II SA/Kr 1235/14
WyrokWSA w Krakowie2015-02-06
Skład orzekający: Aldona Gąsecka - Duda, Agnieszka Nawara - Dubiel, Iwona Niżnik – Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zaniechanie robót budowlanych może zostać utrzymana w mocy, gdy inwestor dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę dotyczącą tych samych robót, a organy nadzoru budowlanego nie uwzględniły tej okoliczności przy wydawaniu rozstrzygnięć?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego pominęły istotną okoliczność prawną, jaką jest posiadanie przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec istnienia sprzecznych decyzji administracyjnych (nakaz zaniechania robót i pozwolenie na budowę), Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje organów nadzoru budowlanego, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, w tym pozwolenia na budowę i prawidłowej kolejności wydawanych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych prowadzonych przez A. Sp. z o.o. bez wymaganego pozwolenia na budowę, które negatywnie wpływały na sąsiedni budynek należący do skarżących A.K. i T.K. Organy nadzoru budowlanego wydały postanowienie o wstrzymaniu robót, a następnie decyzję nakazującą zaniechanie robót budowlanych. Skarżący wnieśli skargę, zarzucając pominięcie ich w postępowaniu i rażące naruszenie prawa. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując na pominięcie przez organy faktu posiadania przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara - Dubiel WSA Iwona Niżnik – Dobosz (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A.K. i T.K. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 czerwca 2014 r., znak: [....] w przedmiocie nakazu zaniechania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Decyzją nr [...] z dnia 3 czerwca 2014 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej w skrócie u.p.b.), uchylił w całości decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2013 r., znak: [...] o nakazie zaniechania robót budowlanych i orzekł o nakazaniu A. Spółce z o.o. w C. zaniechanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynku na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych przez A. Sp. z o.o. (dalej jako Spółka) w budynku mieszkalnym usytuowanym przy ul. [...] , na działce nr ewid. [...] obr. [...] w K. zostało wszczęte z urzędu. Impulsem do podjęcia działań były pisemne interwencje A.K.-P. oraz T.K. . Wnioskodawcy zwrócili się do organu nadzoru budowlanego o podjęcie działań, gdyż w ich ocenie roboty budowlane wykonane w wzmiankowanym wyżej budynku negatywnie wpływają na budynek stanowiący ich własność, usytuowany na działce sąsiedniej i przylegający bezpośrednio do tego budynku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. – Powiat Grodzki (dalej jako PINB) w dniu 6 maja 2013 r. przeprowadził kontrolę przedmiotowej inwestycji. W toku tych czynności ustalono, że inwestorem robót jest A. Sp. z o.o. Nadto stwierdzono, że w przedmiotowym obiekcie prowadzone były roboty budowlane polegające na wyburzeniu ścian działowych, nie stwierdzono naruszenia konstrukcji budynku, nie stwierdzono demontażu instalacji wewnętrznych, nie stwierdzono prowadzenia prac na zewnątrz, budynku.
Wobec dokonanych ustaleń, PINB w dniu 8 maja 2013 r., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 u.p.b., wydał postanowienie znak: [...] , którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] obr.[...] w K. , jako wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednocześnie nałożono na inwestora obowiązek zabezpieczenia terenu budowy i przedstawienia odpowiednich opracowań technicznych.
Postanowieniem nr [...] z dnia 3 czerwca 2014 roku, znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zreformował zaskarżone postanowienie w zakresie punktu I i orzekł na nowo poprzez wskazanie prawidłowego numeru działki ewidencyjnej, a w pozostałej części utrzymał w mocy skarżone postanowienie.
W dniu 7 czerwca 2013 r. pracownicy PINB dokonali powtórnych oględzin budynku mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w K. , w wyniku których ustalono następujący stan budynku: demontaż ścian działowych - wszystkich na 1 piętrze, na 2 piętrze pozostawiona część; demontaż osprzętu łazienek i kuchni, części instalacji elektrycznej i technicznej, skucie ścian do pionów instalacyjnych, wycięcie paneli podłogowych w pokoju na 2 piętrze. Nadto wskazano, że w momencie kontroli nie są prowadzone roboty budowlane.
Decyzją nr [...] z dnia 8 lipca 2013 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki nakazał A. Spółce z o.o. zaniechanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynku na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.
W uzasadnieniu podał, że postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej precyzyjnie określającej dotychczas wykonane roboty oraz ekspertyzy technicznej dotyczącej sprawdzenia prawidłowości wszystkich dotychczas wykonanych robót budowlanych i instalacyjnych realizowanych bez decyzji pozwolenia na budowę, ich wpływu na elementy konstrukcyjne i statykę budynku wraz ze stosownymi obliczeniami konstrukcyjnymi oraz na bezpieczeństwo użytkowania istniejącego budynku.
Biorąc pod uwagę, że roboty budowlane nie zostały sprawdzone pod kątem możliwości spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a także to, że realizowane roboty nie zostały zakończone, konieczne było w ocenie organu I instancji nakazanie ich zaniechania w sytuacji, gdy prowadzone były bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A.K.-P. i T.K. , wskazując, że ze względu na ochronę ich interesów faktycznych i prawnych konieczny jest całkowity zakaz prowadzenia robót budowlanych.
Zaskarżoną w sprawie decyzją nr [...] z dnia 3 czerwca 2014 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o nakazie zaniechania robót budowlanych polegających na przebudowie budynku na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.
W uzasadnieniu podał, że roboty wykonane przez inwestora w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. spełniają hipotezę normy art. 50 ust. 1 pkt 1 u.p.b., a zatem w konsekwencji mogły znaleźć zastosowanie przepisy art. 51 u.p.b.
Organ II instancji wskazał, że ze względu na brak woli inwestora do współdziałania w toku postępowania wyjaśniającego, organy nadzoru budowlanego nie miały żadnej możliwości wskazania zakresu planowanych robót oraz ich celu, a w konsekwencji nie było możliwym nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych robót, pozwalających na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Organy nadzoru budowlanego nie miały również w niniejszej sprawie podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., gdyż inwestor przystępując do przebudowy ww., budynku nie dysponował decyzją pozwolenia na budowę.
Uchylenie decyzji organu I instancji podyktowane było potrzebą prawidłowego określenia numeru ewidencyjnego działki, na której posadowiony jest budynek objęty robotami budowlanymi.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do WSA w Krakowie A.K.-P. i T.K. , podnosząc, że nie zatrzymując budowy przy ul. [...] z powodu nieodwracalnych wad technicznych, organ II instancji dał bezprawną i milczącą zgodę na pominięcie ich w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia budowlanego, co stanowi rażące naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu.
Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wobec uzasadnionych podstaw, skargę należało uwzględnić, a zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji - uchylić. Nie oznacza to jednak, że Sąd podzielił argumentację wniesionej skargi.
Sąd nie podziela zarzutów skarżących dotyczących aksjologii kontrolowanych decyzji. Decyzje te nawiązywały prawidłowo do wartości prawnych nimi chronionych, zawartych w art. 50 i 51 Prawa budowalnego. Podziela argumenty dotyczące pozostawienie przez organu nadzoru budowlanego - poza sferą uwagi i prawidłowych wyjaśnień - kwestie prowadzenia odnośnie przedmiotowego budynku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przez organy architektoniczno-budowlane.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzją z dnia 3 czerwca 2014 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. , który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej w skrócie u.p.b.), uchylił w całości decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2013 r., o nakazie zaniechania robót budowlanych i orzekł o nakazaniu A. Spółce z o.o. w C. zaniechanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynku na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.
Działanie reformatoryjne organu II instancji wynikało stąd, że w decyzji organu I instancji wadliwie był wskazany numer działki na której znajduje się budynek przy ul. [...] w K.
Prawidłowe wskazanie numeru działki, na której znajduje się budynek objęty nakazem zaniechania robot jest istotne nie tylko z uwagi na konieczność zachowania w sprawie przez organy wymogu prawdy materialnej/obiektywnej, ale także z uwagi na kwestie związane z wykonalnością wydawanych w sprawie decyzji administracyjnych.
W celu ustosunkowania się do kontrolowanej sprawy w pierwszej kolejności trzeba wskazać prawne podstawy, które znajdują w niej zastosowanie.
Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013.1409, ze zm.) " 1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:
1) podać przyczynę wstrzymania robót;
2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.
3. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.
4. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.
5. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie.
Artykuł 50a w/w Prawa budowlanego stanowi, że "Właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem:
1) o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części;
2) o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego".
W myśl art. 51 w/w Prawa budowlanego " 1. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
2. W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie.
3. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
4. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
5. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
6. Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części.
7. Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1".
Zarazem, zgodnie z art. 82b Prawa budowlanego " 1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej:
1) prowadzą rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę i przekazują do organu wyższego stopnia wprowadzone do niego dane, z zastrzeżeniem pkt 1a;
1a) prowadzą odrębny rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczących terenów zamkniętych;
2) przekazują bezzwłocznie organom nadzoru budowlanego:
a) kopie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym,
b) kopie ostatecznych odrębnych decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wraz z tym projektem,
c) kopie innych decyzji, postanowień i zgłoszeń wynikających z przepisów prawa budowlanego (.....)"
Zacytowane przepisy stanowią instrument, przy pomocy którego ustawodawca określa skutki prawne m.in. prowadzenia robot budowalnych bez pozwolenia i jednocześnie, o ile pozwala na to prawny i faktyczny stan prawny oraz zainteresowanie i aktywność inwestora - określa czynności prawne organów administracyjnych, tzw. czynności naprawcze, prowadzące do uzdrowienia stanu samowoli budowlanej polegającej m.in. na prowadzeniu przez inwestora robót budowlanych bez pozwolenia.
Stanowią też o zasadach przepływu informacji publicznych pomiędzy organami nadzoru budowalnego i organami architektoniczno-budowlanymi.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie decyzja organu II i I instancji o zaniechaniu robot budowlanych została poprzedzona wydaniem przez PINB w K. postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
Cechą charakterystyczną działania organu I instancji, czyli PINB w K. , w kontrolowanej sprawie było posługiwanie się nieprawidłowym numerem działki, na której jest usytuowany budynek przy ul. [...] w K.
Z tego to powodu zostało zreformowane przez Wojewodę postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 r. postanowienie PINB w K. z dnia 8 maja 2013.
Z tego też względu została zreformowana przez Wojewodę decyzja PINB w K. z dnia 8 lipca 2013 r. Reformacyjna decyzja Wojewody została wydana w dniu 3 czerwca 2014 r.
Kontrolowanej decyzji Wojewody skarżący zarzucają nieprawidłowe uzasadnienie. Piszą o swojej skardze, że jest to częściowa skarga na decyzję Wojewody . Skarżącym chodzi głównie o przesłanki wstrzymania robót budowlanych z powodu wad technicznych sąsiedniego budynku, który ma bezprawnie, jak to określają, skarżący połączone fundamenty z jego domem. Podnoszą, że zatrzymanie budowy na działce sąsiada powinno się odbyć z powodu zagrożenia ich zdrowia i naruszenia własności, niezależnie od wydanego pozwolenia budowlanego.
Skarżący podkreślają, że nadzór budowany w takich sytuacjach nie jest związany pozwoleniem budowlanym a skarżący został bezprawnie pominięty w zbadaniu zagrożeń i wad technicznych połączonych fundamentów. Skarżący piszą w skardze, że zostali pominięci przez Wydział Architektury, który nie doręczył im pozwolenia budowalnego w 2013 r., pomijając ich jako stronę.
Skarżący eksponują, że Nadzór Budowlany nie zatrzymując budowy sąsiada przy ul. [...] nr [...] z powodu nieodwracalnych wad technicznych powodujących zagrożenie życia skarżącego i pozostałych domowników - dał bezprawną i milczącą zgodę na pominięcie ich w postępowaniu wydania pozwolenia na budowę.
W dniu 5 lutego 2015 r. skarżący zawiadomili Wojewódzki Sądu Administracyjny w Krakowie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt [...] , uznał zarzuty skarżących, że nie zostali dopuszczeni do akt w sprawie pozwolenia budowlanego ich sąsiada przy ul. [...] w K. i dlatego proszą o uchylenie w/w decyzji i postanowienia w zakresie, w jakim zostali pominięci jako strony w postępowaniu przed nadzorem Budowlanym, który bezprawnie zezwolił na wydanie pozwolenia na budowę.
Z treści sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że Sąd prawomocnym wyrokiem uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2014 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy na wniosek skarżących wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Z uzasadnienia w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że "Wojewoda odmówił wszczęcia, na wniosek A.K.-P. i T.K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 sierpnia 2013 r., Nr [...], znak: [...] , zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. Sp. z o. o. z siedzibą w C. , pozwolenia na przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego i instalacji wewnętrznych wod. - kan. i elektrycznej, na działce nr ewid. [...], obr. [...], położnej przy ul. [...] w K. Zaskarżonym w sprawie postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy wskazane postanowienie Wojewody. Organ II instancji podał, że analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że wnioskodawcy – A.K.-P. i T.K. - nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 sierpnia 2013 r. Nr [...], znak: [...] . Jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego (m. in. opis techniczny, str. [...]), stanowiącego integralny załącznik do decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 sierpnia 2013 r., Nr [...], znak: [...] , przedmiotem inwestycji jest przebudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, polegająca na zmianie układu ścian działowych, wewnętrznych; montażu ażurowych paneli - żaluzji drewnianych do czoła balkonów; zastąpieniu drzwi w elewacji frontowej i tylnej - oknami oraz przebudowie instalacji wewnętrznych wod. - kan. i elektrycznej. (.....) Kwestionowanym rozstrzygnięciem nie udzielono również pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku".
Obecny na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w dniu 6 lutego 2015 r. - T.K. wyjaśnił, że inwestor zrealizował już roboty budowlane, w budynku znajduje się aktualnie hotel.
Ustosunkowując się do powyższych okoliczności faktycznych i prawych kontrolowanej sprawy Sąd zauważa, że działania podjęte przez organy nadzoru budowalnego układają się w kontrolowanej sprawie w pewien ciąg czynności prawnych. Jest bezsprzeczne, że w przedmiotowym budynku były prowadzone roboty budowlane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, które uzasadniały podjęcie postanowienia o ich wstrzymaniu. Jednocześnie PINB w K. mając na uwadze możliwości prawne związane z prowadzeniem postępowania naprawczego, w tym samym postanowieniu nałożył na inwestora obowiązek zabezpieczenia terenu budowy i przedstawienia odpowiednich opracowań technicznych. Kolejną czynnością PINB w K. w sprawie było, z zachowaniem terminu o jakim stanowi art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, wydanie decyzji z dnia 8 lipca 2013 r., którą PINB w K. nakazał A. Spółce z o.o. zaniechanie robót budowlanych polegających na przebudowie przedmiotowego budynku.
W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej precyzyjnie określającej dotychczas wykonane roboty oraz ekspertyzy technicznej dotyczącej sprawdzenia prawidłowości wszystkich dotychczas wykonanych robót budowlanych i instalacyjnych realizowanych bez decyzji pozwolenia na budowę, ich wpływu na elementy konstrukcyjne i statykę budynku wraz ze stosownymi obliczeniami konstrukcyjnymi oraz na bezpieczeństwo użytkowania istniejącego budynku.
Biorąc pod uwagę, że roboty budowlane nie zostały sprawdzone pod kątem możliwości spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a także to, że realizowane roboty nie zostały zakończone, konieczne było - w ocenie organu I instancji - nakazanie ich zaniechania w sytuacji, gdy prowadzone były bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji z dnia 8 lipca 2013 r., w ostatnim akapicie, znajduje się stwierdzenie (s. 1 decyzji), że tut. organ ustalił również, że właściciel budynku A. Spółce z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w C. nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę i że taka decyzja nie jest procedowana w Wydziale Architektury i Urbanistyki UMK.
WINB w kontrolowanej decyzji stwierdził, że roboty wykonane przez inwestora w przedmiotowym budynku spełniają hipotezę normy art. 50 ust. 1 pkt 1 u.p.b., a zatem w konsekwencji mogły znaleźć zastosowanie przepisy art. 51 u.p.b.
Organ II instancji wskazał także, że ze względu na brak woli inwestora do współdziałania w toku postępowania wyjaśniającego, organy nadzoru budowlanego nie miały żadnej możliwości wskazania zakresu planowanych robót oraz ich celu, a w konsekwencji nie było możliwym nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych robót, pozwalających na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Organy nadzoru budowlanego nie miały również w niniejszej sprawie podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., gdyż inwestor przystępując do przebudowy ww., budynku nie dysponował decyzją pozwolenia na budowę.
Organ II instancji też wyjaśnił, że uchylenie decyzji organu I instancji i wyrzeczenie w sprawie ponowne, merytorycznie takie samo jak organu I instancji, podyktowane było potrzebą prawidłowego określenia numeru ewidencyjnego działki, na której posadowiony jest budynek objęty robotami budowlanymi.
Podjęta przez WINB decyzja stanowi określny typ decyzji naprawczej. Istota jej treści sprowadza się do nakazu zaniechania przez jej adresatów robót budowlanych polegających na przebudowie w/w budynku. Tymczasem w obiegu prawnym pojawiła się ostateczna decyzja o treści przeciwnej, jaką jest decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 5 sierpnia 2013 r., Nr [...], znak: [...] , zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A. Sp. z o. o. z siedzibą w C. , pozwolenia na przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego i instalacji wewnętrznych wod. - kan. i elektrycznej, na działce nr ewid. [...] , obr. [...] , położnej przy ul. [...] w K.
W tym miejscu trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego " Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Jednocześnie art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego stanowi, że "nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1".
W kontrolowanej sytuacji mamy do czynienia - w odniesieniu do tego samego budynku - z jednej strony z ostateczną decyzją WINB, która formułuje nakaz zaniechania w nim robót budowalnych oraz ostatecznym pozwoleniem na budowę, czyli pozwoleniem na prowadzenie w nim robót budowlanych. Trzeba przy tym zaznaczyć, że pozwolenie na budowę istniało w obiegu prawnym w dacie wydania decyzji przez WINB, niezależnie od tego, czy WINB wiedział o nim, czy też nie. Pozwolenie na budowę nie istniało w obiegu prawnym w dacie wydania decyzji przez PINB, która się nieuostateczniła wskutek wniesienia odwołania.
Wobec zaistniałej sprzeczności polegającej na bycie prawnym dwóch ostatecznych decyzji o możliwych sprzecznych przedmiotowo i podmiotowo wzorach powinnego zachowania się, tj. w/w decyzji WINB i w/w decyzji Prezydenta Miasta K., Sąd w granicach kontrolowanej sprawy, wyeliminował z obiegu prawnego decyzje wydane przez organy nadzoru budowlanego.
Celem i uzasadnieniem takiego rozstrzygnięcia jest to, aby organ nadzoru budowlanego, czyli PINB w K. w ramach dogłębnie i wszechstronnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, wykorzystującego prawne możliwości współdziałania organów architektoniczno-budowalnych i nadzoru budowlanego zawarte w art. 82b Prawa budowlanego i przy uwzględnieniu odpowiedniej, logicznej i wynikającej z prawa budowlanego kolejności wydawanych w sprawie decyzji, a także stosownych instytucji K.p.a. - wypowiedział się w przedmiocie zastosowania w sprawie postanowień art. 51 Prawa budowlanego.
W tej sytuacji Sąd czyni zadość oczekiwaniom skarżących, aby w ramach postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego były odpowiednio brane pod uwagę pozwolenia na budowę odnoszące się do przedmiotowego budynku, a także okoliczności ich wydania.
Organ II instancji wydając reformacyjną i materialną decyzję w dniu 3 czerwca 2014 r. o zaniechaniu robót budowlanych pominął okoliczność, że w sprawie inwestor dysponował na ten dzień w/w pozwoleniem w postaci decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 sierpnia 2013 r. Z tego też względu zaskarżoną decyzję należało uchylić - jako wydaną w nieustalonych prawidłowo i wystarczająco okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, a więc z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 K.p.a. w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Mając na uwadze fakt bytu prawnego w/w pozwolenia na budowę, znaczny zakres spraw wymagających wyjaśnienia i wymogi zachowania zasady dwuinstnacyjności naprawczym (art. 15 K.p.a.), a także wady techniczne (błędny numer działki) zawarte w decyzji organu I instancji, Sąd wyeliminował z obiegu prawnego także i tę decyzję.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchylił w pkt I sentencji zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Jak w pkt 2 sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło