II SA/Kr 1239/01
WyrokWSA w Krakowie2004-03-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Alina Paluch, Sędzia NSA Wiesław Kisiel, Sędzia WSA Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie lekarskie, stanowiące podstawę decyzji w sprawie choroby zawodowej, musi być jasne, zrozumiałe i uwzględniać wszystkie aspekty sprawy, w tym wcześniejsze orzeczenia lekarskie o odmiennych rozstrzygnięciach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu, stanowiące podstawę rozstrzygnięć, nie spełniało wymogów jasności i zrozumiałości. Organ administracji jest związany orzeczeniem lekarskim, ale nie jest zwolniony z jego oceny, a opinia biegłego musi być czytelna i odzwierciedlać uwzględnienie wszystkich aspektów sprawy, w tym wcześniejszych, odmiennych orzeczeń.Stan faktyczny
A. M. pracowała jako położna środowiskowa i domagała się stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu. Dwa orzeczenia lekarskie nie stwierdziły choroby zawodowej, wskazując, że rozpoznane schorzenia występują często w populacji ogólnej i nie można ich wiązać przyczynowo-skutkowo z wykonywaną pracą. A. M. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zarzucając naruszenie prawa i twierdząc, że schorzenie zostało spowodowane pracą. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Alina Paluch spr. Sędziowie NSA Wiesław Kisiel WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 r sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 20 marca 2001 r, Nr : [...] . w przedmiocie choroby zawodowej Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 20 marca 2001r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 kpa oraz w związku z § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 zm. Dz. U. Nr 61 z 1989r., poz. 364 ), po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2001r., znak: [...] nie stwierdzającej u wyżej wymienionej choroby zawodowej narządu ruchu, wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych.
W postępowaniu administracyjnym ustalono, co następuje:
A. M. pracowała jako położna środowiskowa w niżej wymienionych zakładach:
- od [...] 1967r. do [...] 1967r. w Zespole Opieki Zdrowotnej w [...] ,
- od [...] 1967r. do [...] 1970r. w Szpitalu Miejskim im. [...] w [...] ,
- od [...]1970r. do [...] 1973r. w III DPO w [...] ul. [...] ,
- od [...] 1973r. do [...] 1975r. w VIII DPO w [...] ul. [...] ,
- - od [...] 1975r. w Samodzielnym Publicznym ZOZ "[...] " [...] , ul. [...] .
W kierunku choroby zawodowej A. M. była badana w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie ul. [...] w okresie od [...] 2000r. do [...] 2000r. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2000r. rozpoznano u wyżej wymienionej obustronne zapalenie koletek maziowych stawów skokowych. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż rozpoznanego schorzenia nie można wiązać przyczynowo-skutkowo z wykonywaną pracą położnej środowiskowej. Ponieważ A. M. nie zgadzała się z tym orzeczeniem została skierowana na badania konsultacyjne do Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2000r. Instytut stwierdził brak postaw do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy i nadmiernym przeciążeniem. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że stwierdzone u badanej zapalenie błony maziowej stawów skokowych oraz zmiany zwyrodnieniowe o mnogim umiejscowieniu występują z dużą częstością w populacji ogólnej i nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Dalej stwierdza się w uzasadnieniu iż praca pacjentki w charakterze położnej środowiskowej nie wiązała się z nadmiernym przeciążeniem narządu ruchu. Nie znaleziono zatem podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy z nadmiernym przeciążeniem.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w sprawie orzekały dwie uprawnione jednostki służby zdrowia, w tym Instytut Medycyny Pracy w Sosnowcu jako placówka naukowo-badawcza resortu zdrowia, którego orzeczenia są merytorycznie ostateczne i żadna z tych jednostek nie rozpoznała u A. M. choroby zawodowej.
Zważywszy na treść § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, przy braku rozpoznania choroby zawodowej, brak jest podstaw do wydania decyzji o jej stwierdzeniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę ostateczną decyzję A. M. zarzuca naruszenie prawa. Twierdzi, iż jej schorzenie spowodowane zostało nadmiernym przeciążeniem, pracą w terenie i domaga się stwierdzenia choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Dodał, iż podnoszone w skardze zarzuty były znane jednostkom orzeczniczym. Praca pielęgniarki środowiskowej nie wiąże się z nadmiernym obciążeniem narządu ruchu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, inspektor sanitarny wydaje decyzję w sprawie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia uprawnionej jednostki orzeczniczej i wyników przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego. Ustalenia poczynione w wyniku dochodzenia epidemiologicznego stanowią jeden z podstawowych elementów kształtujących rozstrzygnięcie. Elementem drugim jest ustalenie czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Związek pomiędzy wymienionymi elementami decyduje o istnieniu choroby zawodowej. Stwierdzenie istnienia takiego związku z natury rzeczy musi być oparte na domniemaniu uzasadnionym typowością danego schorzenia jako efektu określonych warunków.
Zadanie polegające na rozpoznaniu choroby wymaga specjalistycznej wiedzy medycznej. Organ administracji nie może więc go wykonać samodzielnie. Również dla oceny istnienia związku rozpoznanego schorzenia z warunkami pracy posłużenie się wiedzą medyczną jest niezbędne. W tym zakresie organ administracji opiera swe rozstrzygnięcie na wydawanych przez wymienione w § 7 rozporządzenia jednostki orzeczeniach. Orzeczeniem organ jest związany w takim znaczeniu, że nie może we własnym zakresie podjąć ustaleń odmiennych niż wynikające z jego treści. Nie jest jednak zwolniony od dokonania jego oceny stosownie do art. 80 kpa. Orzeczenie w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej ma walor opinii biegłego. Zawarta w nim konkluzja o istnieniu bądź nie istnieniu choroby zawodowej stanowi wynik specjalistycznej analizy dostępnych danych. Ten proces myślowy winien zostać odzwierciedlony w orzeczeniu i to w sposób jasny i zrozumiały zarówno dla strony postępowania jak i dla organu. Podstawą wydania decyzji może być tylko taka opinia lekarska (orzeczenie lekarskie), która nawet dla laika jest czytelna i z treści której wynika, że opiniujący uwzględnił wszystkie aspekty konkretnego przypadku w tym także, ustosunkować się do wydanych już wcześniej orzeczeń lekarskich tym bardziej o ile rozpoznania się różnią, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu z dnia [...] 2000r., które uczyniono podstawą rozstrzygnięć w sprawie niniejszej wymogom tym nie odpowiada.
Te wyżej wymienione kwestie oraz ewentualne dalsze zarzuty skarżącej odnoszące się do sposobu wykonywania przez nią pracy zawodowej winny być z zachowaniem reguł wynikających z art. 7 i 77 kpa, wyjaśnione w ponownym postępowaniu.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ), należało decyzje organów obu instancji uchylić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło