II SA/Kr 1234/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-11-27
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymujący się z zasiłków MOPS, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jego sytuacja materialna i zdrowotna jest trudna, a dom wymaga remontu?Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych. W przypadku trudnej sytuacji materialnej, braku oszczędności, posiadania jedynie zasiłków jako źródła utrzymania oraz konieczności remontu domu, można uznać, że skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący A. K. i T. K. wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Wraz ze skargą złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Po uzupełnieniu braków formalnych i przywróceniu terminu, sąd rozpoznał wnioski. A. K. utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego, dodatków i alimentów, prowadzi wspólne gospodarstwo z córką, a jej dochód jest niewielki. T. K. utrzymuje się z zasiłków MOPS, jest osobą niepełnosprawną. Obaj skarżący wskazali na trudną sytuację materialną, konieczność remontu domu i brak środków na bieżące potrzeby.Rozstrzygnięcie
Zwolniono A. K. od kosztów sądowych. Zwolniono T. K. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. i T. K. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych p o s t a n a w i a zwolnić A. K. od kosztów sądowych Sygn. akt II SA/Kr 1234/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 27 listopada 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. i T. K. na postanowienie nr Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych p o s t a n a w i a zwolnić T. K. od kosztów sądowych
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 czerwca 2014 roku w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych skarżący A. K. i T. K. zawarli wniosek o zwolnienie ich od kosztów sądowych.
W związku z tym, że wniosek o prawo pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy skarżącym zostały przesłane urzędowe formularze "PPF" celem ich wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
A. K. złożyła wypełniony wniosek jeden dzień po wyznaczonym terminie. Wraz z wnioskiem o prawo pomocy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 października 2014 roku przywrócił skarżącej termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż A. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką P. P. ur. 2000 r. Ich miesięczny dochód wynosi 1.950 zł i stanowi go świadczenie pielęgnacyjne skarżącej w kwocie 1.229 zł, dodatek mieszkaniowy i energetyczny w wysokości 161 zł oraz alimenty na córkę w wysokości 450 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi połowa domu jednorodzinnego o powierzchni 40 m². Strona nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego wraz z dodatkami wypłacanego przez Urząd Miasta. Z tych środków opłaca ona 2/3 części rachunków związanych z utrzymaniem domu, ponosi koszty leczenia w wysokości 100 zł oraz nauki w kwocie 100 zł miesięcznie. Prąd kosztuje 200 zł, gaz 70 zł, woda 150 zł, telefon 100 zł, odzież 100 zł, podatek 20 zł, drobne remonty ok. 100 zł śmieci 46 zł. Roczny koszt opału to 1.600 zł. Wnioskodawczyni nie posiada środków na kapitalny remont. Dom, w którym zamieszkuje ma braki w podstawowym umeblowaniu i sprzętach. W rodzinie jest też problem niepełnosprawności fizycznej.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest łatwa. Źródłem utrzymania A. K. i jej [...]-letniej córki jest niewielkie świadczenie pielęgnacyjne wraz z dodatkami mieszkaniowym i energetycznym oraz alimenty. Skarżąca, ani jej córka nie posiadają żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Dom, w którym zamieszkują wymaga przeprowadzenia prac remontowych, na które wnioskodawczynię nie stać. Brakuje umeblowania i podstawowych sprzętów gospodarstwa domowego.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i córki pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Sygn. akt II SA/Kr 1234/14
U Z A S A D N I E N I E
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 czerwca 2014 roku w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych skarżący A. K. i T. K. zawarli wniosek o zwolnienie ich od kosztów sądowych.
W związku z tym, że wniosek o prawo pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy skarżącym zostały przesłane urzędowe formularze "PPF" celem ich wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W wyznaczonym terminie skarżący uzupełnił brak. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż T. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania są zasiłki MOPS: okresowy w wysokości 350 zł i na żywność w kwocie 120 zł. Otrzymuje także zasiłki celowe w zależności od możliwości MOPS. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi połowa domu jednorodzinnego o powierzchni 40 m². Strona nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się z pomocy społecznej. Dom, w którym zamieszkuje ma 80 lat i wymaga kapitalnego remontu, lecz nie stać go na jego przeprowadzenie. Skarżący nie posiada podstawowego umeblowania i domowych sprzętów. Brakuje mu środków na lekarstwa, żywność i sprzęty gospodarstwa domowego.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego T. K. uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy nie jest łatwa. Jest on osobą niepełnosprawną, a często brakuje mu środków finansowych na zakup lekarstw. Jedynym źródłem utrzymania strony są zasiłki z pomocy społecznej: okresowy i celowe. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Dom, w którym zamieszkuje wymaga przeprowadzenia prac remontowych, na które go nie stać. Brakuje umeblowania i podstawowych sprzętów gospodarstwa domowego.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło