II SA/Kr 1235/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję [ ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 sierpnia 2010 r. Nr: [ ] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od skargi na decyzję [.....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 sierpnia 2010 r. Nr: [.....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skarżąca M.C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak przesyłając wypełniony formularz. Z zawartego w nim oświadczenia wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 4-letnim synem J. Ich miesięczny dochód wynosi 238 zł i stanowi go zasiłek dla samotnej matki w wysokości 170 zł oraz zasiłek rodzinny na syna w wysokości 68 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom jednorodzinny wykończony w ½ części. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż mąż jej zmarł w roku 2006 po krótkiej chorobie nowotworowej. Wnioskodawczyni nie posiada uprawnień do świadczeń ZUS dla rodziny, nie pobiera renty po zmarłym. Pomocy skarżącej oraz jej synowi udziela najbliższa rodzina, dostarczając pożywienie i ubranie. Skarżąca jest zarejestrowana we właściwym urzędzie pracy, poszukuje zatrudnienia. Dom, w którym zamieszkuje jest obciążony umową dożywocia z 1995 roku na rzecz A.B. z żoną, którzy zajmują pokój z kuchnią, a skarżąca opiekuje się nimi, jako dożywotnikami. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżąca jest wdową, mającą na utrzymaniu 4-letniego syna. Pozostaje bez pracy, poszukuje zatrudnienia. Źródłem jej dochodów jest pomocy społeczna w postaci zasiłku dla samotnej matki i zasiłku rodzinnego w łącznej wysokości 238 zł miesięcznie. Najbliższa rodzina udziela jej pomocy dostarczając pożywienie i ubranie. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. . Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).