akt sprawy, lokal będący przedmiotem podania wnioskodawczyni znajduje się na działce nr [...]. Zgodnie z treścią aktualnej księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości -nr [...], nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, w którym wydzielone są lokale oznaczone numerami [...]. Lokal nr [...] - będący przedmiotem wniosku posiada odrębną księgę wieczystą nr [...] Z jej treści wynika, że właścicielem lokalu jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w K.. Organ I instancji mając na uwadze powyższą okoliczność, skontaktował się ze Spółdzielnią i ustalił, że lokal nr [...] nie jest lokalem wyodrębnionym, a związane z nim jest jedynie spółdzielcze prawo do lokalu. Także z dokumentów przedłożonych przez żalącą się nie wynika, by legitymowała się ona prawem własności lokalu nr [...]. Tym samym, wobec J. J. nie został wydzielony udział w prawie użytkowania wieczystego, co prowadzi do konkluzji, że wnioskodawczyni nie obejmą postanowienia ustawy dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W ocenie Kolegium, organ I instancji zasadnie więc odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. J. J. wniosła skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła, że organy nie wzięły pod uwagę faktu, że jest właścicielką lokalu nr [...] mieszczącego się przy ul. [...], a zatem oparły swoje decyzje na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i nakazanie wydania żądanego zaświadczenia. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca ponownie podniosła, że lokal nr [...] położony w K. przy ul. [...] został jej przydzielony decyzją z dnia 13 czerwca 1991 r. na warunkach własnościowego prawa do lokalu. Błędne jest więc wnioskowanie organu, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia bezpośrednio właścicielce w/w lokalu. Jako właścicielka w/w lokalu powinna więc otrzymać zaświadczenie o własności gruntu. Ponadto skarżąca nadmieniła, że podana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu II instancji księga wieczysta nr [...] nie dotyczy jej lokalu, a jest to księga dla pomieszczenia nr [...] opisanego w tejże księdze jako "wymiennikownia". Podkreśliła również, że specjalnie złożyła stosowny wniosek o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w 2019 r., tak aby skorzystać z przysługującej z mocy prawa bonifikaty na wykup, tymczasem działania kolejnych organów sprawiły, że szansa na uzyskanie najwyższego rabatu minęła. Nie jest dla skarżącej zrozumiałe dlaczego organ odmawia wydania zaświadczenia, skoro to ona, a nie spółdzielnia, jest właścicielką lokalu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3-5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości gruntowej składającej się z działki nr [...], obręb [...], jed. ewid. [...] położonej przy ul. [...] w K., dla której prowadzona jest KW nr [...] Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że nie zawiera ono wad, powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w postanowieniu organu II instancji. W konsekwencji skarga J. J. nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać, że kwestie wydawania zaświadczeń uregulowane zostały w Dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl art. 217 § 2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialnotechniczną, polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji, bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w wyżej wskazanych zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. Natomiast samą wartość zaświadczenia należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej co do faktów lub prawa, co oznacza, że można zanegować jego wartość, wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Dalej należy wskazać, że niezależnie od przytoczonych wyżej ogólnych zasad dotyczących wydawania zaświadczeń uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego należy również uwzględnić również stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. Taką szczególną regulację zawiera ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 916) powoływana dalej jako "ustawa przekształceniowa". Na mocy art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów; a przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. W art. 4 ust. 1 ustawa stwierdza, że podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, wydawane przez organ administracji publicznej, w odniesieniu do gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa. W niniejszej sprawie, stosownie do ustalenia, że działka stanowi własność Gminy Miejskiej K. organem właściwym pozostaje Prezydent Miasta K.. Zaświadczenie zawiera oznaczenie nieruchomości gruntowej lub lokalowej, według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości (art. 4 ust. 3 zd. 1). W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7 ( tj. opłaty jednorazowej) i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (tj. wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty w drodze decyzji) oraz stanowi podstawę wpisu w dziale III księgi wieczystej roszczenia o opłatę, w odniesieniu do każdoczesnego właściciela nieruchomości (art. 4 ust. 4 i 5 ustawy). Właściwy organ doręcza zaświadczenie dotychczasowym użytkownikom wieczystym na adresy wskazane w ewidencji gruntów i budynków lub inne adresy, na które przed dniem przekształcenia doręczano korespondencję dotyczącą użytkowania wieczystego (art. 4 ust. 6 zd. 1). Jak wynika z akt sprawy J. J. domaga się wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości gruntowej składającej się z działki nr [...], obręb [...], jed. ewid. [...]. Swoje żądanie wnioskodawczyni opiera na posiadaniu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...], stanowiącego własność [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Kwestią wymagającą zatem rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy skarżąca jest osobą uprawnioną do wystąpienia o wydanie zaświadczenia o którym mowa w art. 4 ustawy przekształceniowej. Rozważania rozpocząć należy od wskazania, że art. 4 ust. 2 pkt 2 i 3 zawiera szczególną regulację w stosunku do art. 217 § 2 K.p.a., albowiem przewidziano w nim dwie sytuacje w których wydanie zaświadczenia następuje na wniosek (jako uzupełnienie ogólnej zasady wydania zaświadczenia z urzędu - nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia przekształcenia (art. 4 ust. 2 pkt 1)). Wydanie zaświadczenia może zatem nastąpić albo na wniosek właściciela - w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku (art. 4 ust. 2 pkt 2) albo na wniosek właściciela lokalu uzasadniony potrzebą dokonania czynności prawnej mającej za przedmiot lokal albo właściciela gruntu uzasadniony potrzebą ustanowienia odrębnej własności lokalu - w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 4 ust. 2 pkt 3). Jak wynika z księgi wieczystej [...] przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym i stanowi współwłasność spółdzielni oraz właścicieli wyodrębnionych lokali. Tym samym status właściciela w rozumieniu zacytowanych wyżej przepisów będzie przysługiwał wyłącznie tym podmiotom. Jak zdaje się wynikać z pism J. J. składanych w toku postępowania administracyjnego, jak również inicjującej kontrolę sądową skargi, skarżąca zdaje się nie dostrzegać różnicy między odrębną własnością lokali mieszkalnych, a spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego. Należy zatem wyjaśnić, że na mocy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U 2019 r. poz. 737), a ściślej rzecz ujmując jej art. 2 ust. 1 samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Przywołana regulacja jest przepisem szczególnym, o jakim mowa w art. 46 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Co do zasady bowiem lokal jest częścią składową budynku, który z kolei stanowi część składową nieruchomości gruntowej (art. 48 kodeksu cywilnego). A zatem na gruncie ustawy o własności lokali istnieje możliwość wyodrębnienia samodzielnego lokalu jako nieruchomości. Z prawem własności lokalu wiąże się udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali (art. 3 ust. 1). Właściciele wyodrębnionych lokali stają się współwłaścicielami gruntu oraz wszystkich części budynku, które są przeznaczone do wspólnego użytku właścicieli lokali. Na nieruchomość wspólną składają się grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (art. 3 ust. 2). Każdemu z właścicieli lokali przysługuje udział w nieruchomości wspólnej w odpowiednim ułamku. Postanowienie, że udział we własności nieruchomości wspólnej jest prawem związanym z własnością lokalu, oznacza, że ma charakter przymusowy, nie może więc być przedmiotem samodzielnego obrotu, a rozporządzenia własnością lokalu odnoszą skutek także względem udziału. Udział we współwłasności jest związany z prawem do lokalu i nie może przysługiwać innej osobie niż właściciel lokalu. Udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Udział właściciela samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi (art. 3 ust. 3). W myśl art. 4 ust. 3 jeżeli budynek został wzniesiony na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, przedmiotem wspólności jest to prawo, a dalsze przepisy o własności lub współwłasności gruntu stosuje się odpowiednio do prawa użytkowania wieczystego . Nadto art. 7 ust. 1 stanowi, że odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy, a także jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność. Natomiast w myśl ust. 2 tego artykułu umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formie aktu notarialnego; do powstania tej własności niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Z kolei spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym (art. 244 ust. 1 kodeksu cywilnego), zbywalnym i podlegającym dziedziczeniu (art. 172 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 845)). Treścią spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest używanie lokalu mieszkalnego (albo lokalu o innym przeznaczeniu) w budynku należącym do spółdzielni mieszkaniowej. Lokal będący przedmiotem spółdzielczego prawa własnościowego, którego własność nie została wyodrębniona, stanowi część budynku. Prawo to obciąża całą nieruchomość. Przedmiotem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest samodzielny lokal, pod pojęciem którego z uwagi na odesłanie w art. 2 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych należy rozumieć lokal zdefiniowany w art. 2 ustawy o własności lokali. Na mocy art. 172 ust. 4 umowa zbycia tego prawa wymaga formy aktu notarialnego. Ponadto wskazać należy, że dla spółdzielczych własnościowych praw do lokali można zakładać księgi wieczyste (w celu ustalenia stanu prawnego tych praw, co wynika z treści art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U z 2018 r. poz. 1916)), a w myśl art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece prawa te podlegają także obciążeniu hipoteką. Skarżącej przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, a nie prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego. Pomimo niewątpliwych podobieństw pomiędzy omówionymi wyżej prawami, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jako ograniczone prawo rzeczone obciążające nieruchomość nie jest związane z udziałem w nieruchomości wspólnej. Właścicielem nieruchomości pozostaje spółdzielnia (względnie w sytuacji gdy w budynku wzniesionym przez spółdzielnię doszło do wyodrębnienia lokali będącymi przedmiotami odrębnej własności, nieruchomość wspólna pozostaje we współwłasności spółdzielni i poszczególnych właścicieli wyodrębnionych lokali). W doktrynie w kontekście omawianej ustawy wyjaśniono, że "spółdzielnia posiada osobowość prawną i może być podmiotem użytkowania wieczystego, jak i prawa własności. Z reguły to spółdzielnia będzie więc podmiotem, który jest użytkownikiem wieczystym, a po przekształceniu – właścicielem. Stanie się tak w odniesieniu do lokali, które są przedmiotem lokatorskiego prawa spółdzielczego oraz spółdzielczego własnościowego prawa. To ostatnie, pomimo że jest prawem najbardziej zbliżonym do własności, własnością nie jest, zatem właścicielowi takiego prawa nie przysługuje prawo użytkowania wieczystego. Wprawdzie posiadacze tego prawa z reguły opłacają w czynszu opłatę za użytkowanie wieczyste, jednak w rzeczywistości jest to danina nałożona przez spółdzielnię, która rekompensuje sobie w ten sposób opłatę za użytkowanie wieczyste, którą płaci właścicielowi gruntu. Sytuacja ulegnie zmianie, jeżeli dojdzie do wyodrębnienia lokalu i założenia odrębnej księgi wieczystej. Wtedy pomimo pozostawania w spółdzielni właściciel mieszkania będzie odrębnym podmiotem prawa użytkowania wieczystego jako pełnoprawny właściciel lokalu i to on będzie beneficjentem przekształcenia" (tak: Ustawa o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz 2020, pod red. red. Modzelewskiego, wyd. 1, kom. do art. 1) Słuszność zaprezentowanego w niniejszych rozważaniach stanowiska znajduje potwierdzenie również w brzmieniu dalszych przepisów ustawy przekształceniowej, to jest regulacji zawartej w art. 9 dotyczącym kwestii udzielania bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego. Możliwość udzielenia bonifikaty przewidziana została wyłącznie dla osób fizycznych będących właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych oraz spółdzielni mieszkaniowych (por. art. 9 ust. 1, 3, 4 ustawy przekształceniowej). Natomiast w art. 9 ust. 6 ustawodawca nakazał spółdzielniom mieszkaniowym uwzględnienie wysokości opłaty i opłaty jednorazowej oraz wartości udzielonej bonifikaty (...) przy ustalaniu wysokości kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, obciążających osoby, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, stanowisko zaprezentowane przez organy obydwu instancji było prawidłowe. Co prawda, jak celnie wytknęła to skarżąca, Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przywołało numer księgi wieczystej jaka miała być prowadzona dla przysługującego skarżącej spółdzielczego własnościowego prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] (w rzeczywistości prawo to nie zostało ujawnione w odrębnej księdze wieczystej), jednakże uchybienie to nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mając na uwadze twierdzenie skarżącej o chęci skorzystania z bonifikaty należy jeszcze raz wyraźnie podkreślić, że to spółdzielni a nie skarżącej przysługiwać może ewentualnie prawo do bonifikaty, a w stosunku do skarżącej znajduje zastosowanie jedynie zacytowany wyżej art. 9 ust. 6 ustawy przekształceniowej. Z tych też względów Sąd nie podzielił argumentacji przedstawionej przez skarżącą i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło